2- oila va islom. Donishmandlar oila haqida. Ma’lumki, Islom dinining muqaddas manbalari «Qur’oni Karim» va «Hadisi sharif»da oila, oilaviy munosabatlarga oid qarashlar o‘z ifodasini topgan



Download 13.72 Kb.
Sana24.07.2021
Hajmi13.72 Kb.

1-O‘zbekiston Respublikasida mustaqillik yillarida fuqarolarda milliy o‘zlikni anglash tuyg‘usining qaror topganligi, o‘tmish hadriyatlarini o‘rganishga bo‘lgan qiziqishning ortganligi oilaning shaxs kamolotida tutgan o‘rni va rolini holisona baholash imkonini berdi. Bu borada  I.A.Karimov quyidagi fikrlarni bayon etadi: «Oila turmush va vijdon qonunlari asosiga quriladi, o‘zining ko‘p asrlik mustahkam va ma’naviy tayanchlariga ega bo‘ladi. Oilada demokratik negizlarga asos solinadi, odamlarning talab-ehtiyojlari va qadriyatlari shakllanadi. O‘zbekistonning aksariyati o‘zining shaxsiy farovonligi to‘g‘risida emas, balki oilaning, qarindosh-urug‘lari va yaqin odamlarining, qo‘shnilarining omon-esonligi to‘g‘risida g‘amho‘rlik qilishni birinchi o‘ringa qo‘yadi. Bu esa eng oliy darajada ma’naviy qadriyat, inson qalbining gavharidir».Davlatning oilaga nisbatan g‘amho‘rligi qabul qilinayotgan qonun va qarorlarda o‘z ifodasini topmoqda. Respublikada «Oila» ilmiy-amaliy Markazi tashkil etilganligi buning yorqin dalilidir.

2- Oila va islom. Donishmandlar oila haqida. Ma’lumki, Islom dinining muqaddas manbalari – «Qur’oni Karim» va «Hadisi SHarif»da oila, oilaviy munosabatlarga oid qarashlar o‘z ifodasini topgan. «Qur’oni Karimda»: «Hotinlaringiz zirotgohingizdir» deyiladi. Buning ma’nosi oila qurishdan ko‘zlangan asosiy maqsad – farzand ko‘rish, ularning komil insonlar bo‘lib voyaga etishlarini ta’minlash ekanligidir. SHuningdek, Islom ma’naviyatida oilani halol, pok saqlash, erkak va ayolning bir-biriga bo‘lgan sadoqati, maishiy buzuqlikning katta gunoh ekanligi takror-takror uqtiriladi. CHunonchi, «Agar bir shaharda loqal bir ayol bir marta buzug‘lik ko‘chasiga kirib, harom orttirsa, bu shahardan qirq yil fayzu barakat ko‘tarilib ketadi» deyilgan. SHunday ekan, ma’naviy jihatdan kamolotga etishmay turib, iqtisodiy farovonlikni ta’minlash mumkin emas.

3- Ma’naviyat – shaxsning ruhiy hayot tajribasi, ruhiy olamini, dunyoqarashini, aqliy salohiyatini o’zida mujassamlashtiradi. U shaxsning va millatning o’zligini anglashi, milliy g’urur, milliy iftihor, vatanparvarlik, davlatga hurmat, jamoa an’analariga xayrixohlik, diyonat, mehr-shafqat, poklik, halollik, vijdonlilik, rostgo’ylik, adolatparvarlik, kamtarinlik kabilarni o’z ichiga oladi. Ma’naviyat yo’li – bosqichma-bosqich o’tiladigan yo’l. Inson aqlini tanigandan boshlab, tafakkur, axloq  va ma’rifatda kamolotga intiladi. Jamiyat ma’naviyati, uning rivoji ham uzoq davom etgan tarixiy taraqqiyotning natijasi hisoblanadi. Jamiyat asta-sekin rivojlanib borgan sari inson ma’naviyati ham tarkibiy jihatdan mukammallashib borgan. Ma’naviyatning eng qadimgi asoslarini axloqiy, diniy va badiiy qarashlar tashkil qiladi. Davlatning yuzaga kelishi bilan ma’naviyat ning siyosiy, falsafiy va ilmiy shakllari yuzaga kelgan. Shunday qilib, ma’naviyatning tarkibiy tizimini quyidagilar tashkil qiladi:

4- Oila – shaxs, jamoa, ijtimoiy guruh dunyoqarashlari shakllanishi va ijtimoiy munosabatlar vujudga kelishining bosh asosi hisoblanadi. Muayyan imkoniyatlar oilaning mamlakat ma’naviyatini shakllantirish, uning mavjudligini mustahkamlash, turli xalqlar va mamlakatlar o’rtasida ma’rifiy munosabatlar qaror topishini ta’minlaydi. “Yuksak ma’naviyat engilmas kuch” kitobida  aytilganidek  “Yoshlarimizni  har tomonlama  sog’lom  va barkamol  etib  tarbiyalash, hayot abadiyligi,  avlodlar davomiyligini  ta’minlaydigan  ma’naviyat  qo’rg’oni  bo’lmish  oilani  mustahkamlash  bugungi kunda barchamizning  nainki asosiy vazifamiz,  balki insoniy  burchimizga  aylanishini istardim”



5- Ma’naviyat va ma’rifat jamiyat oldida turgan muammolar mohiyatini o’zida ifoda ettiradi hamda uni hal qilish uchun fuqarolar va davlat manfaatlarini birlashtiradi. Ma’naviyati va ma’rifati zamonaviy rivojlangan mamlakatlarda xalqning vatanparvarlik va millatparvarlik tuyg’ulari kuchli bo’ladi. Bunday holat o’z navbatida davlat  va xalqning birligini mustahkamlashda turli xil millatlar va ijtimoiy qatlamlarning bir-birlari bilan umummanfaatlar yo’lida jipslashishlarida qudratli omil sifatida xizmat qiladi;

6-“Ma’naviyat asoslari”, milliy g’oya  kurslarini o’qitishni, oliy o’quv yurtlarida o’qitilayotgan axloqshunoslik, madaniyatshunoslik, dinshunoslik, estetika fanlari bilan bog’lash, undan davlat imtihoni olish maqomi berishni nazarda tutish mamlakat ichki va tashqi siyosati mohiyatini aholining anglab etishi, madaniy ­ ma’rifiy, milliy ­ huquqiy, siyosiy ong darajalarini o’stirish, mutaxassis  kadrlarni tanlash, joy­joyiga qo’yish, rahbarlik qilish, ularning davlat siyosatini hayotga tatbiq etishdagi qadriyatini, yoshlar va boshqa umumdavlat ahamiyatiga ega bo’lgan muammolarni o’rganish, tegishli takliflar ishlab chiqishni yo’lga qo’yish zaruriyatini hisobga olib, sotsiologik tadqiqotlarni kuchaytirish.
Download 13.72 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
Alisher navoiy
махсус таълим
Toshkent axborot
Buxoro davlat