3 I bob leksikologiya tilshunoslikning mustaqil bo’limi sifatida



Download 99.45 Kb.
bet4/29
Sana17.05.2021
Hajmi99.45 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29
Mavzuning dolzarbligi. O’zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti I.A.Karimov tashabbusi bilan 1997-yilning 29-avgustida O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni qabul qilindi. Shu kuni ko‘lami, miqyosi, qamrovi va maqsadlari bo‘yicha noyob Kadrlar tayyorlash milliy dasturi ham qabul qilindi.

Bu ikki hujjat ushbu muhim sohada chuqur islohotlarning yangi bosqichini boshlab berdi. Mamlakatimizda ta’lim taraqqiyotning shaxs, jamiyat va davlatning iqtisodiy, ijtimoiy, ilmiy-texnikaviy hamda madaniy ehtiyojlarini ta’minlaydigan ustuvor sohasi sifatida qonunan belgilab qo‘yildi.

Kadrlar tayyorlash milliy dasturi asosida mamlakatimizda uzluksiz ta’limning yangi mexanizmi ishlab chiqildi. Jumladan, 12 yillik majburiy ta’lim joriy etildi. Buning birinchi bosqichini 9 yillik umumiy o‘rta ta’lim maktabi tashkil etadi.1

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 41-moddasida quyidagi uch muhim jihat ilgari surilgan:

“Har kim bilim olish huquqiga ega. Bepul umumiy ta’lim olish davlat tomonidan kafolatlanadi. Maktab ishlari davlat nazoratidadir”.2

Mustaqil va ozod O‘zbekiston o‘zining sharafli taraqqiyot yo‘linи bosib o‘tmoqda. Buni mustaqil davlat sifatida rivojlanish boshlagandan, ilm-fan, milliy madaniyatimiz va xalqimiz tarixiga berilayotgan katta e’tibordan bilish mumkin.

Prezidentimiz I.A.Karimov “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” deb nomlangan kitobida ta’kidlaganlaridek, “O‘tgan davr mobaynida davlat tilining hayotimizdagi o‘rni va ta’sirini kuchaytirish, uni tom ma’nodagi milliy qadriyatga aylantirish yo‘lida ilgari tasavvur ham qilib bo‘lmaydigan ulkan ishlar amalga oshirildi. Istiqlol yillarida o‘zbek tilining qo‘llanish doirasi amalda nihoyatda kengaygani, uni ilmiy asosda rivojlantirishga qaratilgan tadqiqotlar ko‘plab chop etildi...”.

O‘zbek tili tadqiqida nomshunoslik – onomastika alohida o‘rin tutadi. Bu borada qator ishlar amalga oshirilgan. Jumladan, toponimlarni hududiy o‘rganish sohasida K.Abdimuratov, A.Aslonov, Z.Do‘simov, N.Mingboev, S.Nayimov, T.Nafasov, A.Otajonova, A.Turobov, Sh.Qodirovalar samarali mehnat qilganlar

Shu bilan birga toponimlarni umumlashtirib, ularning ayrim lisoniy jihatlarni o‘rganishga bag‘ishlangан ishlar ham bor. Bular jumlasiga E.Begmatov, Z.Do‘simov, L.Karimova, J.Latipov, T.Enazarov, E.Qilichev, S.Qorayevlarning ilmiy izlanishlarini kiritish mumkin.

Lekin hali bu yo‘nalishda qilinishi lozim bo‘lgan ishlar anchani tashkil etadi. Bu ishlar sirasiga nomlarning to‘liq yig‘ilish, ularning lug‘atini tuzish, toponimlarning etimologiyasi va tarixini oydinlashtirish, ayniqsa, ularning tasnifini belgilash kabi vazifalarni kiritish lozim. Bu hozirgi davr nomshunosligi uchun o‘ta muhimdir. Bu holat tanlangan mavzuning dolzarbligini belgilaydi.

Tanlangan mavzuning asosiy maqsadi o‘zbek onomastik leksikasining tarkibiy bo‘linishini aniqlash, atoqli otlar ko‘lamini belgilash hamda onomastikaga oid atamalarni batafsil izohlash, ularning hozirgi kundagi mavjud tasnifini mukammallashtirish kabi masalalarga oydinlik kiritishdir.


Download 99.45 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   29




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
davlat pedagogika
guruh talabasi
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
haqida tushuncha
samarqand davlat
toshkent davlat
navoiy nomidagi
nomidagi samarqand
ta’limi vazirligi
vazirligi toshkent
Toshkent davlat
matematika fakulteti
tashkil etish
Darsning maqsadi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
Ўзбекистон республикаси
Alisher navoiy
bilan ishlash
fanining predmeti
Nizomiy nomidagi
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
fizika matematika
maxsus ta'lim
fanlar fakulteti
sinflar uchun
universiteti fizika
o’rta ta’lim
ta'lim vazirligi
Toshkent axborot
махсус таълим
haqida umumiy
Referat mavzu
ishlab chiqarish
tibbiyot akademiyasi
pedagogika fakulteti
umumiy o’rta
Samarqand davlat