127-Gurux talabasi Maxmashayev Abriyning tkk fanidan mustaqil ishi



Download 173,01 Kb.
Sana01.01.2022
Hajmi173,01 Kb.
#305077
Bog'liq
Yatrogeniya
togaraklar faoliyatida osmir yoshlarni bilishga bolgan qiziqishlarini taminlash masalalari, elektron pochta xizmati, elektron pochta xizmati, 14.Abdurazzoqov.docx, Pirometallurgiya, Document, elektr energiyani ishlab chiqarish u, ТЕСТ МИГ2020, 2 5262546096902637363, 8, 8, 8, 8, 8, 8

TOSHKENT TIBBIYOT AKADEMIYASI DAVOLASH ISHI FAKULTETI 1-BOSQISH 127-GURUH TALABASI MAXMASHAYEV ABRIY NING TIBBIYOT KASBIGA KIRISH FANIDAN TAYYORLANGAN MUSTAQIL ISHI

MAVZU: HOZIRGI ZAMON TIBBIYOTIDA YATROGENIYA MUAMMOSI

YATROGENIK KASALLIKLAR

Bemor bilan muloqotning deontologik prinsiplarini buzish yatrogenik kasalliklarni rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Yatrogen ( yunoncha ”iatos”- vrach, “genesis”- hosil bo’lish ) kasalliklar bemorning bemorning patalogik ahvolidir, bu kasallik shifokor yoki boshqa tibbiyot xodiminig beparvoligi yoki nojo’ya harakatlaridan kelib chiqadi.

Yatrogen kasalliklarning asosiy sababchisi umumiy va meditsina madaniyatining yetishmasligi , shoshma-shosharlik va vaqtning tig’izligi bemorga yomon natija bilan tugaydigan diagnozni, kasallik prognozini, tekshiruv natijalarini va shu kabilarni aytib qo’yish hisoblanadi.

Yatrogen kasalliklarning asosiy sababchisi umumiy va meditsina madaniyatining yetishmasligi , shoshma-shosharlik va vaqtning tig’izligi bemorga yomon natija bilan tugaydigan diagnozni, kasallik prognozini, tekshiruv natijalarini va shu kabilarni aytib qo’yish hisoblanadi.

Yatrogeniyani quyidagi turlari bor: 1. psixogen yatrogeniya 2. aralash yatrogeniya 3. dorili yatrogeniya 4. infeksion yatrogeniya 5. travmatik yatrogeniya

Tib amaliyotida yatrogen kasalliklarga sabab bo 'ladigan 4 asosiy omilni nazarda tutish kerak:

  • Tib amaliyotida yatrogen kasalliklarga sabab bo 'ladigan 4 asosiy omilni nazarda tutish kerak:
  • Bemordan to’g’ri anamnez yig’ish
  • Bemorning ichki holatini o'rganish.

    Laborator tahliliga baho berish.

    Tashxis va kasallik oqibatini aniqlash.

O'zaro muloqot chog'ida bemorning oldin boshidan kechirgan kasalliklariga ham katta ahamiyat berish zarur, shuningdek, kasallik etiologiyasini va patogenezini o'rganishda bemorni ta'sirlab qo'yishdan ehtiyot bo'lish kerak. Ayniqsa, xavfii o'sma, yurak xastaligi va uyida, yaqinlarida ruhiy kasalligi mavjud bo'lgan bemorlarga nisbatan nihoyatda ehtiyotkorlik va muloyimlik bilan muomala qilish talab etiladi.Ba'zi yatrogen kasalliklarning paydo bo'lishi bevosita instrumental yoki laborator tekshirishlarga bog'liq. Ayniqsa bunda qon, siydik va boshqalarning noto'g'ri tahlili sabab bo'ladi.

  • O'zaro muloqot chog'ida bemorning oldin boshidan kechirgan kasalliklariga ham katta ahamiyat berish zarur, shuningdek, kasallik etiologiyasini va patogenezini o'rganishda bemorni ta'sirlab qo'yishdan ehtiyot bo'lish kerak. Ayniqsa, xavfii o'sma, yurak xastaligi va uyida, yaqinlarida ruhiy kasalligi mavjud bo'lgan bemorlarga nisbatan nihoyatda ehtiyotkorlik va muloyimlik bilan muomala qilish talab etiladi.Ba'zi yatrogen kasalliklarning paydo bo'lishi bevosita instrumental yoki laborator tekshirishlarga bog'liq. Ayniqsa bunda qon, siydik va boshqalarning noto'g'ri tahlili sabab bo'ladi.

Yatrogen kasalliklari shifokor, hamshira va sanitarlar hatti-harakatlari va gap-so’zlarining yoki bemorga qilingan boshqa salbiy ta’sirlardan kelib chiqadiShuning uchun hamshiralar tibbiy psixologiyaning ahamiyatini boshqa xodimlarga qaraganda puxta va mukammal egallab olishlari va uni amaliyotda qo'llashlari lozim bo'ladi. Bemor yoki sog'lom odamlarning barisi ham tib xodimining noto'g'ri harakati natijasida bir xil ruhiy iztirobga yoki yatrogen kasalligiga duchor bo'lavermaydi. Yatrogeniya nevropat va psixopatlarda juda oson yuzaga keladi. Albatta, bunda ularning gavda tuzilishi va nasliy holatlari hisobga olinadi. Yatrogen kasalliklarga astenik va psixasteniklar moyil bo'lib, ular kelajakdan qo'rqadilar, uni qora tusda ko'radilar va o'zlarini ruhiy, jismoniy holatlaridan doimo hadiksiraydilar.

  • Yatrogen kasalliklari shifokor, hamshira va sanitarlar hatti-harakatlari va gap-so’zlarining yoki bemorga qilingan boshqa salbiy ta’sirlardan kelib chiqadiShuning uchun hamshiralar tibbiy psixologiyaning ahamiyatini boshqa xodimlarga qaraganda puxta va mukammal egallab olishlari va uni amaliyotda qo'llashlari lozim bo'ladi. Bemor yoki sog'lom odamlarning barisi ham tib xodimining noto'g'ri harakati natijasida bir xil ruhiy iztirobga yoki yatrogen kasalligiga duchor bo'lavermaydi. Yatrogeniya nevropat va psixopatlarda juda oson yuzaga keladi. Albatta, bunda ularning gavda tuzilishi va nasliy holatlari hisobga olinadi. Yatrogen kasalliklarga astenik va psixasteniklar moyil bo'lib, ular kelajakdan qo'rqadilar, uni qora tusda ko'radilar va o'zlarini ruhiy, jismoniy holatlaridan doimo hadiksiraydilar.

Ba’zi hollarda bemor vrach xulosasini (masalan, biror obro’liroq mutaxassis ko’rayotganda yoki rentgenda tekshirayotganda) qattiq tashvishlanib qabul qilishi, o’zini sog’lom deb yurgan kishiga vrach ko’rayotganda biror og’riq, xavfli yoki kishini mulzam qiladigan ( teri tanosil, ginekologik) kasalligi borligi haqida taxmin aytilishi ham yatrogen kasalliklarga sabab bo’ladi.

Odatda, bir xil kasalliklar bilan ( masalan, sil, o’sma kasalliklari) davolanayotgan kasalxonalarda yotgan ba’zi badgumon bemorlarda kuzatiladigan davolanish va davo ishlariga shubha bilan qarash, tushkunlikka tushish kabi holatlar kasallikni og’irlashtiradi.

Odatda, bir xil kasalliklar bilan ( masalan, sil, o’sma kasalliklari) davolanayotgan kasalxonalarda yotgan ba’zi badgumon bemorlarda kuzatiladigan davolanish va davo ishlariga shubha bilan qarash, tushkunlikka tushish kabi holatlar kasallikni og’irlashtiradi.

Yatrogeniya kasalliklarini kelib chiqmasligi uchun, ularning oldini olish maqsadida etika, deontologiya qoidalariga rioya etish zarur. Iloji boricha har bir bemor bilan individual muloqotda bo’lish kerak.

E’tiboringiz uchun rahmat!


Download 173,01 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
koronavirus covid
coronavirus covid
vazirligi koronavirus
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
sertifikat ministry
covid vaccination
vaccination certificate
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan tayyorlagan
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi