A qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika instituti


Boshlang’ich sinflarda matematik tushunchalarni shakllantirish



Download 1 Mb.
bet12/12
Sana29.08.2021
Hajmi1 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12
Boshlang’ich sinflarda matematik tushunchalarni shakllantirish

Sodda tenglamalarni yechish

Amal hadlaridan biri o’zgaruvchi bo’lgan x + 17 = 27; 20 + x = 29; x – 16 = 10 va 25 – x = 19 kabi tengliklar tenglama deyiladi. Tenglamani yechish uchun noma’lum hadning son qiymatini topish kerak. Buning uchun qo’shish va ayirishni tekshirish qoidasidan foydalaniladi.

1. Quyidagilarning to’g’riligini tekshiring



71 + 19 = 90

14 + 61 = 75

93 – 23 = 70

58 + 22 = 80

49 – 18 = 31

61 – 40 = 21

2. Quyidagi tenglamalarni yechib tekshiring.



63 – u = 40

23 + x = 69

u + 26 = 50

39 + x = 60

74 – u = 52

Z – 30 = 65

3. Misollarni ustun shaklida yozib yeching.



28 + 45

80 - 67

23 + 37

98 – 74

49 + 27

90 - 53

46 + 31

76 – 55

55 + 27

70 - 45

80 - 67

49 + 30

4. Birlik va o’nliklar xonasidagi raqamlar yig’indisi 4 ga teng bo’lgan barcha ikki xonali sonlarni yozing.

5. Masalalarni tenglama tuzib yeching.

a) Karim o’zidagi quyonlarning 25 tasini sotgandan keyin o’zida 40 ta quyon qoldi. Karimning quyonlari nechta bo’lgan?

b) Sobirjonda 43 ta kanareyka bor edi. U bir nechta kanareykani sotgandan keyin o’zida 20 ta kanoreyka qoldi? Nechta kanoreyka sotilgan?

v) Sobirjon yana bir nechta to’ti sotib olgandan keyin qushlari 66 ta bo’ldi. U nechta to’ti sotib olgan?


Sonli tengsizliklar va ularni yechish

1. Bir katakni bir birlik deb quyidagi sonlarni son nurida belgilang:

a) 1; 3; 4; 6; 9; 12; 8; 10.

b) 2; 5; 6; 8; 10; 13.


2.

2s * 80 tiy




20 + 7 * 30 – 3

25 sm * 3 dm




27 – 7 * 16 + 4

10 dm * 15 sm




91 – 40 * 40 + 9

3.

50 + 24 – 7

15 + 23 – 8

45 + 40 – 4

44 + 44 – 9

26 + 24 + 4

34 + 23 – 9

22 + 22 – 12

23 + 23 + 7

73 – 14 + 9

4. Ishoralarni to’g’ri qo’ying:

3 * 5 * 8 = 16




6 * 6 * 7 = 5

7 * 5 * 5 = 7




14 * 5 * 10 = 19

6 * 3 * 8 = 11




45 * 20 * 10 = 15

5. Qavslarni to’g’ri qo’ying:

73 – 14 + 9 = 50




18 + 50 – 25 = 43

61 + 34 – 29 = 66




84 – 30 – 24 = 30

19 + 84 – 23 = 80




79 – 39 – 20 = 60

6. Munosabat belgilarini to’g’ri qo’ying



83 – 23 * 38 + 22




19 + 20 * 52 – 13

56 – 12 * 24 + 25




27 + 31 * 80 – 11

37 + 52 * 35 + 55




24 + 23 * 60 – 14

7. Darchalarni yoping

24 + 26 > 




74 – 13 < 

33 + 40 > 




99 – 34 < 

50 + 36 > 




56 + 19 < 

Qavsli ifodalarning qiymatini hisoblash


Qavssiz ifodalarda faqat qo’shish va ayirish amallari qatnashsa, boshidan boshlab tartib bilan ishlanaveradi. Agar qavs qatnashsa, avval qavs ichidagi amal keyin boshqa amallar bajariladi.

1.


41 – (9 + 6)

76 – (30 + 17)

63 – (19 + 17)

76 – (17 + 8)

80 – (42 - 16)

54 + (60 – 32)

63 + (40 - 26)

48 + (35 - 13)

89 – (84 – 45)

2.


50 + (14 + 23)

28 + (70 - 51)

94 – (21 + 32)

50 – (28 - 13)

30 + (15 + 23)

89 – (17 + 23)

73 – (35 - 18)

96 – (64 - 23)

78 – (34 + 9)

3.


8

36

16

28

20

12

24

4

32

a) Kvadratdagi sonlarni satrlar bo’yicha, ustunlar bo’yicha va burchakdan burchakka qarab qo’shganda bir xil son 60 chiqayapti. Tekshirib ko’ring, to’g’rimi?

b) Shu qoidalar foydalanib, ushbu kvadratlarning kataklariga yetishmagan sonlarni qo’yib chiqing:








26




12










9
















35




21

1







10







24

12










28




16













18

8










15




21

56






  1. Nargiza 100 dan 27 ni ayirdi, so’ngra 18 ni ayirdi va yana bir sonni ayirgan edi 39 qoldi. Nargiza eng keyin qaysi sonni ayirgan?

Xulosa
Boshlang’ich sinflarda matematik tushunchalarni o’rgatish bilan bog’liq nazariy va amaliy tadqiqot natijasida tushunchalar mazmuni va uni ishlab chiqishning asosiy yo’nalishlari aniqlandi, bu muammoni boshlang’ich o’quvchilari matematik tayyorgarligiga nisbatan qo’llash shart-sharoitlari belgilandi.

Boshlang’ich sinflarda matematik tushunchalarni o’rgatish metodikasining asosiy yo’nalishi sifatida rag’batlantirish; psixologik jarayonlarni faollashtirish (qabul qilish, diqqat va hokazo)usullaridan foydalanish imkoniyatlari sinab ko’rildi;

Tadqiqotning asosiy maqsadi boshlang’ich sinflarda matematik tushunchalarni o’rgatishni tashkil etish masalalarini, ularni hal etish jarayonida takamollishtirish shart-sharoitlarini belgilashdan ham iborat bo’ldi.

Izlanishimiz yakuni boshlang’ich sinf o’quvchilarida matematk tushunchalarni o’rgatish matematika o’qitishning nazariy va amaliy muammolarini hal qilish xususiyatlarini nazarda tutib, tarbiyaviy ishlarga asos bo’la oladigan nazariy xulosalar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish imkonini berdi.



Bu uslubiy tavsiyalardan boshlang`ich sinf o`qituvchilari o`z ish faoliyatlarida foydalansalar o`quvchilarni matematik tushunchalar haqida to`g`ri umumlashtirish qobiliyarini riyojlanishiga erishishlari mumkin.





Download 1 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
matematika fakulteti
tashkil etish
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi muhammad
fanining predmeti
pedagogika universiteti
bilan ishlash
Darsning maqsadi
navoiy nomidagi
o’rta ta’lim
nomidagi samarqand
fizika matematika
Ishdan maqsad
haqida umumiy
fanlar fakulteti
sinflar uchun
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
moliya instituti
Referat mavzu
umumiy o’rta
Toshkent axborot
Alisher navoiy
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
nazorat savollari
Samarqand davlat