4- amaliy mashg`ulot: Yi g‘iq va yoyiq gaplarni, ikki bosh bo‘lakli va bir bosh bo‘lakli gaplarni aniqlash bo‘yicha tahlil qoliplari, mashqlar va testlar



Download 15.72 Kb.
bet1/2
Sana13.05.2020
Hajmi15.72 Kb.
  1   2


4- AMALIY MASHG`ULOT: Yi g‘iq va yoyiq gaplarni, ikki bosh bo‘lakli va bir bosh bo‘lakli gaplarni aniqlash bo‘yicha tahlil qoliplari, mashqlar va testlar.

327-mashq. O’qing. Sodda gaplarni topib, tarkibiga ko’ra turini ayting. Bir bosh bo’lakli va ikki bosh bo’lakli gaplardan ikkitadan ko’chirib, farqini tushuntiring.

1. Vatan o’g`limizni o’z xizmatiga loyiq topibdi. Borsin. Hunar o’rganadi, mehnatda pishadi, tengdoshlari oldida yuzi yorug` bo’ladi. (H. G`.) 2. Kelmaydi. Mototsiklini patillatib Suluvingizning oldiga ketdi. (S. Ahm.) 3. Men o’g`limning Vatan oldidagi burchi yozilgan bir enlik qog`ozni qayta-qayta o’qib, eshik oldida bir necha daqiqa turib qoldim. (H. G`.) 4. Astrobodga kelingan dastlabki kunlarda to’da-to’da mehmonlarni qabul qilishga, ularning tahsinlarini tinglashga va o’z navbatida ularga maslahatlar berib, nasihatlar qilishga to’g`ri keldi. (L. Bat.) 5. Birinchi bo’lib motorga o’t berish bilan boshqalarni ham jadal ishga chorlaydi. (J. Abd.) 6. Daraxtzor hovlidagi skameykalardan birida Malika uch-to’rt xotin bilan suhbatlashib o’tirardi. (H. G`.) 7. Malikaning so’zlarini zaldagilar qarsaklar bilan kutib olishdi. (H. G`.)



328- mashq. O’qing. Yig`iq va yoyiq ikki bosh bo’lakli gaplarni aniqlang. YOyiq ikki bosh bo’lakli sodda gaplarni yig`iq gaplarga aylantirib ko’chiring.

1. Komiljon yangi ferma binosi ichidan chiqarilgan quvur oldida qazilayotgan ariqning narigi yuziga o’tib to’xtadi. (I. R.) 2. Haydar — montyor, Anorxon —zveno boshlig`i. (I. R.) 3. Axir, Vatanim bepoyon, keng-ku. Mirzacho’lda bilagimni shimarib men ishlamasam, kim ishlaydi!? (B. Daminov.) 4. Kechasi. Vaqt allamahal bo’lib qolgan... Erta-indin imtihonlar boshlanadi. Qecha-kunduz berilib kitob o’qiyman. (SH. Siddiqov.) 5. Tog` yo’li boshlandi. Pastak adirlar oralab ketgan kaftdek yo’l ilon izi bo’lib malla rang qirlar orasida yo’qolib ketardi. (S. Ahm.) 6. Hamma jimib qoldi. Odamlarning ko’z oldiga toshlarni Farhoddek qulatgan Rustamjonning pahlavon qiyofasi kelardi. (S. Ahm.)



329- mashq. O’qing. Yoyiq sodda gaplardagi ega va kesim tarkibini ayting.

Dastlabki kunlar yo’l uncha mashaqqatli bo’lmadi. CHo’l o’tlari endi qovjirab kelayotgan bo’lsa ham onda-sonda buloqlar atrofida ko’m-ko’k o’tloqlar uchrab turardi. Bora-bora cho’l sahroga aylandi, odamlar va otlarning suvga ehtiyoji osha bordi. Afsonaviy otlarning taqalariga o’xshab uyulib qolgan qumtepalardan oshib yoki chetlab o’tish oson emas edi. Qora terga tushib hansiragan otlar oyoqlarini qumdan arang tortib olib, boshlarini quyi solganlaricha bitta-bitta qadam tashlab borardi. Sahroning berahm quyoshi yomon niyatda kelayotgan bu qurolli odamlarning boshidan olov selini quyar, ichlarini kuydirib, tashnalikdan lablarini qovjiratar, qumlar ustida jimirlab turgan qaynoq havo o’pkalarini yondirardi. (M.Osim)

o’rnini va intonatsiyasiga ko’ra qo’yilgan tinish belgilarini tushuntiring.






Download 15.72 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
haqida tushuncha
toshkent axborot
toshkent davlat
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
bilan ishlash
o’rta ta’lim
махсус таълим
fanlar fakulteti
Referat mavzu
umumiy o’rta
Navoiy davlat
haqida umumiy
Buxoro davlat
fizika matematika
fanining predmeti
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
davlat sharqshunoslik
jizzax davlat