Baxtiyor mengliyev



Download 1.62 Mb.
Pdf ko'rish
bet101/227
Sana31.10.2020
Hajmi1.62 Mb.
1   ...   97   98   99   100   101   102   103   104   ...   227
Mantiqiy mushohada uchun 
1. Metall  so‘ziga  -lar  qo‘shimchasi  qo‘shilsa,  nega  uchta  l 
talaffuz qilinmaydi? 
2. Ba’zi  mutaxassislar  o‘zbek  tilidagi  [f]  tovushini  o‘zlashma 
deyishadi.  Uning  o‘zlashma  emasligini  kechasi  o‘chgan  elektr 
chirog‘i yonishi vaqtidagi holat bilan qanday asoslash mumkin?  
3.“Unlilar og‘iz bo‘shlig‘ida to‘siqqa uchramaydi”. Bu hukmda 
qanday ilmiy va mantiqiy xatolik mavjud? 
 
Fonetika  va  fonologiyaning  farqlanish  asosi.  Lisoniy  sathlar 
sirasida  fonetika  nutqning  eng  kichik  tashkil  etuvchi  va  boshqa 
sathlar  birliklari  uchun  moddiy  asos  bo‘luvchi  birliklarini 
beradigan sath sifatida ajralib turadi.  
Insonning  nutq  faoliyati  sezgi  a’zolari  asosida  his  qilinuvchi 
nutq  birliklari  ―  tovush  yoki  tovushlar  sistemasi  vositasida 
ro‘yobga  chiqadi.  Nutq  tovushi  o‘zida  uch  jihatni  birlashtirgan 
murakkab nutqiy birlik sifatida namoyon bo‘ladi. Ular quyidagilar: 
84


a) talaffuz  a’zolari  bilan  boshqariladigan  markaziy  nerv 
sistemasi mahsuli (fiziologik jihat); 
b) tabiatdagi  har  qanday  tovush  kabi  akustik  tabiatga  ega 
(akustik jihat); 
d) kishilarning  axborot  uzatish,  kommunikatsiya  vositasi 
(funksional, sotsial, lisoniy jihat). 
Nutq  tovushining  haqiqiy  va  muhim  jihati  –  uning  funksional 
aspekti.  Tilshunoslikda  aytilgan  uch  jihatni  yaxlitlikda  o‘rganish 
yoki  ajratgan  holda  tadqiq  qilish  masalasida  bir  xillik  yo‘q.  Ba’zi 
mutaxassislar nutq tovushining fiziologik tomoni biologiya, akustik 
jihati  fizika  fanining  o‘rganish  predmeti  bo‘lib,  tilshunos  uning 
faqat  funksional  tomoninigina  tekshirishi  lozim  degan  fikrni  ilgari 
surishsa,  ayrimlari  har  uchala  jihat  bir-biridan  ajralmas,  ularni 
yaxlitlikda  o‘rganmoq  kerak  degan  qarash  tarafdori.  Ana  shu  ikki 
xil  qarash  kurashi  natijasida  tilshunoslikda  ikki  –  fonetika  va 
fonologiya  sohalari  ajraldi.  Natijada  fonetika  nutqiy  variant  (nutq 

Download 1.62 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   97   98   99   100   101   102   103   104   ...   227




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
samarqand davlat
navoiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
vazirligi toshkent
Darsning maqsadi
Toshkent davlat
tashkil etish
Alisher navoiy
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
matematika fakulteti
bilan ishlash
pedagogika universiteti
Nizomiy nomidagi
sinflar uchun
fanining predmeti
таълим вазирлиги
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
tibbiyot akademiyasi
vazirligi muhammad
махсус таълим
Toshkent axborot
umumiy o’rta
haqida umumiy
Referat mavzu
ishlab chiqarish
pedagogika fakulteti
fizika matematika
universiteti fizika
Navoiy davlat