3-mavzu. Iqtisodiy tizimlar va mulkchilik munosabatlari



Download 138.38 Kb.
bet7/14
Sana15.05.2021
Hajmi138.38 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14
An’anaviy iqtisodiyot - deyarli hamma mamlakatlar bosib o‘tgan tarixiy tizimdir. U hozirgi davrda ham ba’zi iqtisodiy jihatdan past rivojlangan mamlakatlarda mavjud boTib, ularda urf-odatlar, udum- larga, an’analarga asoslangan iqtisodiy jarayonlar orqali amal qiladi. An’anaviy iqtisodiyotda natural yoki mayda tovar xo‘jaligi hukm- ron boTadi. Bu yerda ishlab chiqarish, ayirboshlash, daromadlami taqsimlash vaqti-vaqti bilan o‘matiladigan urf-odatlarga asoslanadi. Merosxo‘rlik va sulola (tabaqa) shaxslaming iqtisodiy roli yuqori boTib, asosan ular hukmronlik qiladi, ijtimoiy-iqtisodiy turg‘unlik aniq ifodalanadi. Texnika taraqqiyoti va yangiliklami joriy qilish kes- kin cheklangan, chunki ular ko‘pincha an’analarga zid keladi va ijti- moiy tuzum barqarorligiga xavf tug‘diradi. Iqtisodiy faoliyatga nis- batan diniy va madaniy tartiblar birlamchi hisoblanadi. Bu yerda shuni ta’kidlash lozimki, iqtisodiyot muammosini hal qilishning bir xil va umum tan olingan yechimi mavjud emas. Xar xil madaniyat va tarixiy

o‘tmish, har xil urf-odat va an’analar, qarama-qarshi mafkuraviy qa- rashlarga ega bo‘lgan turli jamiyatlar aniq iqtisodiy muammolami hal qilish uchun turli xil tartiblardan foydalanadi.

Bozor iqtisodiyotiga qarama-qarshi tizim ma’muriy-buyruqboz- lik iqtisodiyoti hisoblanadi. Bu tizim amalda barcha moddiy resurs- larga ijtimoiy, aniqrog‘i, davlat mulkchiligining hukmronligi va ma’muriy organlar tomonidan iqtisodiy qarorlaming markazlashgan tartibda qabul qilinishi bilan tavsiflanadi. Foydalanadigan resurslar- ning hajmi, mahsulotning tarkibi va taqsimlanishi, ishlab chiqarishni tashkil qilish kabilarga tegishli barcha muhim qarorlar markaziy boshqarish organlari tomonidan qabul qilinadi.

Iqtisodiy taraqqiyotda muhim bosqich hisoblangan tizim bozor iqtisodiyoti tizimidir. Bozor iqtisodiyoti tizimi asosan ikki bos- qichga egadir. Birinchisi erkin raqobatga asoslangan klassik bozor iqtisodiyoti bo‘lib, ba’zi adabiyotlarda uni sof kapitalizm deb ham yuritiladi. Ikkinchisi esa hozirgi zamon rivojlangan bozor iqtisodiyoti bo‘lib, uni aralash iqtisodiyot tizimi deb ham yuritiladi.




Download 138.38 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   ...   14




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari