O’qituvchi: Oromidinov S. B



Download 91,67 Kb.
Sana13.06.2022
Hajmi91,67 Kb.
#663830
Bog'liq
Qattiq jismning inersiya momenti Suyunov Jamshid


Fizika-matematika fakulteti fizika ta’lim yo’nalishi 202-guruh talabasi Suyunov Jamshidning nazariy mexanika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi uchun
TAQDIMOTI
O’qituvchi: Oromidinov S.B.
Mavzu: Qattiq jismning inersiya momentlari
Re’ja:
1. Tezlik qonunini tekshirish.
2. Nyutonning 2-qonunini tekshirish.
3. Qattiq jismning inersiya momenti
Jismlarning yoki jism qismlarining bir-biriga nisbatan ko’chi­shiga mexanik harakat deyiladi. Jismlarning mexanik harakatini o’rganishda mutlaq (absolyut) qattiq jism va moddiy nuqta tushunchalaridan keng foydalaniladi. Ixtiyoriy ikki nuqtasi orasidagi masofa doimo o’zgarishsiz qoladigan jism mutlaq qattiq jism deyiladi. Moddiy nuqta deb esa o’lchamlari va shakli qaralayotgan masofaga nisbatan hisobga olinmasa ham bo’ladigan jismga aytiladi.
Jism ilgarilama harakat qilganda uning ikkita nuqtasini birlashtiruvchi to`g`ri chiziq o’z-o’ziga parallelligicha qoladi. Moddiy nuqtaning mexanik harakati davomida bosib o’tgan nuqtalarining geometrik o’rni harakat trayektoriyasi deyiladi. Harakat trayekto­riyasi­ning uzunligi bosib o’tilgan yo’lni beradi. Moddiy nuqtaning boshlang’ich va oxirgi vaziyatlarini tutashtiruvchi, yo’nalishga ega bo’lgan to`g`ri chiziq kesmasiga moddiy nuqtaning ko’chishi deyiladi. Ko’chish vektor kattalik, yo’l esa skalyar kattalikdir.
Jismlarning tezligi vaqt davomida o’zgarib tursa, bunday harakat o’zgaruvchan harakat deyiladi. Bunda tezlanish
ifoda orqali aniqlanadi. a tezlanish bilan harakatlanayotgan jismning t vaqtdan keying tezligi va bosib o’tgan yo’li tekis tezlanuvchan harakatda
tekis sekinlanuvchan harakatda esa
Ifodalar orqali topiladi.
Tekis tezlanuvchan harakatda tezlik vektorining yo’nalishi bilan tezlanish vektorining yo’nalishi bir xil, sekinlanuvchan harakatda esa qarama-qarshi bo’ladi.
To’g’ri chiziqli tekis tezlanuvchan harakatda koordinataning vaqt bo’yicha o’zgarishini ifodalovchi tenglamaga harakat tenglamasi deyiladi
Jism tezligining kattaligi va yo’nalishi bu jismga boshqa jismlarning ko’rsatadigan ta’siri natijasida o’zgaradi. Jism tezligining o’zgarishiga, ya`ni tezlanish olishiga yoki uning deformatsiyalanishiga sababchi bo’lgan ta’sirni tavsiflovchi kattalikka kuch deyiladi. Jismning olgan tezlanishi unga ta’sir etuvchi kuchga to’g’ri, jismning massasiga esa teskari proporsionaldir. Bu xulosa Nyutonning 2-chi qonunini ifodalaydi:
Nyutonning ikkinchi qonuni faqat inersial sanoq sistemalari uchun o’rinlidir. Ushbu qonunni jismning impulsi orqali quyidagicha yozish mumkin:
yoki
Bu Nyuton 2-chi qonunining umumiyroq ko’rinishdagi ifodasi bo’lib, quyidagicha ta`riflanadi: moddiy nuqta impulsining o’zgarish tezligi unga ta’sir etayotgan kuchga teng.
Agar jismga bir nechta kuch ta’sir qilayotgan bo’lsa, unda Nyutonning 2-chi qonunining matematik ifodasini quyidagi ko’rinishda yozish mumkin:
- jismga ta’sir etayotgan hamma kuchlarning natijalovchisidir. U jismga qo’yilgan barcha kuchlarning vector yig`indisiga teng.
Foydalanilgan adabiyotlar:
  • Теоритетическая механика.В.М.Старжинский. Москвап «НАУКА» 1980.
  • Theoretikal mechanics.2010.
  • Theory of machines.
  • Nazariy mexanika.Rashidov. "O'gituvchi".1990.
  • .Nazariy mexanika M.Yahyoyev,Q.Mo'minov. "Oʻqituvchi" 1990.

Download 91,67 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish