Baxtiyor mengliyev



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet126/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   122   123   124   125   126   127   128   129   ...   227
Mantiqiy mushohada uchun 
1.Nega  yozma  nutqda  beixtiyor  dorixona,  sinov  daftarchasi, 
shifoxona (kasalxona)bekat so‘zlarini yozamiz-u, og‘zaki nutqda 
apteka,  zachyotka,  bolnitsa,  ostanovka  so‘zlarini  aytamiz? 
Sabablari nimada?  
2.Jarohat  va  yara  so‘zlari  o‘zaro  sinonimmi  yoki  uyadoshmi? 
Lug‘atlardan foydalanib javob berish ham mumkin. 
 
Til  leksikasida  yangi  so‘zlarning  hosil  bo‘lishi  turli  yo‘llar 
bilan sodir bo‘ladi: 
1) yangi so‘z yasalishi: 
2) so‘zning yangi ma’no kasb etishi
3) bir turkumdan boshqasiga o‘tish.  
Mazmun plani nuqtayi nazaridan til leksikasi farqlanadi: 
108


1) 
mustaqil  so‘zlar  (atash  vazifasini  bajaradi)  va  nomustaqil 
so‘zlar (bunday vazifaga ega emas); 
2) 
mavhum  so‘zlar  (umumlashma  ma’nolarni  ifodalaydi)  va 
aniq  so‘zlar  (muayyan  tushunchalarni  ifodalaydi).  Mustaqil  va 
nomustaqil  so‘zlar  tizimida  ham  uzluksizlik  mavjud.  Unga  ko‘ra, 
mustaqil  so‘zlar  nomustaqil  so‘zlarga  aylanadi  yoki  ularning 
vazifasini muvaqqat bajaradi; 
1) 
sinonimlar (bir tushunchani turli tomondan ifodalaydi); 
2) 
antonimlar (zid tushunchalarni ifodalaydi); 
3) 
giponimlar (tur-jins tushunchalarini ifodalaydi); 
Ifoda  plani  nuqtayi  nazaridan  omonimlar,  omograflar, 
omofonlar, paronimlar farqlanadi.  
Til leksikasida uslubiy xoslanish alohida ahamiyatga ega.  
Til 
leksikasida 
frazeologizmlar 
alohida 
o‘rin  tutadi. 
Frazeologizmlar  leksikalizatsiya  hodisasining  yorqin  namunasi. 
So‘z  birikmalari  ma’nolari  ixtisoslashib,  bir  so‘z  ma’nosiga  teng 
ma’no  ifodalashga  o‘tadi.  Iboralar  shaklan  so‘z  birikmasiga 
o‘xshaydi, lekin til leksikasiga mansub bo‘ladi.  
Leksikani  qayd  etuvchi  soha  leksikografiya  bo‘lib,  uning 
nazariy va amaliy, an’anaviy va zamonaviy ko‘rinishlari mavjud.  

Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   122   123   124   125   126   127   128   129   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
bilan ishlash
pedagogika universiteti
Nizomiy nomidagi
fanining predmeti
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
umumiy o’rta
Referat mavzu
ishlab chiqarish
fizika matematika
pedagogika fakulteti
universiteti fizika
Navoiy davlat