Baxtiyor mengliyev



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet166/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   162   163   164   165   166   167   168   169   ...   227
Mantiqiy mushohada uchun 
1.Bormoq  va  ketmoq  fe’llari  qaysi  semasi  asosida  birlashib, 
qaysi semasi bilan farqlanadi? 
147


2.Muhabbat va sevgi leksemalarida farqlovchi sema qaysi? 
3.So‘zum  munda  qolur,  Borurman  o‘zum  (Yugnakiy) 
misrasidagi bormoq fe’lining semik tarkibini aniqlang. 
 
Semema  semalari  o‘zaro  dialektik  munosabatda  va  teskari 
mutanosiblikka  ega.  Sememani  uchburchakka  qiyoslasak,  har  bir 
turga  mansub  sema  uning  bir  burchagini  tashkil  qiladi. 
Uchburchakda  bir  burchakning  kattalashishi  boshqalarining 
kichrayishi hisobiga yuz berganligi kabi sememadagi bir semaning 
kuchayishi  boshqa  semaning  kuchsizlanishi  evaziga  sodir  bo‘ladi. 
Masalan, mustaqil leksemada atash semasi kuchaysa, ifoda semasi 
kuchsizlashadi, ifoda semasi kuchaysa, atash semasi kuchsizlanadi. 
Masalan, ko‘chma ma’noli leksemalarda atash semasi kuchsizlanib, 
ifoda  semasi  kuchaygan  bo‘ladi.  Leksema  nutqda  voqelanganda 
ham  uning  atash  semasi  o‘z  o‘rnini ma’lum  darajada  ifoda  semasi 
voqelanishiga  bo‘shatib  beradi.  Masalan,  bo‘ri  leksemasi  odamga 
nisbatan  qo‘llanganda  undagi  “hayvon”,  “itsimonlar  oilasiga 
mansub”,  “yovvoyi”  atash  semalari  kuchsizlanib,  “yirtqich”, 
“vahshiy”,  “qonxo‘r”  ifoda  semalari  kuchaygan  holda  yuzaga 
chiqadi. 
Mustaqil  leksema  yordamchi  so‘z  vazifasida  qo‘llanganda 
undagi  atash  va  ifoda  semasi  kuchsizlanib,  vazifa  semasi  esa 
kuchayib voqelanadi. 
 

Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   162   163   164   165   166   167   168   169   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
axborot texnologiyalari
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
guruh talabasi
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
tashkil etish
Toshkent davlat
rivojlantirish vazirligi
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
sinflar uchun
pedagogika universiteti
bilan ishlash
таълим вазирлиги
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
tibbiyot akademiyasi
ta'lim vazirligi
fanlar fakulteti
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
fanining predmeti
махсус таълим
umumiy o’rta
Referat mavzu
haqida umumiy
fizika matematika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat
universiteti fizika
Buxoro davlat
Fuqarolik jamiyati
pedagogika fakulteti