Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti fizika-matematika fakulteti


-rasm. Koinot modellarida masshtab faktorini vaqt bo‘yicha o‘zgarishi



Download 0.75 Mb.
Pdf ko'rish
bet12/51
Sana13.05.2020
Hajmi0.75 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   51
 

1.1-rasm. Koinot modellarida masshtab faktorini vaqt bo‘yicha o‘zgarishi. 

 

 



1. Agar K > 0 va 



 



 0 (ya’ni nolga yaqin bo‘lsa), shuningdek 



 0 (nolga 

yaqin)  va 



  <  0  bo‘lganda  hisoblashlar  pulsatsiyalanuvchi  modelga  olib  keladi. 

Koinot  t  =  0  da  R(0)  =  0  bo‘lgan  va  shundan  keyin  R(t)  orta  boshlaydi.  Ma’lum 

vaqtda  maksimal  qiymatga  yetadi,  undan  keyin,  kamaya  boshlaydi.  Galaktika 

orasidagi masofa ham shu tarzda o‘zgaradi. 

 

2. Agar K > 0 va kosmologik doimiy ma’lum “kritik” qiymatga teng 





 = 



kr

 

va 



 

15 


2



0

3

)



(

4

t



G

R

кр



 



 

 

Masshtab  faktori  R(t)  noldan  boshlab  orta  boshlaydi  va  cheksiz  kelajakda 



maksimal qiymatga yetadi.  

 

3.  Agar  kosmologik  doimiylik  o‘zining  kritik  qiymatidan  katta  bo‘lsa 



  > 


kr

 u holda R(t) noldan boshlab orta boshlaydi va ma’lum qiymatga yetgach uzoq 



vaqt davomida qariyib o‘zgarmas holatda qoladi va undan keyin yana keskin orta 

boshlaydi.  

 

Bu modelni vatikan Observatoriyasi olimi Lemetr ishlab chiqqan. 



 

4. Agar K = 0 va 



 = 0 bo‘lsa, yuqorida ko‘rganimizdek (12) tenglama (10) 

holga  keladi  va  aniq  analitik  yechim  (11)  ga  ega.  Bu  Eynshteyn  va  de-Sitter 

modeli. Bu modelga ko‘ra Xabbl doimiysi (N) masofaga teskari proporsional holda 

o‘zgaradi ya’ni  



t

R

R

H

3

2





 va Koinot yoshi 

Хоз

t

H

t

3

2



3

2

0



 



 

5. Agar K > 0 va 



 = 



kr

 bo‘lsa ikkita yechim bo‘lishi mumkin:  

a) R(t) = R





= const - Eynshteyn “statsionar Koinoti” va 

b)  Eddington-Lemetr  modeli.  Bu  modelga  ko‘ra  uzoq  o‘tgan  zamonda  R(t)=R



1

 

bo‘lgan va shundan keyin orta boshlagan, kelajakda chegarasiz ortadi. 



 

6. Nihoyat K = 0 va 



 > 0 bo‘lganda R(t) ochiq evklid fazoni ifodalaydi va 

vaqt bo‘yicha eksponensial  R(t) = const e



HZ

  tarzda  o‘zgaradi.  Bu  model  de-Sitter 

tomonidan  tuzilgan  va  uning  nomi  bilan  ataladi.  Bu  model  “statsionar  Koinot” 

modeli  bo‘lib  unga  ko‘ra  Koinotni  kengayishiga  qaramasdan  zichlik  “energetik 

maydon”dan hosil bo‘lgan modda hisobiga o‘zgarmas qiymatda saqlanadi.  

 

Bu  modelni  F.Xoyl  (Angliya)  ishlab  chiqqan  va  hozirgi  paytda  Koinotning 



“juda-juda  dastlabki”  paytlarida  ro‘y  bergan  “inflatsion  davr”ni  tasvirlashda 

qo‘llaniladi.  

 

 



 

16 



Download 0.75 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   51




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2020
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
O’zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
davlat pedagogika
axborot texnologiyalari
nomidagi toshkent
pedagogika instituti
texnologiyalari universiteti
navoiy nomidagi
samarqand davlat
guruh talabasi
ta’limi vazirligi
nomidagi samarqand
toshkent axborot
toshkent davlat
haqida tushuncha
Darsning maqsadi
xorazmiy nomidagi
Toshkent davlat
vazirligi toshkent
tashkil etish
Alisher navoiy
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
matematika fakulteti
pedagogika universiteti
таълим вазирлиги
sinflar uchun
Nizomiy nomidagi
tibbiyot akademiyasi
maxsus ta'lim
ta'lim vazirligi
махсус таълим
bilan ishlash
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
Referat mavzu
Navoiy davlat
umumiy o’rta
haqida umumiy
Buxoro davlat
fanining predmeti
fizika matematika
universiteti fizika
malakasini oshirish
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
davlat sharqshunoslik
jizzax davlat