Turli muhitlarda elektr toki Reja: Vakuumda elektr toki. Elektrolitlarda elektr toki


Elektr toki. Tok kuchi. Tok zichligi



Download 140,57 Kb.
bet4/4
Sana23.06.2022
Hajmi140,57 Kb.
#693979
1   2   3   4
Bog'liq
Turli muhitlarda elektr toki

Elektr toki. Tok kuchi. Tok zichligi.
Zaryadlangan zarrachalarning har qanday tartibli yo’nalgan harakati elektr toki deb yuritiladi. Zaryadlangan zarrachalarning tartibli harakatini turli yo’llar bilan hosil qilish mumkin:
a) Zaryadlangan zarrachalarning fazoda jism bilan birgalikda ko’chishi konveksion tok deyiladi. Masalan: zaryadlangan bulutning yerga nisbatan ko’chishi, ortiqcha zaryad manbaiga ega yerning orbitadagi harakati;
b) Elektr kuchlari ta’siri ostida zaryadli zarrachalar (erkin elektronlar) ning o’tkazgichga nisbatan ko’chishi o’tkazuvchanlik toki deyiladi;
v) O’tkazuvchanlik berk kontur orqali magnit oqimining o’zgarishi induksion tok hosil qiladi;
g) Dielektriklarda o’zgaruvchan elektr maydoni toklarga xos magnit maydonini vujudga keltirishi siljish toki deb yuritiladi.
Elektr tokini miqdor jihatdan xarakterlash uchun tok kuchi deb ataluvchi fizik kattalik kiritiladi.
Vaqt birligi ichida o’tkazgichning ko`ndalang kesimi yuzidan o’tayotgan zaryad miqdoriga son jihatdan teng kattalik tok kuchi deyiladi.
(5.1)
Elektr maydoniga joylashtirilgan o’tkazgich tarkibidagi zaryadli zarrachalar, ikki xil: tartibsiz issiqlik harakatida va maydon kuchlarining tartibli harakatida qatnashadi (5.1-rasm).

5.1-rasm
Tartibsiz harakat tezligi - , tartibli harakat tezligini u-deb belgilasak, zaryadli zarrachalar umumiy tezligining o’rtacha qiymati uchun quyidagini yoza olamiz:


<<(v+u)>>=<<v>> + <<u>> =<<u>>
Agar 1sm3 da n-ta zaryad tashuvchi bo’lsa, dS-yuza orqali dt – vaqt oralig’ida ko’chirilgan zaryad miqdori quyidagicha aniqlanadi:
(5.2)
tok kuchining ta’rifiga ko’ra
(5.3)
Tok o’tkazgichlarda taqsimlanishini to’laroq xarakterlash uchun tok zichligini tushunchasidan foydalaniladi.
O’tkazgichning perpendikulyar kesimi yuzasi birligiga to’g’ri kelayotgan, tok kuchiga son jihatidan teng bo’lgan kattalikka tok zichligi deb ataladi.
(5.4)
(5.3) va (5.4) lardan (5.5)
Tok kuchi esa:
(5.6)
Shunday qilib, tok kuchi – tok zichligi vektorining biror sirt orqali oqimini ifodalaydi.
Vaqt o’tishi bilan zichligi, kuchi va yo’nalishi o’zgarmaydigan tok, o’zgarmas tok deb ataladi.
(5.7)
O’zgarmas tokning yo’nalishi sifatida musbat zaryadli zarrachalarning harakat yo’nalishi qabul qilingan. Xalqaro birliklar sistemasida tok kuchining birligi qilib, 1 Amper qabul qilingan.
1 Amper shunday tok kuchidirki u vakuumda joylashgan ikki parallel tokli o’tkazgichlar 1 metr oraliqda uzunligi bir metr bo’lgan o’tkazgichga 2·10-7 N kuch bilan o’zaro ta’sir etadi.

Download 140,57 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish