Termodinamika” fanidan o`quv- uslubiy majmua


-MA’RUZA MAVZU: POLITROPIK JARAYONLAR



Download 4,79 Mb.
bet15/182
Sana11.04.2022
Hajmi4,79 Mb.
#543693
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   182
Bog'liq
маъруза-мажмуа

3-MA’RUZA


MAVZU: POLITROPIK JARAYONLAR.


3.1. Termodinamik jarayonlar turlari

Termodinamikaning birinchi qonuni issiqlik miqdori, ichki energiyaning o’zgarishi va tashqi kuchlarga qarshi bajarilgan foydali ish o’rtasidagi munosabatni belgilaydi. Jismga uzoqlayotgan yoki undan olib ketilayotgan issiqlik miqdori jarayonning turiga bog’liq bo’ladi.


Asosiy termodinamik jarayonlar quyidagilardan iborat:

  1. O’zgarmas hajmda kechadigan izoxorik jarayon.

  2. O’zgarmas bosimda kechadigan izoborik jarayon.

  3. O’zgarmas temperaturada kechadigan izotermik jarayon.

  4. Tashqi muhit bilan issiqlik almashmagan holda kechadigan adiabatik jarayon.

  5. Yuqoridagi termodinamik jarayonlarni umumlashtirgan politron jarayon.

Politrop jarayonda tizimning issiqlik sig’mi o’zgarmas bo’ladi.
Barcha jarayonlarni o’rganishda umumiy uslub qo’llanilib, uning mohiyati quyidagidan iborat:

  1. Jarayonning U va TS diogrammadagi egri chiziq tenglamasi keltirib chiqariladi;

  2. Ishchi jismning holat parametrlari orasidagi bog’lanish aniqlanadi.

  3. Quyidagi formulalar orqali ichki energiyaning o’zgarish aniqlanadi:


yoki sig’im o’zgarmas bo’lganda:


  1. Tizimningkengayishishiquyidagitarzdaaniqlanadi:


5. Termodinamikjarayonningissiqlikmiqdoriquyidagiformulaorqalihisoblanadi.

6. Jarayon entelg’piyaning o’zgarishi quyidagi formuladan aniqlanadi:

yoki o’zgarmas sig’im uchun

7. Ideal gazning entropiyasini o’zgarishini quyidagi formulalar yordamida aniqlaymiz:

Tekshirilayotgan barcha jarayonlar, qaytar jarayonlar ekanligini tahkidlab o’tamiz.

3.2. Politrop jarayon



Tizim (idealgaz) ning solishtirmaissiqlik sig’imi (s=const) o’zgarmasbo’lgantermodinamikjarayonpolitropjarayondeyiladi.
Jarayon egri chizig’i politropa deyiladi (3.1-rasm).
Termodinamik jarayon tahsiridan ko’rinib turibdiki, asosiy termodinamik jarayonlar: izotermik, izoxorik, izoxorik va adiabatik jarayonlar o’zgarmas sig’imda kechsa, ular politrop jarayonning xususiy holi bo’ladi.
Politrop jarayonning issiqlik miqdori jarayon issiqlik sig’imi S va boshlang’ich hamda oxirgi holat temperaturada farqi t1-t2 ko’rsatmasi orqali ifodalanishi mumkin.
q=C(t2 – t1) va dq=Cdt
Politrop jarayonning tenglamasi termodinamikaning birinchi qonuni tenglamsidan keltirib chiqarish mumkin:
dq=CdT2 CpdT –udp va dq=CdT=Cudt+Pdu
shu tenglamadan:
(S-Sr) / (S-Su)= –udp/pdu
Tenglamaning chap tomonini n deb belgilasak, quyidagini hosil qilamiz:
(S-Sr) / (Sn-Cv)=n va ndu/u=-dp/p


Download 4,79 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   182




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish