Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti fizika-matematika fakulteti


O’quvchining  oldiga  qo‘yilgan  vazifa



Download 1.84 Mb.
Pdf ko'rish
bet47/51
Sana13.05.2020
Hajmi1.84 Mb.
1   ...   43   44   45   46   47   48   49   50   51
O’quvchining  oldiga  qo‘yilgan  vazifa:  o’quvchi  kompyuter  ekranida  

galaktikalarni  ko‘radi  va  ularning  spektrini    kompyuter    ekraniga  yozib  oladi, 

undagi  spektral  chiziqlarning  to‘lqin  uzunligini  «o‘lchaydi»,    bu  chiziqlar  bir-



 

58 


biridan    yulduz  spektriga  o‘xshash    uzoqlikda  joylashganligiga  ko‘ra,  to‘lqin 

uzunliklari  (spektrdagi o‘rinlari) o‘zgarganiga ishonch hosil qiladi.   

Ko‘pchilik galaktikalar spektrining, biz bu ishda tekshirayotgan qismida uchta 

yutilish  chizig‘i  bor:  bular  kalsiy  ionining  K  (

3933,7


0

A

)  va  N(



3968,5


0

A



chiziqlari va metall ionlari hosil qilgan tasma (G-tasma, 

4305 



0

A

). Bu chiziqlarni 



spektrda egallagan o‘rni, to‘lqin uzunligi o‘lchanadi.  

O’quvchining vazifasi har bir galaktika spektridagi K, N va G chiziqlarning 

to‘lqin uzunligini  yuqorida  aytilgandek  o‘lchash va natijani  (

)  chiziq  yozuvidan 



o‘ng  tomondagi  birinchi  kattakka  yozib  qo‘yishdan  iborat  (2.3  -rasm). 

с

км

с

/

10



3

6



  yorug‘lik  tezligi,  hisoblangan  tezlik 

–har  bir  chiziqdan  o‘ng 



tomondagi ikkinchi katakka yoziladi.  

 

 



2.3-rasm. Olingan natijalarni qayd qilish va taqqoslash

 



Olgan  natijalarni  o’quvchilar  quyidagi  ko‘rinishdagi  jadvalga  to‘ldiradilar. 

Jadvallarda    ayrim  galaktikalarning  spektrida    kalsiy  ioni  chiziqlari    (CaII    va  K 

chiziqlarning  o‘lchangan    to‘lqin  uzunliklari,    spektrni  olish  uchun  sarf  qilingan  

vaqt) o‘lchashlarda signal-shovqin nisbati, siljish miqdori va unga mos keladigan  

galaktikaning uzoqlashish nuriy tezligi qayd qilinadi.  

 



 

59 


Hisobot uchun o’quvchilarga topshiriq jadvali 

2.1- jadval 




Download 1.84 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   43   44   45   46   47   48   49   50   51




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent axborot
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
umumiy o’rta
haqida umumiy
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
davlat sharqshunoslik
jizzax davlat