1-Mavzu: Falafa: uning predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. Reja



Download 49.59 Kb.
bet6/17
Sana15.07.2021
Hajmi49.59 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17
Metafizika – grekcha so`z bo`lib, lug’aviy ma`noda «fizikadan keyin» degan mazmunni ifodalaydi. Bu tushuncha, falsafa tarixida birinchi marta, Qadimgi Yunonistonning buyuk faylasufi Aristotelning «Ilk falsafa» deb atalgan asarlariga nisbatan ishlatilgan. Ko`p hollarda, dialektikaga qarama-qarshi deb talqin etiladigan metafizika olamdagi narsa va hodisalarni o`rganishda ularning muayyan vaqt davomida nisbatan o`zgarmasdan, alohida turgan holatiga diqqatni ko`proq qaratadigan usuldir. Bu usul qo`llanganida olamning namoyon bo`lish shakllari hamda ular bilan bog`liq bo`lgan jarayonlarning alohida qismi yoki holatiga asosiy e`tibor ber iladi. Voqea, hodisa va jarayonlarni doimiy o`zgarish holatida o`rganish nihoyatda qiyin bo`lganligidan, nafaqat faylasuflar, balki barcha fan mutaxassislari uning nisbatan tinch va o`zgarmay turgan holatini o`rganadilar, tadqiq etadilar.

Aslini olganda olam garchand dialektik o`zgarish va harakatda bo`lsada, bu jarayon doimo ham nihoyatda tez sodir bo`lavermaydi. Biz esa dunyodagi narsa, hodisa va odamlarga shunchalik metafizik tarzda o`rganib qolganmizki, go`yo kechadan bugunning farqi yo`qdek, kecha ko`rgan kishiga bugun duch kelganimizda unda hech qanday o`zgarishlar bo`lmaganday tuyuladi. Shu ma`noda, hayotda ko`p hollarda metafizik usulda fikr yuritamiz, nimalargadir ana shunday munosabatda bo`lamiz. Aslida esa ular ham azaliy o`zgarishlar jarayoniga tushgan narsa va kishilar ekanligini juda kamdan-kam hollarda o`ylab ko`ramiz. Xuddi shunday, bizning umrimiz ham kechadan ertaga qarab oqib turadigan dialektik jarayondir. Biz ham ana shunday o`zgarib boramiz, ammo ko`p hollarda bunga unchalik ko`p e`tibor berilavermaydi. Shu tariqa maktabni tugatib qo`yganimizni, ulg’ayganimizni, bolalikning ortda qolganini go`yoki bilmay qolamiz...

Alohida ta`kidlash lozimki, metafizik usulning ham hayotda, ilmiy izlanishlar va falsafiy tadqiqotlarda o`z o`rni bor. Bizda haligacha metafizikaning tushunchalari, kategoriyalari, tamoyillari va ilmiy mohiyati izohlangan yoxud tadqiq etilgan asarlar va tadqiqotlar yo`q. Qolavyer sa uni dialektika bilan butunlay qarshi qilib qo`yish va bu farqni mutlaq ziddiyat darajasiga ko`tarish ham maqsadga muvofiq emas. Aynan ana shunday yondashuv sobiq ittifoqda dialektikani mutlaqlashtirishga, metafizikani esa quruq va o`lik ta`limot sifatida qarashga, uning imkoniyatlaridan foydalanilmasligiga sabab bo`ldi.


Download 49.59 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
o’rta maxsus
nomidagi toshkent
guruh talabasi
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
toshkent axborot
pedagogika instituti
rivojlantirish vazirligi
toshkent davlat
haqida tushuncha
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
samarqand davlat
ta’limi vazirligi
tashkil etish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
matematika fakulteti
navoiy nomidagi
vazirligi muhammad
nomidagi samarqand
bilan ishlash
Darsning maqsadi
fanining predmeti
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
Ўзбекистон республикаси
pedagogika universiteti
sinflar uchun
fanlar fakulteti
o’rta ta’lim
Toshkent axborot
Alisher navoiy
haqida umumiy
fizika matematika
Ishdan maqsad
moliya instituti
universiteti fizika
Nizomiy nomidagi
таълим вазирлиги
махсус таълим
respublikasi axborot
umumiy o’rta
pedagogika fakulteti
nazorat savollari