Alkenlar izomerlanishi nomlanishi olish usullari. Reja



Download 73,86 Kb.
bet1/2
Sana22.04.2022
Hajmi73,86 Kb.
#573387
  1   2
Bog'liq
Alkenlar izomerlanishi nomlanishi olish usullari
тарихий кадамжолар (2), bemorlarni amaliyotga tayyorlsh huqna, MTTda bolalarni, yulduzlarning paydo bolishi va evolyutsiyasi , maple, COVID -19 pandemiyasining jahon iqtisodiyotiga ta’siri, qiyosiy pedagogika fani rivojlanishi, 238, Aholi daromadlari va uning tarkibi. Aholi turmush darajasi va uning ko‘rsatkichlari, Davlat tarjimayi hol tavsifnoma tavsiyanoma, Istye‘mol, jamg’arma va invyestitsiyalar, VAQTINCHALIK SINF JURNALI (www.sadikov.uz), Ashtarxoniylar davrida Buxoro xonligi, Saylov huquqi va saylov tizimi

Alkenlar izomerlanishi nomlanishi olish usullari.


Reja:



  1. Sinflanishi va nomlanishi

  2. Izomeriyasi

  3. Olinish usullari

  4. Alkenlar tuzilish nazariyasi

  5. Fizik va kimyoviy xossalari

Alkenlarni izomerlanshi, nomlanishi. Qo‘sh bog‘ni hosil qilish usullari: alkanlardan degidrogenlash, alkinlarni qisman gidrogenlash, spirtlarni degidratlash, to‘rtlamchi ammoniy tuzlarini parchalash


Molekulasida qo‘sh bog‘ tutgan uglevodorodlarga alkenlar (olefinlar) deyiladi. Gomologik qatorning umumiy formulasi CnH2n. Gomologik qatorga quyidagilar misol bo‘ladi: C2H4, C3H6, C4H8, C5H10, C6H12. Alkenlarning birinchi vakili etilendir. Yetilenning vodorodlarini alkil guruhlarga almashtirilsa, uning gomologik qatori hosil bo‘ladi. M-n: etilen vodorodini metil radikaliga almashtirilsa metiletilen hosil bo‘ladi. Metiletilenda uch xil vodorodlar bo‘lib, ularni CH3 ga almashtirilsa uchta alken hosil bo‘ladi: etiletilen CH3CH2CH=CH2, sim. dimetiletilen CH3CH=CHCH3, nosim. dimetiletilen (CH3)2С=CH2. Bu alkenlar bir-biriga izomerdir. Alken birikmalarni ratsional nomenklaturada nomlash uchun etilen asos qilib olinadi va radikallarning nomi qo‘shib yoziladi. Alkenlarni sistematik nomenklaturada nomlash uchun tegishli alkanning -an qo‘shimchasi -en ga almashtiriladi. Alkenlarni nomlash uchun uzun zanjir tanlab olinadi va qo‘sh bog‘ yaqin tomondan nomerlanadi:
CH2=CH2 eten CH3CH=CH2 propen





Buten-1

Buten-2



2,3,3-trimetilbuten-1



7-metil-3-uchlamchi-butilokten-2

Alkenil radikallar quyidagicha nomlanadi:





etenil, vinil

propenil-2, allil


1-metiletenil, izopropenil


propenil-1,



Alkenlarda uch xil izomeriya mavjud:


1.Zanjirdagi qo‘sh bog‘ning holatini o‘zgarishi hisobiga izomerlar hosil bo‘ladi: CH3CH2CH=CH2 , CH3CH=CHCH3
2.Zanjirni tarmoqlanishi hisobiga izomerlar hosil bo‘ladi:
CH3CH2CH=CH2, (CH3)2C=CH2
3.Qo‘sh bog‘ga nisbatan o‘rinbosarlarning joylashishi hisobiga fazoviy izomerlar hosil bo‘ladi:

Tri- va tetra almashgan alkenlarni sis- va trans- izomerlarini belgilash uchun E, Z sistemadan foydalaniladi. Buning uchun qo‘sh bog‘li uglerod atomidagi o‘rinbosarlarning katta kichikligi aniqlanadi, kattasi 1, kichkinasi 2 bilan belgilanadi. Agar katta o‘rinbosarlar -bog‘ tekisligining bir tomonida bo‘lsa Z (tsis-), ikki tomonida joylashgan bo‘lsa YE (trans-) deb belgilanadi. Alken molekulasidagi o‘rinbosarlarni katta kichikligi aniqlanadi. Radikallarning katta kichikligi quyidagi qatorda ortib boradi:
-CH3-CH2CH3-CH2CH2CH3-CH2CH2CH2CH3-CH(CH3)2-S(CH3)3.
Galogenlarning katta kichiklik qatori quyidagicha NFCl Br I. Shu qoidalarni hisobga olib alkenni quyidagicha nomlash mumkin:


Download 73,86 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika instituti
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
tashkil etish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
toshkent davlat
vazirligi muhammad
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
saqlash vazirligi
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
fanidan tayyorlagan
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
covid vaccination
sertifikat ministry
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
moliya instituti
ishlab chiqarish
fanining predmeti