Baxtiyor mengliyev


bilan  shug‘ullanuvchi  kishi



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet43/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   39   40   41   42   43   44   45   46   ...   227
bilan  shug‘ullanuvchi  kishi],  ya’ni  so‘z  yasash  qolipining  nutqiy 
hosilasi.  Kitobni  o‘qimoq  nutqiy  hosilasi  boshqa  o‘ziga  o‘xshash 
cheksiz so‘z birikmalari (qog‘ozni yirtmoq, uyni sotmoq va h.k.) 
bilan  birgalikda  [ot
tushum  kelishigi 
+  Fe’l  =  vositasiz  to‘ldiruvchili 
fe’lli birikma] lisoniy sintaktik qolipi asosida hosil qilingan nutqiy 
birlik. 
40


Qolip  miqdoran  cheklangandir.  Masalan,  o‘zbek  tilida  so‘z 
birikmasi  hosil  qilishning  18  ta  ustuvor  qolipi  ajratilgan  va 
nutqimizda  ulardan  son-sanoqsiz  so‘z  birikmasi  hosil  qilinadi  (bu 
haqda “So‘z birikmasi” bo‘limida batafsil bayon etiladi). 
Qolip  ham  boshqa  lisoniy  birliklar  kabi  shakl  va  mazmun 
yaxlitligidan  iborat.  Yuqorida  keltirilgan  qoliplarning  tenglikdan 
chap qismi shakliy, o‘ng qismi esa mazmun tomoni deb yuritiladi. 
Qolipning  [sifat  +  ot]  tarzida  mazmuniy  tomonsiz  berilishi  ham 
xato  emas.  Chunki,  masalan,  [mi]  morfemasi  misol  sifatida 
olinganda, uning grammatik ma’nosi, [kitob] leksemasi haqida fikr 
yuritilganda,  har  doim  uning  sememasi  ham  berilishi  (masalan,  [–

Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   39   40   41   42   43   44   45   46   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
rivojlantirish vazirligi
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
sinflar uchun
pedagogika universiteti
bilan ishlash
таълим вазирлиги
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
fanining predmeti
махсус таълим
umumiy o’rta
Referat mavzu
haqida umumiy
fizika matematika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat
universiteti fizika
Buxoro davlat
Fuqarolik jamiyati
pedagogika fakulteti