Mustaqil ishi mavzu: ko’phadlarning qiymatini gorner sxemasi bilan hisoblash



Download 24,23 Kb.
bet1/2
Sana20.06.2022
Hajmi24,23 Kb.
#679237
  1   2
Bog'liq
Ko’phadlarning qiymatini gorner sxemasi bilan hisoblash. Ko’PHAD


ALGORITMLARNI LOYIHALASH  FANIDAN


MUSTAQIL ISHI

Mavzu: KO’PHADLARNING QIYMATINI GORNER SXEMASI BILAN HISOBLASH.

Bajardi: 051-19 guruhi talabasi
Abdurazoqov Doniyor


Tekshirdi: Mamadaliyev.X.A

KO’PHADLARNING QIYMATINI GORNER SXEMASI BILAN HISOBLASH. KO’PHADNI KO’PHADGA BO’LISHDA BO’LINMA VA QOLDIQ

Reja:

  1. Ko’phadlarning qiymatini Gorner sxemasi bilan hisoblash.

  2. Ko’phadni ko’phadga bo’lishda bo’linma va qoldiq.

Algebraik tenglamalarni ildizlarini topish bilan bog’liq masalalarda ko’phadlar va ularning hosilalari qiymatlarini ko’p nuqtalardahisoblashga to’gri keladi. Ayrim metodlarda esa ko’phadni ko’phadga bo’lganda hosil bo’lgan bo’linma va qoldiqning qiymatini topish kerak bo’ladi. Biz bu paragrafda mana shu amallarning effektiv usullarini ko’rib chiqamiz.
1) Gorner sxemasi. Faraz qilaylik, koeffitsiyentlari a a0 1, ,...,an haqiqiy sonlardan iborat
P xn( )  a x0 n a x1 n1 ... an1x an ko’phadning x   nuqtadagi qiymatini hisoblash talab qilinsin. P xn( ) nix  ga bo’lamiz, u vaqtda
a x0 n a x1 n1 ... an  (b x0 n1 bx1 n2 ...bn1)(x  ) bn (1)
ga ega bo’lamiz. Bu tenglikda xni o’rniga  ni quysak, bn Pn( )
kelib chiqadi, Pn( ) ni hisoblash uchun bn ni topish kifoyadir. (1) tenglikda xning bir xil darajalari oldidagi koeffitsiyentlarni tenglashtirib,
a0 b0 a1 b1 b0a2 b2 b1,
...................
an bn1 bn2
munosabatga ega bo’lamiz. Bu tengliklardan ketma-ket b b0, 1,...,bn larni topamiz:
b0  a0 b1 a1 b0
b2 a2 b1 (2)
...................
bn an1  bn2
Qulda yoki klavishli mashinada hisoblaganda ( ) tengliklarni quyidagi a0 a1 a2 a3an1 an
b0 b1b2 … bn2 bn1
b0 b1 b2 b3bn1 bn Pn( )
sxema shaklida joylashtirish ma’kuldir, bu yerda b0 a0 bo’lib, oxirgi qatorda boshqa sonlarning har biri uning ustida turgan ikkita sonning yig’indisiga teng.
Keltirilgan sxema Gorner sxemasi deb ataladi, u Gorner tomonidan 1819 y. e’lon qilingan edi. Agar biz ( ) tenglikda х=1 deb olsak, hisoblashning to’gri yoki noto’g’riligini tekshirish imkonini beradigan
a0 a1 ... an bn  (1)(b0 b1 ...bn1)
munosabatga ega bo’lamiz. Agar faqat bn Pn( ) ni hisoblash talab qilinsa, u holda Gorner sxemasini quyidagicha
Pn( ) (...((a0 a1) a2 )... an1) an
yozib olamiz. Bu usul ko’phad qiymatini hisoblash uchun haqiqatan ham effektiv usuldir. Chunki ( ) formula yordamida Pn( ) ni hisoblayotganda biz faqat n marta ko’paytirish amalini bajaramiz. Oddiy yo’l bilan hisoblaganda esa  2, 3,...,n darajalarni hisoblash uchun n-1 marta ko’paytirish amalini va a0n,a1n1,...,an1 ko’paytmalarni hosil qilayotganda yana n ta ko’paytirish amalini, hammasi bo’lib 2n-1 ta ko’paytirish amalini bajarishga to’g’ri kelar edi.
Misol. Quyidagi
P x4 ( )  2x4  5x3  3x2 1
ko„phadning х=1,5 nuqtadagi qiymatini hisoblaymiz: Demak, P4 (1,5)  1,25.

Download 24,23 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish