O`zbekiston Respublikasi Oliy va o`rta maxsus ta`limVazirligi Buxoro Davlat Universiteti Ijtimoiy-iqtisodiy fakulteti Iqtisodiy ta’lim va turizm kafedrasi



Download 0.74 Mb.
bet6/7
Sana12.01.2017
Hajmi0.74 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

2 -Ilova

Guruhni baholash jadvali.

Guruhlar

Javoblarning aniq, ravshanligi (1,0)

Axborotning ishonchliligi (0,5)

Guruh a’zosining faolligi (0,5)

Umumiy ballar

Baho

1
















2
















Guruh rahbarining chiqib tushuntirib berishi:

1,5 - 2 ball – a’lo, 1,0 - 1,4 ball – yaxshi, 10,5 - 0,9 ball – o’rta




VEER” texnologiyasining qoidasi

   “VEER” texnologiyasi umumiy mavzuni ayrim tarmoqlarini muhokama qiluvchi kichik guruhlarning har bir qatnashuvchining, guruhning faol ishlashiga qaratilgan.

  “VEER” texnologiyasi mavzuni o’rganishning turli bosqichlarida qo’llanilishi mumkin:

  -boshida: o’z bilimlarini erkin faollashtirish;

  -mavzuni o’rganish jarayonida; uning asosilarini chuqur fahmlash va anglab etish:

  -yakunlash bosqichida; olingan bilimlarni tartibga solish.

  Asosiy tushunchalar quyidagilar:

  Aspekt (nuqtai nazar) bilan predmet, hodisa, tushuncha tekshiriladi.

  Afzallik - biror narsa bilan qiyoslangandagi ustunlik, imtiyoz.

  Fazilat-ijobiy sifat.

  Nuqson-nomukammallik, qoidalarga, mezonlarga nomuvofiqlik.

  Xulosa-muayyan bir fikrga, mantiqiy, qoidalar bo’yicha dalildan natajaga kelish.

  Ta’limdan tashqari “Elpig’ich” texnologiyasi tarbiyaviy xarakterdagi qator vazifalarni amalga oshirish imkonini beradi:

  -Jamoa, guruhlarda ishlash mahorat;

  -Muammolar, vaziyatlarni turli nuqtai nazardan muhokama qilish  mahorat;

  -Murosali qarorlarni topa olish mahorati;

  -O’zgalar fikriga hurmat;

  -Xushmuomalalik;

  -Ishga ijodiy yondoshish;

  -Faollik;

  -Muammoga diqqatini jamlay olish mahorati.



1.2. Amaliy mashg`ulotni o’qitish texnologiyasi

2 soat

Talabalar soni: 30

O’quv mashg`ulotining shakli

Amaliy mashg`ulot

Mashg`ulot rejasi

  1. Aholi daromadlari, uning turlari va shakllanish manbalari.

  2. Daromadlar tengsizligi, uning sabablari va omillari. Lorenst egri chizig’i va Bistel koeffistienti.

  3. O’zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o’tish sharoitida davlatning ijtimoiy siyosati va ijtimoiy himoyalash tizimi

O’quv mashg`ulotining maqsadi:

O`quv mashg’ulotining maqsadi:

  1. ta’limiy: talabalarda aholi daromadlarining iqtisodiy mazmuni, turlari daromadlar tengsizligi to’g’risida chuqurroq bilim berish.

  2. tarbiyaviy: talabalarni mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash;

rivojlantiruvchi:talabalarni ijtimoiy siyosatini qadrlashga undash.

Pedagogik vazifa:

- - mavzu bo’yicha bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirish;

- darslik bilan mustaqil ishlash ko’nikmalarini hosil qilish;

- bilimlarni tizimlashtirish, umumlashtirish va tahlil qilish ko’nikmalarini shakllantirish;

- kommunikstiya, guruhda ishlash ko’nikmalarini rivojlantirish.


O’quv faoliyati natijasi:

Talaba:


- aholi daromadlariga ta’rif beradilar;

- daromad turlarini sanab beradi va tushuntiradi;

- aholining nominal va real daromadlariga tavsiflaydi;

- O’zbekistonda aholini ijtimoiy himoyalashda daromadlarni qayta taqsimlash tizimini tushuntaradi.



O’qitish usullari

Hamkorlikda o’qish, munozara, texnika: “VEER”, taqdimot, blist-so’rov.

O’qitish vositalari

Ma’ruzamatni, ekspertvaraqlari, grafiklardanfoydalanis

O’qitish shakli

Guruhlarda ishlash usuli.

O’qitish shart-sharoiti

Texnik vositalar bilan ta’minlangan, guruhlarda ishlash usulini qo’llash mumkin bo’lgan auditoriya.

Monitoring va baholash

Nazorat savollari

1.2.1. Amaliy mashg`ulotning texnologik kartasi

Faoliyat bosqichlari

Faoliyat mazmuni

O’qituvchining

talabalarning

I Kirish bosqichi

(10 daqiqa).



1.1. Salomlashish , navbatchi bayoni, Davomatni tekshirish.

1.2 O’tilgan mavzunitakrorlashda aqliy hujum savollaridan foydalaniladi. (Ilova №1)

1.3. Mavzuning nomi, maqsadi, rejalashtirilgan o’quv mashg’ulot natijalari va uni o’tkazish rejasi bilan tanishtiradi.

1.4. Mashg’ulot 5 guruhli birgalikda o’rganish shaklida o’tkazilishini va baholash mezonlarini ma’lum qiladi

(1-ilova)

1.5. Guruhlarda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi (2-ilova).

1.5. Talabalar bilimini suhbat va topshiriq shaklida faollashtiradi.


Diqqat qiladilar.

Savollarga javob beradilar



II. Asosiy bosqich

(60daqiqa).


2.1. Faollashtirgan bilimlar asosida talabalarni ish faoliyatiga olib kiradi.

2.2. Ixtiyoriy belgi bo’yicha talabalarni 5 kichik guruhga bo’ladi. Har bir guruhga mavzu bo’yicha topshiriqlarni tarqatadi va guruhlarda ishlarni tashkillashtiradi.

2.3. Guruhlarda ishlash qoidasini eslatadi, yo’naltiradi, tushuntiradi.

2.4. Har bir guruhda hamma o’quvchi birgalikda topshiriqlarni bajarib ko’rsatadilar, qolgan guruh a’zolari topshiriqlar to’gri yoki noto’g’ri bajarilganligini kuzatadilar har xil o’yinlarni bajaradilar o’qituvchi har bir guruh harakatlarini baholaydi,

2.5. Har bir kichik guruh topshiriqni bajarib ko’rsatgandan keyin, Mustaqil ish uchun vazifa beradi ilovalar: nazorat savollari,mavzuning asosiy jihatlari bo’yicha talabalar diqqatini jalb qiladi, xulosa qiladi.


5 guruhga 6 tadan bo’lib bo’linadilar

Guruhlarda birgalikda ishlaydilar va o’quv materialidan foydalanib topshiriqlarni bajaradilar.

Diqqat bilan kuzatadilar.

Diqqat qiladilar.



III. Yakuniy bosqich

(10 daqiqa).



3.1. Mavzuga yakun yasaydi, javoblarni to’ldiradi, xulosalar chiqaradi, faol ishtirokchilarni rag’batlantiradi.

3.2. Mustaqil tayyorgarlik uchun topshiriq beradi: masala echish (16-ilova).



Diqqat qiladilar.

Savol beradilar.

Guruhlar o’zaro baholash natijalarini ma’lum qiladilar.

Test savollariga javob beradilar, yozib oladi.



1 - Ilova

Guruhni baholash jadvali.

Guruhlar

Javoblarning aniq, ravshanligi (1,0)

Axborotning ishonchliligi (0,5)

Guruh a’zosining faolligi (0,5)

Umumiy ballar

Baho

1
















2
















Guruh rahbarining chiqib tushuntirib berishi:

1,5 - 2 ball – a’lo1,0 - 1,4 ball – yaxshi0,5 - 0,9 ball - o’rta



2- Ilova


Guruhlarda ishlash qoidasi

Sherigingizni diqqat bilan tinglang.



  • Guruh ishlarida o’zaro faol ishtirrok eting, berilgan topshiriqlarga javobgarlik bilan yondashing.

  • Agar yordam kerak bo’lsa, albatta murojaat qiling.

  • Agar sizdan yordam so’rashsa, albatta yordam bering.

  • Guruhlar faoliyatining natijalarini baholashda hamma ishtirok etishi shart.

  • Quyidagilarni aniq tushunishimiz lozim:

  • Boshqalarga o’rgatish orqali o’zimiz o’rganamiz!

  • Biz bitta kemadamiz: yoki birgalikda suzib chiqamiz yoki birgalikda cho’kib ketamiz.





3- Ilova

Aqliy hujum saollari


1. Davlatning ijtimoiy siyosati deganda nimani tushunasiz?

2. Bozor iqtisodiyotiga yo’naltirilgan tizimda ijtimoiy adolat qanday namoyon bo’ladi?

3. Daromadlarni taqsimlashda davlat taqsimoti va mexanizmi nimadan iborat?

4. Aholi daromadlari oshishi nimalarga bog’liq?

4- Ilova

Daromad” kategoriyasiga klaster tuzing.



5- Ilova
6-ilova.

Aholi shaxsiy daromadi tarkibiy tuzilishi

1) Pul va natural shakldagi ish haqi va maosh

2) Qurolli kuchlar xizmatchilarining pul va natural ko’rinishdagi ta’minotlari

3) Tadbirkorlarning ajratmalari:

a) ijtimoiy sug’urta va shu kabilarga

b) boshqa maqsadlarga.


Ijtimoiy bandlikdan olinadigan daromadlar

4) Erkin kasblardagi shaxslar

5) Fermerlar

6) Boshqa yakka tartibdagi tadbirkorlar va savdogarlar


O’zini-o’zi band qilishdan daromadlar

7) Renta, sof foiz, dividendlar

Mulkdan olinadigan daromadlar

8) Joriy transfertlar, kompaniyalarning xayriyalari

9) Davlat nafaqalari va boshqa to’lovlar



Transfert daromadlari

7-ilova.


Aholi daromadlarining turlari




- Mehnat haqi hisobiga

olinadigan daromadlar;
- Uy xo`jaliklarining o`z iste'mollari uchun ishlab chiqargan

mahsulotlari



- Ish haqi;

- Tadbirkorlik foydasi;

- Nafaqa va to`lovlar;

- Stipendiya;

- Kapitaldan foiz;

- Dividend va renta daro-

madlari;


  • xizmat ko`rsa-tishdan

keladigan daromadlar.

Aholi daromadlarining turlari

- Ishhaqi;

- Tadbirkorlikfoydasi;

- Nafaqavato`lovlar;

- Stipendiya;

- Kapitaldanfoiz;

- Dividendvarentadaro-

madlari;

Mehnatmahsulinisotish-danvaturli



















  • xizmatko`rsa-tishdan

keladigan daromadlar.

- Mehnat haqi hisobiga

olinadigan daromadlar;

- Uy xo`jaliklarining o`z iste'mollari uchun ishlab chiqargan

mahsulotlari

.

Pul daromadlari



Natural daromadlar

Aholi daromadlarining turlari

- Ishhaqi;

- Tadbirkorlikfoydasi;

- Nafaqavato`lovlar;

- Stipendiya;

- Kapitaldanfoiz;

- Dividendvarentadaro-

madlari;

Mehnatmahsulinisotish-danvaturli



















  • xizmatko`rsa-tishdan

keladigan daromadlar.

- Mehnat haqi hisobiga

olinadigan daromadlar;

- Uy xo`jaliklarining o`z iste'mollari uchun ishlab chiqargan

mahsulotlari

.

Pul daromadlari



Natural daromadlar

8-ilova

Aholi daromadlari darajasi

Nominal daromad - aholi tomonidan ma`lum vaqt oralig’ida olingan daromadlarining pul ko`rinishidagи miqdori



Real daromad - narx darajasi o`zgarishini hisobga olib, aholining ixtiyorida bo`lgan daromadga sotib olish mumkin bo`lgan tovar va xizmatlar miqdori

Ixtiyorida bo`lgan daromad - shaxsiy iste`mol va jamg’arma maqsadlarida foydalanish mumkin bo`lgan daromad

9-ilova.

AHOLINING NOMINAL PUL DAROMADLARI MANBALARI

Ishlab chiqarish omillari hisobiga olinadigan daromad (ish haqi)

Davlat yordam dasturlari bo`yicha to`lov va imtiyozlar shaklidagi pul tushumlari

Moliya-kredit tizimi orqali olinadigan pud daromadlari



10-ilova.

Aholi turmush darajasi – aholining hayot kechirishi uchun zarur bo’lgan moddiy va ma’naviy ne’matlar bilan ta’minlanishi hamda ular ehtiyojining bu ne’matlar bilan qondirilishi darajasi
1) tuzilish va o`lish darajasi hamda boshqa demografik ko`rsatkichlar;

2) hayot kechirishning sanitar-gigiena jihatidan sharoitlari;

3) oziq-ovqat tovarlarini iste`mol qilish;

4) turar joy sharoitlari;

5) ma`lumot va madaniyat;

6) mehnat qilish va bandlik sharoitlari;

7) aholining daromadlari va xarajatlari;

8) hayot kechirish qiymati va iste`mol narxlari;

9) transport vositalari;

10) dam olishni tashkil etish;

11) ijtimoiy ta`minot;

12) inson erkinligi.



AHOLI TURMUSH DARAJASINING KO`RSATKICHLAR TIZIMIGURUHLARI

11-ilova.

Iste`molchi byudjetining turlari

O`rtacha oila byudjeti

Minimal darajada moddiy ta`minlanganlar byudjeti

Yuqori darajada ta`minlangan byudjet

Nafaqaxo`rlar va aholi boshqa ijtimoiy guruhlari byudjeti

12-ilova.


TURMUSH TARZI QUYIDAGILARDA NAMOYON BO`LADI

- mehnat, uni tashkil etishning ijtimoiy shakllari;

- turmush va bo`sh vaqtdan foydalanish shakllari;

- siyosiy va ijtimoiy qayotda ishtirok etish;

- moddiy va ma`naviy ehtiyojlarni qondirish shakllari;

- kishilarning kundalik hayotdagi xulq-atvori me`yorlari va qoidalari


13-ilova.

Filvord o’yini

Mavzuga oid inglizcha daromad atamalarni toping.

B

O

M

E

D


I

C

A

L

I

N

S

U

R

A

N

C

E

H

C


I

T

I

T

E

N

K

A

F

P

E

R

S

E

S

N

I


C

O

N

T

H

E

A

L

O

L

A

T

O

N

U

R

A


N

C

E

R

A

C

T

T

H

R

E

F

E

A

S

I

A


V

T

O

M

E

N

T

I

N

T

E

Y

K

L

E

N

E


Q

U

I

L

M

A

R

R

I

A

R

U

E

R

A

J

U


R

Y

N

T

D

E

T

O

N

G

N

R

N

I

P

S

T


U

D

E

D

E

A

E

T

A

E

A

I

C

Y

R

G

C


O

N

F

L

H

T

H

A

U

S

T

D

E

H

O

E

N


E

R

A

I

C

T

L

A

N

O

I

T

C

T

P

E

R


T

Y

L

I

N

S

U

R

A

N

C

E

A

L


Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa