Baxtiyor mengliyev


Ixtisoslashgan  leksemalar



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet148/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   144   145   146   147   148   149   150   151   ...   227
 
Ixtisoslashgan  leksemalar.  Bunday  leksemalar  ham  aslida  bir 
so‘z yasash qolipi va so‘z yasovchi vosita asosida nutqda yasalgan 
bo‘ladi.  Ixtisoslashgan  leksemalarning  yasamaligi  yaqqol  ko‘rinib 
turadi, unda so‘z yasash qolipining shakliy saqlangan, biroq ma’no 
tomondan  qolipdan  uzilgan  bo‘ladi.  Boshqacha  aytganda,  yasama 
so‘zning  ma’nosini  qolipning  mazmun  tomoniga  bog‘lash  imkoni 
bo‘lmaydi.  Masalan,  ishchi  (worker,  rabochiy)  leksemasi  “zavod 
yoki  fabrikada  ishlovchi,  o‘rta  ma’lumotli  mutaxassis”  ma’nosiga 
ega.  Leksema  [ot  +  -chi]  qolipidan  chiqqanligi  aniq  ko‘rinib 
turibdi.  Lekin  leksemaning  ma’nosi  bu  qolipning  “otdan 
anglashilgan  narsa  ustida  ishlovchi  kishi”  degan  mazmuniy 
tomoniga  teng  emas,  undan  ancha  tor.  Buni  shunday  tushuntirish 
mumkin. Ishchi so‘zi nutqda hosil bo‘lgan paytda qolipning shakliy 
va  mazmuniy  tomoniga  har  jihatdan  mos  va  uyg‘un  bo‘lgan. 
Keyinchalik ma’nosi torayib, shakliy o‘xshashlik saqlangan bo‘lsa-
130


da,  ma’noviy  uzoqlashish  sodir  bo‘lgan.  Natijada  bugungi  kunda 
o‘zbek tilida ikkita ishchi birligi farqlanadigan bo‘lgan: 

Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   144   145   146   147   148   149   150   151   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
guruh talabasi
samarqand davlat
toshkent axborot
nomidagi samarqand
toshkent davlat
haqida tushuncha
ta’limi vazirligi
xorazmiy nomidagi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
o’rta ta’lim
bilan ishlash
ta'lim vazirligi
fanlar fakulteti
махсус таълим
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
umumiy o’rta
Referat mavzu
fanining predmeti
haqida umumiy
Navoiy davlat
fizika matematika
universiteti fizika
Buxoro davlat
malakasini oshirish
davlat sharqshunoslik
Samarqand davlat