Қорахонийлар



Download 318,99 Kb.
Pdf ko'rish
bet5/7
Sana21.02.2022
Hajmi318,99 Kb.
#66147
1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
qoraxoniylar

Қорахонийлар
ҳарбий санъатда беназир бўлиш ва ҳеч қачон май ичмаслик, сўз, ибораларнинг тўғри ва
кўчма маъноларини пухта билиш.
Иқтисодий муносабатлар тўғрисида сўз кетаркан, шуни айтиш керакки, қорахонийлар
даврида ҳам деҳқончилик ишлари ўз маромида кечган. Бунга, албатта, сунъий суғориш
тизимларининг талаб даражасида ишлаб туриши, лозим бўлганда уларни таъмирлаш
ишларинииг амалга оширилиши, ер ости, ер усти қувурларининг ўтказилиши, каналлар,
сув омборлари, тўсиқларнинг бунёд этилиши ҳамда ўлкада, айниқса, Бухоро, Самарқанд,
Фарғона, Тошкент вилоятларида деҳқончилик анъанавий юқори даражада бўлганлиги
орқали эришилган. Илгаригидек деҳқончиликнинг барча асосий турлари етиштириб
борилгани ҳам маълум.
Тадқиқ этилаётган даврда кончиликдаги саъй-ҳаракатлар ҳам сусаймаган. Чунончи,
Оҳангарон атрофида (Қорамозор) мис, кумуш, қўрғошин конлари, Фарғонада олтин,
симоб, кумуш, темир, мис, феруза, навша-дил, нефть, купорос, қатрон, Нурота тоғларида
олтин, мис, қўрғошин, симоб, мармар, Бухоро, Усрушонада олтин, нефть, феруза, темир
конлари ишлаб турган.
Деҳқончилик ва тоғ-кон ишлаб чиқаришида фаоллик бошқа бир муҳим соҳа —
ҳунармандчиликни ҳам жонлантириб тургани табиий, албатта. Шунинг учун темирчилик,
кулолчилик, шишасозлик (ойнасозлик), заргарлик, тўқимачилик, кўнчилик каби ўттиздан
ортиқ соҳалар ривожланиб борган. Масалан, шишасозликда шишадан ишланган
буюмларга (ошхона буюмлари, жиҳозлари, безак-такинчоқлар, сиёҳдон, тувак ва
бошқалар) турли рангда жило бериш расм бўлганини биламиз. Бу, албатта, ўз даври учун
катта ютуқ. Бундан ташқари иморатларни безаш, жиҳозлашда шишасозликнинг
имкониятларидан кенгроқ фойдаланишга ҳаракат қилинган. Чунончи, уларга ўрнатилган
ойналар ҳам рангсиз, ҳам рангли бўлиши мумкин эди. Панжаралар оралиғига турли
рангдаги шишалардан ўрнатиб, иморат кўркини очишга ҳаракат қилинганини ҳам эслатиб
ўтиш жоиздир.
Тўқимачилик тўғрисида сўз юритилганда, аввало шуни алоҳида қайд этиш керакки, бу
борада Бухоро, Самарқанд вилоятлари пешқадамликни қўлдан бермаганлар. Пахтадан
тўқилган турли хиддаги газламалар ҳам минтақада, ҳам хорижий ўлкаларда машҳур
бўлган. Кўнчилик маҳсулотларидан эса манбаларда олмахон, собол ва бошқа ҳайвонлар
терисидан пўстин (ичуқ), чармдан ишланган оёқ кийимлари (излик), туя ё қўй юнгидан
тўқилган иссиқ кийим (қарс), гулдор наматлар ва бошқалар тилга олинади. Кўнчилиқда
энг нозик ишлардан ҳисобланмиш мўйни тўктиришда арзутал номли аралашмадан
фойдаланилганини Маҳмуд Кошғарий асаридан ҳам билиб олиш мумкин.
Бундан аввал ҳам кўрилганидек, деҳқончилик, ҳунармандчиликдаги бир текис равнақ
савдо-сотиқ ишларини жадаллаштириб боришда муҳим аҳамият касб этган.
Қорахонийлар даврига келиб Шарқий Туркистондан Хоразмгача бўлган катта худуднинг
сиёсий жиҳатдан бирлашиши савдо-сотиқ ишларида минтақанинг шарқий вилоятлари
имкониятларини юзага чиқариш шароитини яратиб берди. Чунончи, биз бугун «ипак
йўли» деб биладиган савдо йўли тўғридан-тўғри Шарқий Туркистонни араб ўлкалари
билан туташтириб турган. Ўз даврида шимолий ва жанубий йўналишларга эга бўлган бу
йўлнинг бир учи Хитойдан бошланиб Шарқий Туркистон, Фарғона, Тошкент, Зарафшон
во-дийси, Бухоро орқали шимолда Волга бўйлари воситасида Шарқий Европага, жанубда
эса Ўрта Шарқ орқали Ўрта денгизгача борган. Йўл узра жойлашган шаҳар ва
қишлоқларда бозорлар, карвонсаройлар таъмирлига ва орасталиги, умуман,
5 / 7



Download 318,99 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish