Reja: Suyuqlik to’g’risida asosiy tushunchalar



Download 261,75 Kb.
bet1/4
Sana07.04.2022
Hajmi261,75 Kb.
#535109
  1   2   3   4
Bog'liq
2. Suyuqliklarga ta’sir qiluvchi kuchlar
Falsafa 3 topshiriq, Islom quvvatov2, maxsus integral va uning bazi bir xossalari, elektrolitik dissotsiyalanish nazari (1), elektrolitik dissotsiyalanish nazari (1), elektrolitik dissotsiyalanish nazari (1), BOLAA Bilan Ishlash Uchun Anketa, Vektorlar algebrasi elementlarining maktab geometriyasining masalalarini yechishga tadbiqi, TASVIRIY SAN`ATNI O‘QITISHNING ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYASI, DIDAKTIKASI VA METODIKASI MAVZU IZLASH UCHUN, misha google chrome dasturi11455668, Texnologik jarayonlarni modellashtirish va optimallashtirish asoslari (N.Yusupbekov)6, 1234565467, essay shuhrat, LTE Challenge Problems

Suyuqliklarga ta’sir qiluvchi kuchlar

Reja:
1.Suyuqlik to’g’risida asosiy tushunchalar


2.Suyuqliklarga ta‘sir qiluvchi kuchlar
3.Suyuqliklarning fizik xossalari
4.Suyuqliklardagi ishqalanish kuchi. Nyuton qonuni. Qovushqoqlik
5.Gazlarning suyuqliklarda erishi. Kavitasiya hodisasi


1.Suyuqlik to’g’risida asosiy tushunchalar



  1. Juda kichik miqdordagi kuchlar ta‘sirida o’z shaklini o’zgartiruvchi fizik jismlar suyuqliklar deb ataladi. Suyuqliklar tomchilanuvchi va gazsimon suyuqliklarga bo’linadi. Suyuqliklar deganda tomchilanuvchan suyuqliklarni tushunamiz, ular suv, spirt, neft, simob, turli moylar va tabiatda va texnikada uchrab turuvchi boshqa har xil suyuqliklardir.

  2. Tomchilanuvchi suyuqliklar bir qancha xususiyatlarga ega:

  3. Hajmi bosim ta‘sirida juda kam o’zgaradi va siqilishga qarshiligi juda katta;

  4. Harorat o’zgarishi bilan hajmi oz miqdorda o’zgaradi;

  5. Cho’zuvchi kuchlarga deyarli qarshilik ko’rsatmaydi.

Sirtida molekulalararo o’zaro qovushqoqlik kuchi yuzaga keladi va u sirt taranglik kuchini vujudga keltiradi. Gazlar tomchilanuvchi suyuqliklarga qaraganda ham tezroq harakatlanuvchi zarrachalardan tashkil topgan bo’lib, ular bosim va harorat ta‘sirida o’z hajmini tez o’zgartiradi. Ularda cho’zuvchi kuchga qarshi va qovushqoqlik kuchi tomchilanuvchan suyuqliklarga nisbatan juda kam.
Suyuqliklar tutash jismlar qatoriga kiradi va muvozanat ham harakat hollarida doimo qattiq jismlar bilan chegaralangan bo’ladi. Suyuqliklar gazlar bilan ham ma‘lum chegara bilan ajralishi mumkin. Bu chegara erkin sirt deb ataladi.
Suyuqliklar siljituvchi kuchlarga sezilarli ta‘sir ko’rsatadi. Ularni aniqlash suyuqlik holatini tekshirishda muhim ahamiyatga egadir.


2.Suyuqliklarga ta‘sir qiluvchi kuchlar

Suyuqliklarga ta‘sir qiluvchi kuchlar quyilish usuliga ko’ra ichki va tashqi kuchlarga ajraladi:


Ichki kuchlar-suyuqlik zarralarining o’zaro ta‘siri natijasida vujudga keladi.
Tashqi kuchlar-suyuqlikka boshqa jismlarning ta‘sirini ifodalaydi (masalan, suyuqlik solingan idish devorlarining ta‘siri, ochiq yuzaga ta‘sir qilayotgan havo bosimi va h.k.)
Ichki kuchlar siljituvchi kuchlarga qarshilik sifatida namoyon bo’ladi va ichki ishqalanish kuchi deyiladi.
Tashqi kuchlarni yuza bo’yicha va hajm bo’yicha ta‘sir qiluvchi kuchlar sifatida ko’rish mumkin. Shuning uchun suyuqliklarga ta‘sir qiluvchi kuchlar yuza bo’yicha yoki hajm bo’yicha ta‘sir qilinishiga qarab yuzaki va massa kuchlariga bo’linadi.
Yuzaki kuchlar-suyuqlik hajmining sirtlariga ta‘sir qiluvchi kuchlardir. Ularga bosim kuchi, sirt taranglik kuchi, suyuqlik solingan idish devorining reaksiya kuchlari, ichki ishqalanish kuchi kiradi.
Ichki ishqalanish kuchlari suyuqlik harakat qilgan vaqt da yuzaga keladi va qovushqoqlik xususiyatini yuzaga keltiradi.
Massa kuchlar- suyuqlik hajmining har bir zarrasiga ta‘sir qiladi va uning massasiga proporsional bo’ladi. Ularga og’irlik va inersiya kuchlari kiradi.
Suyuqliklarga ta‘sir qiluvchi asosiy kuchlardan biri gidrostatik bosimdir. Yuza birligiga ta‘sir qiluvchi bosim kuchi gidrostatik bosim kuchi yoki qisqacha gidrostatik kuch deyiladi.



Download 261,75 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti