Baxtiyor mengliyev


)  barqarorlik  darajasiga  ko‘ra  zidlanish  barqaror  va



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet106/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   102   103   104   105   106   107   108   109   ...   227
2)  barqarorlik  darajasiga  ko‘ra  zidlanish  barqaror  va 
barqaror  bo‘lmagan  turga  bo‘linadi.  Barqaror  zidlanishda 
fonemalar qanday nutqiy vaziyatda bo‘lishidan qat’i nazar, ulardagi 
ziddiyat  saqlanib  qoladi.  Masalan,  til  oldi  unlisi  til  orqa  undoshi 
bilan  kelgan  vaziyatda  til  orqa  unlisi  sifatida  namoyon  bo‘ladi. 
87


Bunda  [a]  unlisi  bilan  til  orqa  [u]  unlisi  orasidagi  ziddiyat 
kuchsizlanadi. 
Barqaror  bo‘lmagan  ziddiyatning  neytrallashmagan  holatini 
ta’minlovchi fonetik pozitsiya  kuchli pozitsiya deyiladi. Masalan, 
[b]  fonemasi  so‘z  boshida  jarangsizlashmaydi  va  bu  pozitsiyada 
uning  [p]  fonemasiga  zidligi  saqlanadi.  Bu  kuchli  pozitsiyadir. 
Neytrallanishga,  so‘nishga  olib  keluvchi  pozitsiya  kuchsiz 
pozitsiyadir.  Demak,  bunday  pozitsiyadagi  ziddiyat  barqaror 
bo‘lmagan  ziddiyat  deyiladi.  Unli  va  undosh  orasidagi  qarama-
qarshilik  barqaror  ziddiyatga  misol  bo‘la  oladi.  Yoki  undoshning 
paydo  bo‘lish  o‘rniga  ko‘ra,  unlilarning  tor-kenglik  xossalariga 
ko‘ra zidlanishi ham barqaror ziddiyatdir. Lablanish belgisiga ko‘ra 
[o‘]~[e] sistemachasi ham barqaror ziddiyat asosiga qurilgan. 
 

Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   102   103   104   105   106   107   108   109   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
bilan ishlash
pedagogika universiteti
Nizomiy nomidagi
fanining predmeti
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
umumiy o’rta
Referat mavzu
ishlab chiqarish
fizika matematika
pedagogika fakulteti
universiteti fizika
Navoiy davlat