Aqli zaif bolalarning bog’langan nutqini rivojlantirish bo’yicha korreksion ish



Download 432.55 Kb.
Pdf ko'rish
bet35/62
Sana21.05.2021
Hajmi432.55 Kb.
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   62
 

30 

lug’atini  boyitadi,  so’zlarning  yangi  ma’nolarini  bilib  oladi,  so’z  birikmalarini 

o’zlashtiradi, so’ngra ulardan o’z istaklari, hislari, boshqa odamlarga munosabatini 

va hakazolarni  ifoda etish uchun foydalanadi.  Kichik  yoshdagi  aqli  zaif  bolalarda 

ham  nutqning  rivojlanishi  albatta  uning  hayotiy  tajribasini  oshishi  va  atrofdagilar 

bilan  aloqa  qilish  bilan  bog’liq.  Ammo  psixikaning  umumiy  rivojlanmay 

qolganligi  ularda  tajribani  kengayishi  sekin  va  nuqsonli  kechadi.  Nuqsonli 

rivojlanayotgan  amaliy  va  bilish  faoliyati  ko’p  hajmdagi  turli  tasavvurlar  tez 

to’plash uchun yetarlicha asos bo’la olmaydi.  

Aqli  zaif  bola  me’yorida  ehtiyoj  sezadi  va  yetarlicha  muloqotda  bo’lmaydi. 

Kattalar  bilan  muloqot  aqli  zaif  bolalarda  kech  va  me’yordan  chetga  chiqishlari 

bilan shakllanadi. 

   Aqli  zaiflikni  keltirib  chiqargan  gidrotsefaliyada  ba’zan  nutq  yaxshi 

rivojlangandek  tuyulsada,  aslida  unday  bo’lmaydi.  Bunday  bolalarning  nutqida 

juda  murakkab  jumlalar,  so’zlar  bo’ladi,  ular  nutqning  Grammatik  tuzilishi  ham 

juda  murakkabligi  bilan  ajralib  turadi.  Bu  bolalarning  fikr  yuritishlari 

nasihatgo’ydek tuyuladi. Nutqning mohiytiga o’zlari yaxshi tushunib yetmaydilar. 

Bu bolalar  nutqi  yaxshi  rivojlangan bo’lsa  ham  aqli  zaif  bolalarning  fikr  yuritish 

quroli bo’la olmaydi. Aqli zaiflikdagi bunday o’ziga xos nutq juda kam uchraydi. 

Shizofreniya kasaliga uchragan aqli zaif bolalarning nutqi ham yuqoridagi holatga 

o’xshab  ketadi.  Bu  bolalarda  nutq  malakalari  tushunish  holatlari,  sog’lom 

bolalardan  ham  tez  shakllanishi  mumkin.  Ularning  so’x  boyliklari  normal 

bolalarnikidan  kam  farq  qiladi.  Ammo  ular  nutqida  buzilgan  so’zlar  uchrashi 

mumkin.  Bosh  miya  jarohatlarida  revmatizmd  aqli  zaif  bolalarning  og’zaki 

nutqlarida  sezilarli  o’zgarishlar  bo’lmaydi,  shu  bilan  birga  ularning  yozma 

nutqlarida  yetarli  kamchiliklar  uchraydi.  Bunday  bolalarning  yozish  malakalari 

juda  sekin  shakllanadi.  Tutqanoq  kasaligiga  mubtalo  bo’lgan  bolalarning  nutqi 

dastlabki  ko’rinishda  aqli  zaif bolalar nutqiga o’xshaydi bu bolalar  bir xil  jumla, 

so’zlarni qaytarishga moyil bo’ladilar. Ular nutqida ortiqcha tutilishlar mavjud.  

   Yuqorida  ta’kidlab  o’tkanimizdek  yordamchi  maktab  boshlang’ich  sinf 

o’quvchilarining  40  –  60%  da  turli  nutq  kamchiliklari  uchraydi.  Bu  nuqsonlar 




Download 432.55 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   31   32   33   34   35   36   37   38   ...   62




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
nomidagi toshkent
guruh talabasi
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
samarqand davlat
haqida tushuncha
navoiy nomidagi
toshkent davlat
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
Darsning maqsadi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
matematika fakulteti
bilan ishlash
Nizomiy nomidagi
vazirligi muhammad
pedagogika universiteti
fanining predmeti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
o’rta ta’lim
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
tibbiyot akademiyasi
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
haqida umumiy
Referat mavzu
fizika matematika
universiteti fizika
ishlab chiqarish
Navoiy davlat