1-mavzu. Kirish. Suyuqlik haqida umumiy tushuncha. Suyuqliklarning fizik xossalari. Suyuqlikka ta’sir etuvchi kuchlar


Suyuqliklar haqida umumiy ma’lumotlar



Download 295.11 Kb.
Pdf ko'rish
bet2/7
Sana28.09.2021
Hajmi295.11 Kb.
1   2   3   4   5   6   7
Suyuqliklar haqida umumiy ma’lumotlar 

Tabiatdagi  hamma  fizik  jismlar  qattiq,  suyuq  va  gaz  holatlarida  uchraydi. 

Suyuqlik  –  qattiq  jism  va  gaz  holati  oralig‘i  orasidagi  faza.  U  kichik  harorat  va 

suyuqlikning  kichik  solishtirma  hajmida  qattiq  jism  xossasiga  yaqin  bo‘lsa,  katta 

harorat  va  katta  solishtirma  hajmda  esa  gaz  xossasiga  yaqin  bo‘lgan  xossalariga 

ega. 


Suyuqlik  –  bu  oquvchanlik  xususiyatiga  ega  bo‘lgan  va  deyarli  to‘liq 

uzilishga qarshiliklar mavjud bo‘lmagan fizik jism. 

Suyuqlikning oquvchanligi  – bu o‘zining shakli  mavjud bo‘lmagan,  ya’ni  u 

qaysi idishga solinsa, o‘sha idishning shaklini egallab olish xususiyatiga aytiladi. 

Suyuqliklar  gidromexanikada  ikki  turga  bo‘linadi:  tomchilovchi  va 

gazsimon.  Tomchilovchi  suyuqliklarga  suv,  neft,  benzin,  simob,  spirt,  yog‘  va 

boshqalar  kiradi.  Ushbu  suyuqliklar  kichik  hajmlarda  tomchi  shaklini,  ular  uchun 

katta hajmlarda esa erkin sirt – gaz bo‘limi sirti mavjudligini qabul qiladi. 

Tomchilovchi suyuqliklar quyidagicha tavsiflanadi: 

  siljishga katta qarshilik ko‘rsatadi (amalda siqilmay-dilar); 




  cho‘zilish  va  urinma  kuchlanishlarga  kam  qarshilik  ko‘rsatadi  (suyuqliklar 

orasidagi tortishish va ishqalanish kuchlari-ning ahamiyatsizligi); 

  haroratdan kengayishining ahamiyatsizligi; 

  suyuqliklar  va  gazsimon  muhitlar  orasidagi  erkin  bo‘limlari  –  erkin  sirtlarning 

mavjudligi. 

Gazsimon suyuqliklar – osongina suqiluvchi  gazlar (havo, azot, kislorod  va 

boshqalar). 

Keyinchalik  “suyuqlik”  degan  termin  faqat  tomchilovchi  suyuqliklarni 

tushunamiz. 

Gidravlika fanida ikkita tushuncha mavjud: real va ideal suyuqliklar. 

Real suyuqliklar – tabiatda mavjud bo‘lgan suyuqliklar-ni tushunamiz, ideal 

suyuqliklar  esa  siqilmaydigan,  kengaymaydigan,  zarrachalarning  absolyut 

harakatlanishiga  ega,  ichki  ishqalanish  kuchlarning  mavjud  emasligi  tushuniladi. 

Ushbu  tushunchalar  gidromexanika  masalalarini  engillashti-rish  echish  uchun 

kiritilgan. 

 


Download 295.11 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
guruh talabasi
nomidagi toshkent
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
haqida tushuncha
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
matematika fakulteti
ta’limi vazirligi
samarqand davlat
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
bilan ishlash
pedagogika universiteti
vazirligi muhammad
fanining predmeti
Darsning maqsadi
o’rta ta’lim
navoiy nomidagi
haqida umumiy
Ishdan maqsad
moliya instituti
fizika matematika
nomidagi samarqand
sinflar uchun
fanlar fakulteti
Nizomiy nomidagi
maxsus ta'lim
Ўзбекистон республикаси
ta'lim vazirligi
universiteti fizika
umumiy o’rta
Referat mavzu
respublikasi axborot
таълим вазирлиги
махсус таълим
Alisher navoiy
Toshkent axborot
Buxoro davlat