Akademik litsey va Kasb-hunar kollejlarida tarix fanini o`qitishda tadqiqotlar texnologiyasini qo`llash bo`yicha uslubiy tavsiyalar



Download 25.96 Kb.
bet1/2
Sana08.09.2021
Hajmi25.96 Kb.
  1   2

Akademik litsey va Kasb-hunar kollejlarida tarix fanini o`qitishda 

tadqiqotlar texnologiyasini qo`llash bo`yicha uslubiy tavsiyalar. 

 Bugungi kunda Akademik litsey va kasb hunar kollejlarida tarix fanini 

o`qitishda ham yangi pedagogik texnologiyalar, oqitishning interaktiv usullarini 

qo`llash, darslarni an’anaviy, ma’ruza shaklida emas balki jonli, qiziqarli tarzda 

o`tkazish davr talabidir.  Akademik litsey va Kasb-hunar kollejlarida O`zbekiston va jahon tarixining 

1917-yildan to bugungi kungacha bo`lgan yangi davri o`rganiladi. Akademik 

litseylarning ijtimoiy gumanitar va xorijiy filologiya yo`nalishlarida esa vatanimiz 

va jahon tarixining eng qadimgi davridan to bugungi kungacha bo`lgan davri 

chuqurlashgan holda o`rganilishi ko`zda  tutilgan.  Ushbu ziddiyatli, murakkab 

davrni o`rganishda ta`limning yangi texnologiyalaridan foydalangan holda 

darslarni tashkil etiish dars samaradorligini bir necha marta oshiradi. O`qituvchi 

har bir darsga tayorgarlik ko`rar ekan, u darsda o`rganiladigan o`quv materialini va 

uni o`qitishda qo`llaydigan metodlarini, darsning har bir bo`limi va ushbu bo`limda 

o`qituvchi va o`quvchilarning bajaradigan ishlarini aniq rejalashtirishi va reja 

asosida dars mashg`ulotini o`tkazishi zarur. Ana shundagina darsdan kutilayotgan 

natijalarga to`liq erishish mumkin. Bu jarayonlar o`qituvchidan chuqur bilim, 

malaka, o`z ustida tinimsiz ishlash va izlanuvchanlikni talab etadi.  

Tarix darslari o`quvchilarda Vatanimiz tarixiga hurmat uyg`otish, uni chuqur 

va xolisona o`rganish, har bir tarixiy davr haqida o`z tushunchasiga va fikriga ega 

bo`lish, tarixiy voqelikka o`z munosabatini erkin bildira olish, jahon mamlakatlari 

tarixi va ularning taraqqiyot bosqichlarini o`rganish va ularni baholay olish, tahlil 

qilish singari ko`nikmalarni shakllantiradi. Erkin fikrlay oladigan va o`z 

qarashlarini erkin ifodalay oladigan o`quvchilarni tarbiyalashda esa dars jarayonida 

va darsdan tashqari o`quvchi bajaradigan mustaqil ishlarida tadqiqotlar 

texnologiyasidan foydalanish juda qo`l keladi. 

Tadqiqotlar texnologiyasining asosiy quroli  o`quv loyihalari hisoblanadi, 

chunki o`qitish-o`rgatish jarayoni o`quv loyihasini bajarish jarayonida amalga 

oshiriladi. Ta’lim sohasida loyiha metodi bu –o`quvchilarning bilish faoliyatini 

faollashtiruvchi,  kreativlik xususiyatini rivojlantiruvchi va shaxsiy fazilatlarini 

shakllantiruvchi didaktik vositadir. Ushbu texnologiyaning asosini uchta omil 

tashkil qiladi: mustaqillik, harakat va natija. Bu texnologiya o`qitishni harakat 

orqali amalga oshirishni nazarda tutadi. Har bir loyiha asosida qandaydir muammo 

yotadi va uni hal qilish jarayonida ishtirokchilarda o`z oldiga maqsad qo`yish, 

unga erishish yo`llarini ishlab chiqish, muammolarni hal qilisn, vazifalarni 

aniqlash va aniq natijaga erishish ko`nikmalari shakllanadi va rivojlanadi.  

Tadqiqotlar texnologiyasini hamma fanlarni o`qitishda qo`llash mumkin, uni 

qo`llash orqali o`qituvchi nafaqat o`zining fani, balki o`quvchilarning boshqa 

fanlarda olgan bilimlarini ham ishga sola oladi. Tadqiqotlar texnologiyasi  orqali 

o`quvchilar erishgan natijalar fan olamida erishilgan yutuqlarni sodda shaklda 

takrorlasa ham, lekin o`quvchi uchun o`z harakati , bilim va ko`nikmalarini ishga 

solgan holda erishilgan natija juda muhim hisoblanadi. Ushbu jarayonda eng 

muhimi ular  mavzuga oid bilimlarni tayyor darslik materialidan o`qib qo`ymay, 

balki, izlanish jarayonida o`zlari uchun yangi dalillarni topadilar, yangi 

tushunchalarni shakllantiradilar.  Loyihani bajarish jarayonida izlanish, fikrlash, 

dalillarni tahlil etish, umumlashtirish orqali ular o`zlarini yangilik yaratuvchi, 

ixtirochi, olim sifatida his qiladilar.  

“O`z pedagogik faoliyatimda, tarix darslarida  biz ko`pincha loyihalarning 

axborot beruvchi,  tadqiqotchilik, ijodiy va oyin turlaridan foydalanamiz. 

Loyihaning turi uni bajaruvchilarning yoshi va o`rganilayotgan mavzuga bog`liq 

bo`ladi. Mazmuniga ko`ra loyihalar ko`pincha predmetlararo bo`lib, o`zida tarix 

fanidan tashqari, adabiyot va san’atga oid bilimlarni ham 

mujassamlashtiradi”[79,4],-deydi G.A.Kropanyova. 

Tarix darslarida loihalar texnologiyasi deyarli barcha mashg`ulotlarda 

qo`llanilishi mumkin. Tanlanayotgan mavzular ahamiyatli, qiziqarli va 

o`quvchilarning yoshiga qarab murakkablashib borishi zarur. Loyihani bajarish 

jarayonidagi ijodiy faoliyat o`quvchilarga bilish, o`rganish va muloqot qilish 

quvonchini olib keladi. Loyihalarni bajarish jarayonida quyidagi tamoyillarga amal 

qilish kerak: 


Download 25.96 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat