Zak. 21 !
3 8 5
www.ziyouz.com kutubxonasi
topshiriqnom alari « to ‘lov m aqsadi»da xarajatlam ing bo 'lim i, bobi,
paragrafi
va
qaysi oy uchun
m oliyalashtirilganligi ko'rsatiladi.
ToMov topshiriqnom asidagi jad v ald a xarajatlar guruhlar b o ‘yicha
ko'rsatiladi, b u n d a birinchi guruh xarajatlari turi, hisobi va analitik
hisobi yo yilm alari b o ‘yicha k o ‘rsatiladi. R cspublika budjetida turuvchi
budjct tashkilotlari o ‘z tasarrufidagi quyi budjet tashkilotlariga pul
m ablag‘larini o ‘tkazish uchun taqdim ctgan to ‘lov topshiriqnom alari
« to ‘lov m aq sad i» d a xarajatlam i b o ‘limi, bobi, paragrafi va qaysi oy
uchun m oliyalashtirilganligi k o ‘rsatiladi. T o ‘lov topshiriqnom asidagi
jadvalda x arajatlar guruhlar bo‘yicha ko‘rsatiladi, bunda birinchi guruh
xarajatlari turi, hisobi va analitik hisobi b o ‘yicha ko ‘rsatiladi.
R espu blika budjetida turuvchi budjct tashkilotlarini kirim qilish
m aqsadida R cspublika budjetida turuvchi budjet tashkilotlariga 23404-
«R espublika b udjetida turuvchi budjet tashkilotlarining m ablag‘lari»
hisobvaraqlari budjet xarajatlari tasnifiga asosan ochiladi.
R espublika budjetida turuvchi budjet tashkilotlari R espublika
budjetidan m oliyalashtirilgan m ab lag ‘lar hisobidan xarajatlam i 23404-
«R espublika b udjetida turuvchi budjet tashkilotlarining m ablag‘lari»
hisobvarag‘idagi qoldiq summ a doirasida, tasdiqlangan va M oliya vazirligi
tom onidan r o ‘yx atga olingan sm etaga asosan am alga oshiriladi.
R cspublika budjetidan tegishli budjet tashkilotlariga m oliyalashtirish
jarayonida u larg a belgilangan lim itdan ortiqcha m ablag‘lar o ‘tkazilgan
hollarda, u sh b u ortiqcha o ‘tkazilgan m ablag‘lar budjct tashkilotining
to ‘lov topshiriqnom asiga yoki 0 ‘zbekiston Rcspublikasi M oliya vazirligi
tom onidan q o ‘yilgan inkasso topshiriqnom asiga asosan qaytarilishi
mum kin. R csp u b lik a budjetida turuvchi budjet tashkilotlari budjet
hisobvaraqlariga boshqa m anbalardan m ablag‘lar o ‘tkazishga ruxsat
etilmaydi. Q uyidagi hollar bundan m ustasno:
1. M ak tab g ach a yoshdagi bolalar tashkilotlaridagi bolalarning ota-
onalari tom on idan bolalar ovqatlangani uchun to‘lanadigan badallar.
2. B udjet tashkilotlarining oldingi yillardagi debitor qarzlarning
joriy m o liyaviy yilda kelib tushgan sum m alari, joriy yilning debitor
qarzlar qay tarilg an kabi kirim qilinadi va tashkilotlar uchun belgilangan
lim itning q o ld ig ‘iga, xarajatlam ing tegishli guruhi b o ‘yicha, q o ‘shiladi
www.ziyouz.com kutubxonasi
ham da bir vaqtda am alga oshirilgan kassa x arajatlari ushbu m iqdorga
kamaytiriladi.
0 ‘zbekiston R espublikasi Ichki ishlar vazirlig i, M ilüy xavfsizlik
xizm ati, Favqulodda holatlar vazirligi, D avlat bojxona qo ‘m itasi,
M udofaa vazirligi, D avlat chegarasini q o ‘riqlash q o ‘m itasi va ulam ing
tasarrufidagi
tashkilotlarning
hisob-kitob
pul
hujjatlarida
toMov
maqsadlari k o ‘rsatilm aydi.
Respublika budjctida turuvchi budjet tashkilo tlarig a ish haqi m oliya
organlari tom onidan r o ‘yxatga olingan xodim lar ro ‘yx ati (shtatlar) jadvali
va xarajatlar sm etasiga asosan, belgilangan m u d datlard a beriladi. Budjet
tashkilotlari va budjetdan m ablag4 oluvchi boshq a tashkilotlar o ‘zlariga
xizm at ko‘rsatuvchi banklarga m oliya organlari tom onidan ro‘yxatdan
o'tkazilgan xodim lar r o ‘yxati jadvali va xarajatlar sm etasining nusxasini
taqdim ctadi.
X o ‘jalik yurituvchi subyektlarga R espublika budjetidan ajratilgan
m ablag‘lar, ulam ing 23405-«N obudjet m uassasalarga R espublika budjeti
hisobidan ajratilgan mablagMar» hisobvaraqlarida hisobga olinadi.
X o ‘jalik yurituvchi subyektlarga Respublika bu djeti hisobidan ajratilgan
mablagMar hisobidan ish haqi, 0 ‘zbekiston R espublikasi M oliya vazirligi
tom onidan ro ‘yxatga olingan xarajatlar sm etasi h a m d a xodim lar ro‘yxati
(shtatlar) jadvali o ‘m iga tuzilgan kalkulatsiya asosida belgilangan
muddatlarda beriladi. X o ‘jalik yurituvchi subyektlar xarajatlar sm etasiga
ilova qilinadigan xarajatlam ing iqtisodiy tasnifi asosidagi yoyilm ani va
xodim lar ro ‘yxati (shtatlar) jadvali o ‘m ig a tu zilg an kalkulatsiyalarda,
ish haqi uchun rejalashtirilgan mablagMar m iqdori aniq ko‘rsatiladi.
X o ‘jalik yurituvchi subyektlam ing 23405 « N o b u d jet m uassasalarga
Respublika budjeti hisobidan ajratilgan mablagM ar» hisobvaraqlaridan
am alga oshiriladigan boshqa xarajatlar, ushbu k alk ulatsiy ada k o ‘rsatilgan
m aqsadlar bo'yicha am alga oshiriladi.
Respublika budjetida turuvchi budjet tashkilotlarining 23404-
«Respublika budjctida turuvchi budjet tashk ilo tlarin ing mablagMari»
hisobvaraqlaridan, ulam ing budjetdan tashqari talab qilib olgungacha
depozit hisobvaraqlariga pul mablagMarini o ‘tk azishg a ruxsat etilmaydi.
Quyidagi hollar bundan mustasno:
www.ziyouz.com kutubxonasi
1. B udjet ta sh k ilo tla rin in g bud jet h iso b v a ra g ‘ida chorak lar o x irid a
qolgan (fo y d a la n ilm a g a n ) tcjab q olingan (kapital q o ‘y ilm alarn i
m ab lag ‘ b ilan ta ’m in la sh uchun n azarda tu tilg an m a b la g ia r bundan
m ustasno) b u d je t m a b la g ia r i hisobot ch o rag in in g oxirgi ish kuni
oxirida b u d je t tash k ilo tla rin in g to ‘lov topsh iriqn om asiga asosan
u larning
riv o jla n tiris h
fondi
(bu d jetd an
tashqari
m ab lag ‘lari)
h iso b v ara g ‘iga o ‘tk azilad i.
2. B udjet tashkilotlarining rivojlantirish fondi (budjetdan tashqari
m ablag'lari) h isobidan ularning budjet xarajatlarini qoplash uchun
o ‘tkazilgan m ablagM ar budjet hisobvarag‘idan joriy m oliya yiliga
belgilangan x arajatlar limiti doirasida rivojlantirish fondi (budjetdan
tashqari m ab lag ‘lari) hisobvarag‘iga o ‘tkazilädi.
Budjet tashkilotlari tom onidan taqdim etilgan t o io v topshiriqnom alari
to ‘g ‘ri to ‘Idirilganligi bank tom onidan tckshirilgandan kcyin, budjet
hisobvaraqlarida m ab lag ‘lari mavjud b o ‘lgan holda, ijroga qabul
qilinadi.
Budjet m a b la g ‘larini bosh tasarru f qiluvchilarga budjet mablagMari
hisobidan m arkaziy boshqaruv apparatini saqlash, m arkazlashtirilgan
tadbirlam i am alga oshirish uchun xarajatlar qilishga, shuningdek M oliya
vazirligi to m o nidan o ‘tkazilgan mablagMami o ‘zining tasarrufidagi quyi
daraja budjet mablagMarini tasarruf qiluvchilar o ‘tkazib berish huquqi
berilgan.
R cspublika budjeti m ablag‘lari hisobidan M udofaa vazirligi, Ichki
ishlar vazirligi, M illiy xavfsizlik xizmati, Favqulodda holatlar vazirligi,
Davlat bojxona q o ‘m itasi va boshqa vazirliklam ing nafaqaxo‘rlariga
nafaqa toMash uchun X alq banki filiallariga m ablag‘lar 0 ‘zbckiston
R espublikasi
M oliya vazirligining tayinlash
sertifikatiga asosan
o ‘tkaziladi.
R cspublika b udjetida turuchi budjet tashkilotlarining m oliyaviy yil
oxiridagi b udjet m ab lag ‘lari qoldiqlari olib q o ‘yilmaydi va ular budjet
tashkilotlarining rivojlantirish fondi (budjetdan tashqari mablagMari)
hisobvarag‘iga budjet tashkilotlarining to 'lo v topshiriqnom alariga
asosan o ‘tkaziladi (kapital qo‘yilm alam i m oliyalashtirish uchun nazarda
tutilgan m ab lag ‘lar bundan mustasno).
388
www.ziyouz.com kutubxonasi
R cspublika budjctidan kapital q o ‘yilm alarga ajratm alar O ‘zbckiston
Rcspublikasi M oliya vazirligi tom onidan jo riy b u d jet yili uchun
tasdiqlangan Rcspublika invcstitsiya dasturiga m uvofiq q urilish lam ing
aniq ro‘yxatlariga va amaldagi q o nun hujjatlariga m uvofiq ajratiladi.
0 ‘zbckiston Rcspublikasi M oliya vazirligi to m o nid an kapital
q o ‘yilm alar xarajatlarini m oliyalashtirish uchun ajratilgan mablagMarni
kirim qilish m aqsadida, vazirlik va m uassasalarga u lam ing tcgishli raqam i
va soliq toMovchining idcntifikatsiya raqami bilan 23422-«R espubIika
budjctidan
m oliyalashtirish»
hisobvaraqlari
faqat
O ‘zbckiston
Rcspublikasi M arkaziy bank T o sh k en t shahar Bosh b oshqarm asi, hisob-
kitob kassa m arkazida va R cspublika tijorat banklarining am aliy ot Bosh
boshqarm alarida ochiladi.
R cspublika budjetidan k apital q o ‘yilm alar xarajatlarini m oliya
lashtirish uchun mablagMar O ‘zbckiston Respublikasi M oliy a vazirli-
gining toMov topshiriqnom asiga asosan vazirlik va b u d jet tashkilotla-
rining 23422-«R espublika budjetidan m oliyalashtirish» hisobvaraqlariga
o ‘tkaziladi. Invcstitsiya dasturlarini m oliyalashtirish uch un ajratilgan
mablagMar bo‘yicha 12-shakldagi «Tayinlash sertifikati» 0 ‘zbekiston
R espublikasi M oliya vazirligi tom onidan tasdiqlanadi. V azirlik va
m uassasalar (buyurtmachilar) M oliya vazirligi tom onidan tasdiqlangan
12-shakldagi «Tayinlash sertifikati»ni 23422-«R cspublika budjetidan
m oliyalashtirish» hisobvarag‘i ochilgan banklarga taqdim etadi.
Vazirlik va budjet tashkilotlari 12-shakldagi «T ayinlash scrtifikati»ga
asosan 23422-«Rcspublika budjctidan m oliyalashtirish» h iso b v arag ‘idan
pul mablagMarni toMov topshiriqnom alari bilan ish bajaruvchilarga
ulam ing 23422-«Respublika budjetidan m oliyalashtirish» hisobvaragM ga
o ‘tkazib beradi. Vazirlik va b u d jet tashkilotlarining hisobvaraqlaridan
12-shakldagi «Tayinlash sertifikati»da ko‘zda tutilm agan toMovlami
am alga oshirishga ruxsat ctilm aydi.
K apital q o ‘yilm alar xarajatlarini m oliyalashtirish b u d jet mablagMari
ham da tashkilotlam ing mablagMari hisobidan am alga oshirilsa, tash-
kilotlar hisobidan ajratilgan
mablagMar ulam ing
23422
balans
www.ziyouz.com kutubxonasi
h iso b v arag ‘iga kirim qilinadi. Pudratchi va boshqa ish bajaruvchilar
ham da m ol yetkazib beruvchilar b ilan hisob-kitoblar 23422 hisobvarag‘i
orqali am alg a oshiriladi. B unda kapital q o ‘yilm alam i m oliyalashtirishga
ajratiladigan m ablag‘lar hisobidan xarajatlar, birinchi navbatda, korxona
va tash k ilo tlam in g m ablag‘lari hisobidan, keyinchalik esa Rcspublika
budjeti hisobidan ajratilgan mablagMar hisobidan to 'lo v la r am alga
oshiriladi.
M ark aziy bank Toshkent sh ah a r Bosh boshqarmasi, hisob-kitob kassa
m arkazi v a tijorat banklarining am aliyot Bosh boshqarm alari Rcspublika
budjctid an ajratilgan kapital q o ‘yilm alar xarajatlarini m oliyalashtirish
to ‘g ‘risidagi hisobotni o ‘m atilg a n tartibda 0 ‘zbekiston Respublikasi
M oliya vazirligiga taqdim etadi.
R espu blika budjetidan kapital q o ‘yilmalam i m oliyalashtirish uchun
ajratilgan m ablag‘lar qoldiqlari m o liya yili oxirida olib q o ‘yilm aydi va
kcyingi m oliya yilida, budjctdan m oliyalashtiriladigan lim it doirasida
ishlatiladi.
K eyingi m oliya yili uchun tasdiqlangan Respublika
investitsiya dasturiga budjet m ab lag ‘lari qoldiqlari m avjud bo ‘lgan
o b yek tlar kiritilm agan bo4Isa, u sh b u m ablag‘lar qoldiqlari ishlatilm asdan
R cspublika budjetiga qaytariladi. Kapital q o ‘yilm alam i m oliyalashtirish
uchun ajratilgan m ablag‘lar qoldiqlarini kcyingi m oliya yilida ishlatish
uchun m o liy a organlarining alo h id a ruxsati bo'lishi tozim.
M u d o fa a vazirligi tizim iga ajra tilg an b u d je t
m ab lag M a ri hisobi
0 ‘zbekiston R espublikasi banklarida M udofaa vazirligining tizim iga
R cspublika budjctidan ajratilgan m ablag‘lami hisobga olish va tasarruf
etish u ch u n 23404-«R cspublika budjetida turuvchi budjet tashkilotlarining
m ab lag ‘ lari» hisobvaraqlari m o liy a organlarining m axsus ruxsatnom asiga
va M arkaziy bankning « 0 ‘zbek iston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi,
M illiy xavfsizlik xizm ati, Favqulodda holatlar vazirligi va Davlat
bojxona q o ‘m itasi, M udofaa vazirligining harbiy qism lari, korxonalari,
tashk ilotlari va m uassasalariga b an k hisobvaraqlarini ochish qoidalari»ga
asosan ochiladi.
www.ziyouz.com kutubxonasi
Mudofaa vazirligining tashkilotlari, m uassasalan va harbiy qismlari
23404-«Rcspublika budjctida turuvchi budjet tashkilotlarining m ablag‘lari»
hisobvarag‘idan faqat xarajallar smctasida belgilangan xarajatlarni am alga
oshiradi. Rcspublika budjctidan ajratilgan mablagMami, qonunchilikda
belgilangan holatlar bundan muslasno, budjetdan tashqari m ablag‘lar
hisobvarag‘iga o ‘tkazishga va bu hisobvaraq orqali budjet mablagMari
hisobidan to‘lovlami amalga oshirishga ruxsat etilmaydi.
iMudofaa vazirligining tashkilotlari, muassasalari, harbiy qism lari va
ta’minlovchi m oliya bo‘limlariga budjet mablagMari hisobidan ish haqi,
safar xarajatlari va boshqa maqsadlar uchun naqd pullar to‘lov m aqsadi
ko‘rsatilmagan chek (oluvehining ismi va familiyasi ko‘rsatiladi) bilan
beriladi. Budjet m ablag‘lari hisobidan xarajatlarni amalga oshirish uchun,
Mudofaa vazirligining tashkilotlari, muassasalari, harbiy qismlari va
ta minlovchi moliya bo‘limlari tomonidan banklarga taqdim qilinadigan
to‘lov topshiriqnomalari «to‘lov m aqsadi»da «harbiy» so‘zini ko‘rsatadilar.
M udofaa vazirligining tashkilotlari, m uassasalari, harbiy q ism lari va
ta m inlovchi m oliya bo‘limlari budjetdan tashqari mablagMari h iso bidan
toMovlami am alga oshirish uchun taqdim ctgan to ‘lov topshiriqnom alari
«to ‘lov m aqsadi»da schyot-faktura raqam i va sanasi k o ‘rsatiladi, to v ar
va xizm atlam ing nomi yozilmaydi. B udjet mablagMari hisobidan h arb iy
qism lam ing 23404 budjet hisobvarag‘iga mablagMar ta ’m inlovchi
moliya boMimlari tomonidan taqdim etilgan to ‘lov topshiriqnom alariga
binoan o ‘tkaziladi.
M udofaa vazirligining ta’m inlovchi m oliya bo‘limIari tom o n id an
harbiy qism lam ing 23404 budjet h iso b v arag ‘iga ortiqeha m a b la g ‘lar
o'tkazib yuborilganda, ortiqeha budjet mablagMari harbiy q ism la r
tomonidan toMov topshiriqnomasi bilan qaytariladi. T a ’m inlovchi m o liy a
bo limlari ortiqeha o ‘tkazilgan budjet mablagMarini qaytarib olish u c h u n
banklarga uchta nusxada tuzilgan yozm a farm oyishni taqdim etadi. B u
farm oyishning birinchi nusxasi banklarda nazorat uchun q o ld irilad i,
ikkinchi va uchinchi nusxalari esa b an k lar imzosi va m uhri b ilan
tasdiqlanib, harbiy qismlarga xizm at k o ‘rsatuvchi banklarga yuboriladi.
Banklar mablagMami chaqirib olish to ‘g ‘risidagi yozm a farm oyishni
olgandan keyin, farmoyishda ko‘rsatilgan mablagMami harbiy q ism lam in g
391
www.ziyouz.com kutubxonasi
budjct hisobvarag‘idagi m ablag'lari hisobidan ta ’minlovchi moliya
b o ‘limlarining budjct hisobvarag‘iga o ‘tkazadi. Farm oyishning ikkinchi
nusxasi kunlik hujjatlarga tikiladi, uchinchi nusxasi harbiy qismlaming
budjct hisobvaraqlari k o ‘chirm asiga ilova qilinadi.
5. Q O R A Q A L P O G ‘IS T O N RESPU B LIK A SI B U D JE T I VA M A H A L U Y
B U D JE T L A R D A R O M A D LA R IN IN G KASSA IJRO S1
Q oraqalpog‘iston R cspublikasi budjeti va m ahalliy budjctlar
daro m ad larig aO 'zb ek isto n R cspublikasining«B udjcttizim i to‘g ‘risida»gi
qonunda bclgilangan mablagM ar kirim qilinadi.
0 ‘zbckiston R cspublikasi banklari tom onidan m ahalliy budjet
mablag* larining hisobini y uritish uchun Q oraqalpog‘iston Respublikasi
M oliya vazirligiga 23432-«M ahalliy budjct mablag* lari-Q oraqalpog iston
R espublikasi», T oshkent shahar ham da viloyat m oliya boshqarm alariga
23430-«M ahalliy budjct mablagMari-Viloyat» va tuman (shahar)
m oliya organlariga 23426-«M ahalliy budjct m ablag‘lari-Tum an/shahar»
hisobvaraqlari ochiladi.
Q oraqalpog‘iston R espublikasi budjeti va m ahalliy budjet hisobida,
m oliya yilining oxiriga q o lgan m ablag‘laming q old ig ‘i yangi yil hisobiga
qoldiq sifatida o ‘tkaziladi.
6. Q O R A Q A L P O G ‘IS T O N RESPU B LIK A SI B U D JE T I VA M A HA LLIY
B U D JE T L A R X A R A JA TLA R 1N IN G K ASSA IJR O S I
Q oraqalpog1 iston R cspublikasi budjeti va m ahalliy budjetlar
xarajatlari tasdiqlangan budjetdan ajratiladigan m ablag lar doirasida
am alga oshiriladi. Q o ra q alp o g ‘iston Respublikasi budjeti va mahalliy
budjctlar xarajatlariga O ‘zbckiston R espublikasining «Budjct tizimi
to ‘g ‘risida»gi qonunida bclgilangan xarajatlar qilinadi.
Inkasso to‘lov topshiriqnomalari faqatyuqori moliya organlari tomonidan
quyi moliya organlarining budjet hisobvaraqlariga qo yilishi mumkin.
Qoraqalpog‘iston Rcspublikasi Moliya Vazirligi, hokimiyatning
boshqarm a va b o'lim lari tom onidan ro‘yxatga olingan yuridik shaxslar
budjet mablagMarini
t a s a r r u f
qiluvchilarhisoblanadi. Budjet mablagMarini
bosh tasarruf qiluvchilar, budjet tashkilotlarining budjct hisobvaraqlariga,
392
www.ziyouz.com kutubxonasi
ulam i saqlash xarajatlari uchun, bevosita u lar tom onidan m arkazlashtirilgan
tadbirlam i am alga oshirish uchun, boshqaruv apparatini saqlash h am d a
moliyaviy reja va srnetalarda k o ‘rsatilgan boshqa m aqsadlar u c h u n
m ablag‘lar o ‘tkazish huquqiga ega.
M ustaqilravishda buxgaltcriyahisobini yuritadigan Q oraqalpog‘isto n
R espublikasi budjeti va mahalliy b udjctlar turuvchi budjct tashk ilo tlariga,
ulam ing tcgishli raqami va soliq to ‘lovchining identifikatsiya ra q am i
bilan 23426 «M ahalliy budjet m ablag'lari-T um an/shahar», 2 3 4 3 0 -
«M ahalliy budjet m ablag‘lari-V iloyat» h am d a 23432-«M ahalliy b u d je t
m ablag‘lari-Q oraqalpog‘iston R espublikasi» hisobvaraqlari ochiladi.
B udjet m ablagM arini b o shqarish m a rk a z la sh tirilg a n tartib d a a m a l
ga o sh irilad ig an tashkilot va m u a s s a s a la rg a hisob varaqlar, u s h b u
m ark a zlash tirilg an b o ‘lim nom iga, u la rn in g tegishli raqam i v a s o liq
toM ovchining identifikatsion raqam i b ila n 2 34 26 -« M ah alliy b u d je t
m ab lag ‘lari-T um an/shahar», 2 3 4 3 0 -« M a h a lliy budjet m a b la g ‘la r i-
V iloyat» h am d a 23432-«M ahalliy b u d je t m a b la g 1 lari-Q o raq a lp o g ‘ is to n
R esp ublikasi» hisobvaraqlari o c h ila d i. B u h iso b v ara q la r b o ‘y ic h a
to ‘lovlarni am alg a oshirish uchun ta q d im etilg an to ‘lov h u jja tla rig a
birinchi im zo q o ‘yish huquqi m a rk a z la sh tirilg a n b o ‘lim b o s h lig ‘ig a
va ikkinchi im zo q o ‘yish huquqi m ark a z la sh tirilg a n b u x g a ltc riy a n in g
bosh b u x g altcrig a beriladi.
X o‘jalik yurituvchi subycktlarga Q oraq alp og ‘iston R espublikasi
budjctidan va m ahalliy budjctlardan ajratilgan m ablag‘lam i kirim q ilish
uchun 23427-«N obudjet m uassasalarga tum an/shahar budjeti h iso b id an
ajratilgan m ab lag ‘lar», 23431-«N obudjet m uassasalarga viloyat b u d je ti
hisobidan ajratilgan m ab lag iar» va 23433-«N obudjet m u assasa la rg a
Q oraqalpog‘iston Respublikasi budjeti hisobidan ajratilgan m a b la g ‘lar»
hisobvaraqlari ochiladi. X o'jalikyurituvchi subyektlargaQ oraqalpog‘isto n
Respublikasi budjeti va mahalliy b udjet hisobidan ajratilgan m a b la g 1 lar
hisobidan ish haqi, moliya organlari tom onidan ro'y x atg a o lin g a n
xarajatlar sm ctasi hamda xodim lar ro ‘yxati (shtatlar) jadv ali o ‘m ig a
tuzilgan
kalkulatsiya asosida
belg ilan g an
m uddatlarda
b erila d i.
X o‘jalik yurituvchi subycktlar x arajatlar sm etasiga ilova q ilin a d ig a n
xarajatlam ing iqtisodiy tasnifi asosidagi sm etani va xodim lar r o ‘y x a ti
www.ziyouz.com kutubxonasi
(shtatlar) jadvali o ‘m ig a tuzilgan kalkulatsiyalarda, ish haqi uchun
rcjalashtirilgan m ab lag ‘lar m iqdorini aniq ko‘rsatishi lozim. X o ‘jalik
yurituvchi subycktlam ing 23427, 23431 va 23433 hisobvaraqlaridan
am alga oshiriladigan b o sh q a xarajatlar, ushbu kalkulatsiyada k o ‘rsatilgan
m aqsadlar bo‘yicha qilinadi.
Mahalliy budjct hisobidan kapital qo‘yilmalar xarajatlarini moliya
lashtirish maqsadida ajratilgan m ablag‘lar investitsiya dasturida belgilangan
har bir yo'nalish bo'yicha alohida-alohida ochilgan 23424 «xMahalliy
budjetdan moliyalashtirish» hisobvarag'iga o ‘tkaziladi va o ‘matilgan
tarlibda to‘lovlar amalga oshiriladi. Qoraqalpog‘iston Respublikasi budjeti
va mahalliy budjetlardan ajratilgan kapital qo‘yilmalar xarajatlarini
moliyalashtirish to‘g ‘risidagi hisobot banklar tomonidan o ‘matilgan tartibda
tegishli moliya organlariga taqdim ctiladi.
7. DAVLAT B U D JE T IN IN G KASSA IJR O S I T O ‘G ‘R ISID A G I
H IS O B O T L A R N I TU ZISH T A R T IB I
D a v la t b u d je tin in g k a s s a ijro si to ‘g‘risid ag i h iso b o tla rn i tuzish
0 ‘zbekiston R espublikasi davlat budjetining kassa ijrosi to ‘g ‘risida
tezkor, oylik va yillik hisobotlam ing hajmi va shakli 0 ‘zbekiston
Respublikasi M oliya V azirligi bilan kelishilgan holda o ‘matiIadi.
B anklar tom onidan d av lat budjetining kassa ijrosi to ‘g ‘risidagi
hisobotlar o ‘m atilgan
tartibda va m uddatda tuziladi.
M arkaziy
bankning hududiy Bosh boshqarm alari banklardan olingan hisobotlar
asosida y ig ‘m a hisobotlarni tuzadi. M arkaziy bankning hududiy Bosh
boshqarm alari ham da tijo rat banklari uchun hisobotlarni topshirish
tartibi va m uddati 0 ‘zbekiston Respublikasi M arkaziy banki va M oliya
vazirligi bilan kelishilgan holda o ‘rnatiladi.
D a v la t b u d je tin in g k a s s a ijro si to‘g ‘risid a g i te z k o r hisoboti
0 ‘zbekiston R espublikasi davlat budjetining kassa ijrosi to‘g ‘risidagi
tezko r hisoboti 2234 G B S «R espublika budjeti ham da m uassasalarning
budjet va budjetdan tash q ari m ab lag ‘lari b o 'y ich a tezkor hisobot» shakli
b o ‘yicha har ish kuni uchun quyidagi tartibda tuziladi:
394
www.ziyouz.com kutubxonasi
- davlat budjcti daromadlari sum m asi (23402-balans h iso b v arag ‘i
kredit aylanm asi bo ‘yicha);
- davlat budjeti daromadlari h iso b v a ra g ‘idan QoraqalpogM ston
R espublikasi budjcti va m ahalliy budjetlarga qilingan a jra tm a la r
ham da R cspublika budjeti hisobidan qilingan xarajatlar sum m asi
(23402-balans hisobvarag‘i débet aylanm asi b o ‘yicha);
- respublika budjetida turuvehi budjet tashkilotlariga ajratilg an
budjet m ablag‘larining qoldiq sum m asi (23404 va 2340 5-balans
hisobvaraqlari bo‘yicha);
- respublika budjeti hisobidan kapital q o ‘yüm alam i m oliyalashtirish
uchun ajratilgan mablagMar (23422-balans hisobvaragM d ébet v a
kredit aylanm alari hamda qoldiq b o ‘yicha);
- turnan va shahar budjctlarining mablagM ari (23426-balans h iso b -
varag‘idagi qoldiq bo‘yicha);
- tum an va shahar budjctlarida turuvehi budjet tashkilotlarining
mablagMari (23426 va 23427-balans hisobvaraqlaridagi q o ld iq
bo ‘yicha);
- viloyat budjetining mablagMari (23430-balans hisobvaragM dagi
qoldiq b o ‘yicha);
- viloyat budjetida turuvehi budjet tashkilotlarining mablagM ari
(23430 va 23431-balans hisobvaraqlaridagi qoldiq bo‘yicha);
- QoraqalpogMston Respublikasi budjeti mablagMari (2 3432-balans
hisobvaragMdagi qoldiq b o ‘yicha);
- QoraqalpogMston Respublikasi bu djetid a turuvehi budjet ta sh k ilo t
larining mablagMari (23432 va 23433-balans hisobvaraqlaridagi
qoldiq b o ‘yicha);
- m ahalliy budjet hisobidan kapital q o ‘yilm alam i m oliyalashtirish
uchun ajratilgan mablagMar (23424-balans hisobvaragM d eb e t va
kredit aylanm alari va qoldiq b o ‘yich a);
- respublika va mahalliy budjetda turuv ehi budjet tashkilotlarining
budjetdan tashqari mablagMari (M ark aziy bankda 21504, 2 1 5 0 6 ,
T ijorat banklarda 20203 va 20204 -balan s hisobvaraqlaridagi
qoldiq b o ‘yicha);
www.ziyouz.com kutubxonasi
- budjetdan tashqari Pensiya fondi (M arkaziy bankda 21508 va
Tijorat bankda 20205-baIans hisobvaraqlari dcbet va krcdit
aylanm alari h am da qoldiq b o ‘yicha);
- respublika y o ‘l fondi (M arkaziy bankda 21508 va Tijorat bankda
20205 balans hisobvaraqlari dcbet va krcdit aylanm alari hamda
qoldiq b o ‘yicha);
- 0 ‘zbckiston Rcspublikasi Davlat mulkini boshqarish va tadbirkorlikni
qo‘llab-quw atlash
davlat qo‘mitasining
maxsus
hisobvarag‘i
(Markaziy bankda 21508 va Tijorat bankda 20205 balans
hisobvaraqlari dcbct va krcdit aylanmalari ham da qoldiq bo‘yicha);
- ish bilan ta’m inlashga k o ‘maklashuvchi davlat fondi (M arkaziy
bankda 21508 v a T ijorat bankda 20205-balans hisobvaraqlari
debet va kredit aylanm alari hamda qoldiq b o ‘yicha);
- jarai nazorat sum m asi.
0 ‘zbckiston Rcspublikasi davlat budjctining kassa ijrosi to‘g ‘risidagi
kunlik tezkor hisobotlar banklar tomonidan M arkaziy bankning hududiy
Bosh boshqarmalariga taqdim etiladi. Banklar tomonidan kunlik tezkor
hisobotlar moliya va soliq organlariga ulaming so‘roviga asosan bcriladi.
D a v la t b u d j e t i n i n g k a s s a ijro s i to 4g ‘r i s id a g i o y lik h iso b o ti
0 ‘zbckiston R espublikasi davlat budjeti darom adlari vaxarajatlarining
kassa ijrosi to ‘g ‘risidagi o ylik hisobot 2204 G R E, 2214 GER va 2224
G C R hisobot shakllari b o ‘yicha har oyning birinchi sanasiga tuziladi.
hisobotlar budjet darom adlari va xarajatlari tasnifi b o ‘yicha tuziladi.
Davlat budjetining darom adlar bo‘yicha 2204 G R E oylik hisoboti,
yil boshidan o ‘sib b o ruvchi tartibda tuziladi:
1) davlat budjeti darom adlari hisobvaraqlariga kclib tushgan
m ab lag ‘lar hisobotning «T ushum » ustunida k o‘rsatiladi (23402-balans
hisobvarag‘i krcdit aylanm asi b o ‘yicha);
2) davlat budjeti darom adlari hisobvarag‘idan m ahalliy budjetlarga
qilingan ajratm alar sum m asi hisobotning «A jratm a» ustunida k o ‘rsatiladi
(23402-balans h iso b v arag ‘i debet aylanmasi bo‘yicha);
3) davlat budjeti darom adlari hisobvarag'idan Respublika budjeti
darom adlari
h isobvarag‘iga
o ‘tkazilgan
m ab lag ‘lar
hisobotning
396
www.ziyouz.com kutubxonasi
«R espublika budjctiga o‘tkazilgan m a b la g 1» ustunida ko ‘rsatilad i
(23402-balans hisobvarag‘i debet aylanm asi b o ‘yicha);
D avlat budjctiga joriy yil hisobot oyining oxirgi ish k u n id a
kclib tushgan soliq va yig‘im lar h isob idan Respublika b ud jctig a,
Q oraqalpog‘iston Respublikasi budjetiga va m ahalliy budjetlarga ajratm a
qilinm agan b o ‘lsa, bu hisobotning «T ushum » ustunida k o ‘rsatiladi.
Banklar tom onidan tuzilgan hisobotning «A jratm a» va « R espu blik a
budjetiga o ‘tkazilgan m ablag1» u stu n larid a Respublika b ud jctiga,
Q oraqalpog‘iston Respublikasi b udjctiga va m ahalliy b u d jetlarg a
haqiqatda o ‘tkazib bcrilgan m ablag‘lar sum m asi aks ettiriladi.
B anklar 2204 G R E oylik hisobotni keyingi oyning birinchi ish
kunidan kechiktirm asdan joylardagi m oliya, soliq va bojxona o rg an larig a
hisobot m a’lum otlaridagi darom adlam ing to ‘g ‘riligini tckshirib k o ‘rishi
uchun taqdim ctadi va ular taqdim ctilg an hisobot m a’lum otlarining
to 'g 'rilig in i tckshirib ko‘rishi va hisobot m a ’lum otlarining to ‘g ‘riligin i
imzo qo‘yib m uhr bilan tasdiqlashlari lozim .
R espublika budjeti xarajatlari to ‘g ‘risid agi 2214-G RE oylik hiso-
botda R espublika budjetida turuvchi tashkilotlam ing 23404 b u d jc t
hisobvaraqlaridagi mablagMar qoldigM sum m asi k o ‘rsatiladi. B an k lar
2214-GRE oylik hisobotni keyingi oy n in g birinchi ish k u n id an
kechiktirm asdan joylardagi m oliya o rg anlariga taqdim ctadi. M o liy a
organlari taqdim ctilgan hisobot m a ’lum otlarining to ‘g ‘riligini tck sh irib
ko‘rishi va hisobot m a’lum otlarining to ‘g ‘riligini im zo q o ‘yib m u h r
bilan tasdiqlashlari lozim.
Moliya vazirligi va Markaziy bank tom onidan bcrilgan ko‘rsatm aga
asosan Respublika budjeti xarajatlari to‘g ‘risidagi 2224-GCR «Q o‘shim cha
hisobot» oylik hisoboti banklar tomonidan tuziladi va o ‘matilgan tartibda
Markaziy bankning hududiy Bosh boshqarm alariga taqdim ctiladi.
Davlat budjetining kassa ijrosi
to ‘g ‘risidagi darom adlar
va
xarajatlar b o ‘yicha oylik hisobotlami b an k lar keyingi oyning 8 -k u n id an
kechiktirm agan holda Markaziy bankning hududiy Bosh b o shq arm alarig a
taqdim ctadi. M arkaziy bankning hududiy Bosh boshqarm alari o y lik
hisobotlam i olgandan kcyin R espublika b u d jctig a kclib tushgan s o liq la r
va darom adlardan mahalliy budjetlarga qilingan ajratm alar o ‘m a tilg a n
foizlar m iqdorida to ‘g ‘ri amalga oshirilganligiga, shuningdek, D a v la t
397
www.ziyouz.com kutubxonasi
budjeti darom adlarining kassa ijrosi to ‘g ‘risidagi tczkor hisobot
m a ’lumotlari bilan to ‘g ‘riligini tckshiradi.
M arkaziy bankning hududiy Bosh boshqarm alari banklardan olingan
oylik hisobotlar asosida o ylik y ig ‘ma hisobot tuzadilar va 0 ‘zbckiston
R cspublikasi M arkaziy bankig a elektron pochta orqali, kcyingi oyning
10-kunidan kcchiktirm asdan, yuborishadi.
M arkaziy bankning hududiy Bosh boshqarmalari oylik hisobotlam ing
nusxasini o ‘m atilgan tartib d a tegishli moliya va soiiq boshqarmalariga,
ularning so‘roviga asosan bcradi.
0 ‘zbekiston R espublikasi M arkaziy banki o ‘z hududiy Bosh boshqar-
m alaridan olingan oylik y ig ‘m a hisobotlar asosida hisobot tuzadi va
0 ‘zbckiston R espublikasi M oliya vazirligiga keyingi oyning 12-kunidan
kechiktirm asdan taqdim ctadi.
0 ‘zbckiston R espublikasi M arkaziy bankining buxgaltcriya hisobi,
hisoboti va davlat b udjetin ing kassa ijrosi departam cnti M arkaziy
bankning hududiy B osh boshqarm alari tom onidan davlat budjetining
kassa ijrosi to ‘g ‘risidagi o ylik hisobotlami o ‘z vaqtida topshirilishini va
ularning to‘g ‘ri taqdim etilishini nazorat qilib boradi.
D a v la t b u d j e t i n i n g kassa ijrosi t o ‘g ‘risidagi
yillik hisoboti
Davlat budjetining kassa ijrosi to‘g ‘risidagi yillik darom adlar
va xarajatlar b o ‘yicha hisobot banklar tom onidan tuziladi. Banklar
darom adlar bo‘yieha yillik hisobotni joriy yilning ikkinchi ish kunidan
kcchiktirm asdan jo y lard a g i m oliya, soliq va bojxona organlariga hisobot
m a ’lumotlaridagi d aro m a d la m in g to ‘g ‘riliginitcksh iribk o‘rishi vahisobot
m a ’lum otlarining to ‘g ‘riligini imzo qo'yib m uhr bilan tasdiqlashlari
uchun taqdim ctadi va u lar taqdim etilgan hisobot m a ’lumotlarining
to ‘g ‘riligini tckshirib k o ‘rishi va hisobot m a’lum otlarining to ‘g ‘riligini
im zo q o ‘yib m uhr bilan tasdiqlaydi.
B anklar xarajatlar b o ‘yicha yillik hisobotni jo riy yilning birinchi ish
kunidan kcchiktirm asdan joylardagi moliya organlariga taqdim ctadi.
M oliya organlari taqdim etilgan hisobot m a’lum otlarining to‘g'riligini
398
www.ziyouz.com kutubxonasi
tckshirib k o ‘rishi va hisobot m a ’lum otlarining to 'g 'rilig in i im zo qo ‘yib
m uhr bilan tasdiqlaydi.
B anklar darom adlar b o ‘yicha yillik hisobot tegishli organlar
tom onidan tasdiqlangandan keyin joriy yilning sakkizinchi kunidan
kechiktirm asdan M arkaziy bankning hududiy B osh boshqarm alariga
taqdim qiladi.
M arkaziy bankning hududiy Bosh boshqarm alari d av lat budjctining
kassa ijrosi b o ‘yicha yillik hisobotini 0 ‘zbckiston R espublikasi M arkaziy
bankiga o ‘m atilgan tartibda taqdim qiladi.
S a v o l va topsh iriqlar
1. O'zbekiston Respublikasi davlat budjetlning tarkibini aytib bering.
2. Davlat budjeti daromadlarining k a ssa ijrosini tushuntirib bering.
3. Nazorat qiluvchi organlar tomonidan hisoblangan jarima summalarini
qabul qilish tartibini aytib bering.
4. Davlat bojini to’lash tartibini aytib bering. Davlat budjeti daromadlari
hisobidan ajratmalar qilish tartibini aytib bering.
5. Budjetga noto'g'ri yoki ortiqcha o'tkazilgan m ablag'larni qaytarish va
o’zaro boshqa to'lovlar hisobiga o'tkazish tartibini tushuntirib bering.
6. Respublika budjeti xarajatlarining kassa ijrosini tushuntirib bering.
7. Mudofaa vazirligining tashkilotlari, m uassasalari va harbiy qismlariga
ajratilgan budjet mablag'lari hisobini tushuntirib bering.
8. Qoraqalpog'iston Respublikasi budjeti va mahalliy budjetlari daro
madlarining kassa ijrosini tushuntirib bering.
9. Davlat budjetining k a ssa ijrosi to‘g ‘risidagi hisobotlam i tuzish tartibini
tushuntirib bering.
10. Davlat budjetining k a ssa ijrosi to‘g ‘risidagi oylik hisoboti tuzish tartibini
va tarkibini aytib bering.
11. Davlat budjetining kassa ijrosi to’g'risidagi yillik hisobotini tuzish tartibini
va tarkibini aytib bering.
12. Davlat budjetining kassa ijrosi to'g'risidagi tezkor hisobotini tuzish tartibini
aytib bering.
www.ziyouz.com kutubxonasi
G L O S S A R IY
A y la n m a k a ssa m a b la g ‘i m e ’y o ri-m o liy a yilida Q oraqalpog‘iston
R espublikasi budjeti va m ahalliy budjetlar hisobvaraqlarida turishi
m um kin b o l g a n pul m abiag‘larining qonun hujjatlari bilan belgilanadigan
cng kam m iqdori.
A k tiv s c h y o t-a k tiv la m i qayd qilish uchun m o‘jallangan schyot
bo‘lib, iqtisodiy resurslar qold ig ‘i v a k o ‘payishi schyotning debctida,
kam ayishi esa kreditida aks ettiriladi.
A k tiv la r va m a jb u riy a tla rn in g h aq iq iy b aho lan ish lig i p rin -
s ip i-a k tiv la r va m ajburiyatlarning asosiy baholanishi ulam ing tannarxi
yoki sotib olingan qiym ati b o ‘lishidir.
A sosiy v o s ita la r - u z o q vaqt m obaynida (bir yil va undan ortiq)
xizm at qiladigan ham da har biri (kom plekti)ning qiymati O ‘zbekiston
R espublikasida belgilangan (m uayyan m oddiy aktivni sotib olish
vaqtida) eng kam ish haqining ellik baravari m iqdoridan kam
bo‘lm agan m oddiy aktivlar. Q iym ati va xizm at qilish m uddatidan q a t’iy
nazar, qishloq x o ‘jalig i m ashinalari va qurollari, ishchi hayvonlar va
m ahsuldor hayv onlar (m aydalari ham ), kutubxona fondlari, muzey
qiym atliklari(m uzey eksponatlaridan tashqari), hayvonot olam ining
cksponatlari va nam unaviy loyihalash bo‘yicha hujjatlar asosiy vositalar
tarkibiga kiradi.
A sosiy
v o s ita la rn in g
q o ld iq
q iy m a ti-a s o s iy
vositalam ing
bosh lang ‘ich (qayta tiklash) qiym atidan yig'ilgan eskirish sum m asini
chcgirish n atijasida hosil b o ‘lgan qiymat.
A sosiy v o sita n in g b o s h la n g ‘ich q iy m a ti-a s o s iy vositani barpo
etish(qurish va oxirigacha qurib yetkazish) yoki asosiy vositalarni
sotib olish, ulam i olib kclish va m ontaj qilish, o ‘matish, foydalanishga
topshirish va ularni tayinlanishiga m uvofiq foydalanish uchun ish holatiga
kcltirish bilan b o g ‘liq b o ‘lgan h ar qanday boshqa haqiqatda qilingan
xarajatlar qiym ati. B udjet tashkilotlarida asosiy vositalarni olib kclish va
m ontaj qilish, o 'm a tish , foydalanishga topshirish va ulam i tayinlanishiga
m uvofiq foydalanish uchun ish holatiga keltirish bilan bog‘liq b o ‘lgan
har qanday boshqa haqiqatda qilingan xarajatlar asosiy vositaning
www.ziyouz.com kutubxonasi
boshlang‘ich qiym atiga q o ‘shilm aydi va bun d ay xarajatlar bevosita
budjct tashkilotlarining haqiqiy xarajatlariga b ird an ig a q o ‘shiladi.
Asosiy v o sitan in g q a y ta tik la sh q iy m a ti- a s o s iy vositaning qayta
baholashni hisobga oigan holdagi qiymati.
Asosiy m e h n a t h a q i- is h c h i va x izm atch ilam ing ishlagan vaqti
uchun yoki bajargan ishlarining m iqdori va sifati uch un hisoblanadigan
to'lovlar.
A sosiy s c h y o t la r - x o ‘jalik yurituvchi subyckt qanday m ablag‘larga
ega va ular qanday m anbalardan tashkil top gan lig i ham da hisob-
kitob m unosabatlari haqidagi m a ’lum otlar bilan x o ‘ja lik yurituvchi
subyektlam i ta ’m inlovchi schyotlar.
B alans
s c h y o tla rin in g
yiliik
y a k u n la n is h i- b u d je t b o ‘yicha
sm etalar va maxsus m ablag‘lar b o ‘yicha sm etalam in g ijrosi jarayonida yil
davom ida am aiga oshirilgan barcha xarajatlar h am d a kapital qurilishga
qilingan xarajatlam ing ular am aiga oshirilgan m an balar hisobidan
hisobdan chiqarilishi. Schyotlar yakunlanganda b u d jet m ablag‘larining
foydalanilm agan barcha qoldiqlari bcrkitiladi.
B alan sd an ta s h q a r i s c h y o tla r-k o rx o n a g a tegish li boMmagan, lekin
vaqtincha uning ixtiyorida bo‘lgan aktivlar, shartli h u q u q va m ajburiyatlar
q oldig‘i
va harakati
to‘g ‘risidagi m a ’lum otlam i
um um lashtirish
uchun moMjallangan schyotlar. Bu schyotlar b o sh q a schyotlar bilan
korrespondensiyalanm aydi va h o ‘jalik yurituvchi subyekt moliyaviy
hisobotida ko‘rsati!maydi.
B o s h la n g ic h hisob h u jja tin in g k o ‘rs a tk ic h ( re k v iz it)la r i- h u jja td a
qayd etilgan xo‘ja lik operatsiyasini xarakterlovchi v a u nga yuridik kuch
bcradigan ko‘rsatkichlar.
BoshlangMch hisob h u jja tla ri-o p e r a ts iy a la r am aig a oshirilganligini
qayd qiluvchi boshlang‘ich hujjatlar va ularni am aig a oshirishga doir
farmoyishlar. B uxgalteriyagatushganboshlang‘ich h u jjatlar,alb atta,sh ak l
b o ‘yicha (boshlang‘ich hujjatlam ing rasm iylashtirilishini, k o ‘rsatkich
(rekvizit)lar to ‘ldirilganligining to ‘laligi va to‘g ‘rilig i) ham da m azm un i
b o ‘yicha (hujjatlashtirilayotgan opcratsiyalam ing qonuniyligi, ayrim
olingan ko‘rsatkichlam ing m antiqan o ‘zaro b o g ‘liqligi) tekshiriladi.
www.ziyouz.com kutubxonasi
B u x g a lte riy a
h is o b i- x o ‘ja lik yurituvchi
subyektlar iqtisodiy
rcsurslari harakati va holati, ham da ularga q o ‘yiladigan talablam i qayd
qilish va saqlash usulidir.
B u x g a lte riy a
b a la n s i- b u
x o ‘jalik
yurituvchi
subycktlam ing
m ablag‘larini u lam in g holati, joylanishi, foydalanishi va m anbalari
b o ‘yicha qayd etish usuli. Buxgalteriya balansi m a’lum sanaga x o ‘jalik
yurituvchining m oliyaviy holati to ‘g ‘risida um ulashtirilgan pul ifodasida
aniq tasavvur beradigan buxgalteri hisobining hujjati hisoblanadi.
B u x g a lte riy a
k a rto c h k a la ri-b ir-b iria ri bilan birlashtirilm agan
m axsus u stu n lar chizilgan qo g ‘ozdan yoki yupqa kartondan tayyorlangan
alohida-alohida jadvallar.
B u x g a lte riy a
k it o b la r i- b u m uqovalangan juzlangan m axsus
ustunlar ch izilg an q o g ‘oz varaqlaridir.
B u x g a lte riy a hisobi r e g is tr la r i- ik k i yoqlam a yozish usuliga
muvofiq y uritilad ig an jum allar, qaydnom a(vcdom ost)lar, kitoblar va
tasdiqlangan b la n k (shakl)lar.
B u x g a lte riy a h iso b in in g sc h y o tla r re ja si (r o ‘y x a ti)-k o rx o n a la r
opcratsiyalarining jo riy hisobi uchun tayinlangan va m a’lum tartibda
raqam langan buxgalteriya hisobi sintetik schyotlarining tizim ga solingan
ro ‘yxati.
B u x g a lte riy a h iso b in in g ik k i y o q lam a yozish usuli b ilan y u ritish
p r i n s i p i - x o ‘ja lik yurituvchi subyekt va budjet tashkilotlari buxgalteriya
operatsiyalarini ikki yoqlam a yozish asosida ro ‘yxatga olib borilishi. Ikki
yoqlam a yo zish tizim i aynan bir operatsiyaning summasini bir vaqtning
o ‘zida b u x g alteriy a hisobining ikki sch y o tid a-b irin in g debetida va
boshqasining kreditida aks ettirilishidan iborat bo‘ladi.
B u x g a lte riy a h iso b in in g ish o n ch lilik p rin s ip i-a x b o ro td a jiddiy
yoki oldindan o ‘y!ab kiritilgan xatolar boMmasa ham da foydalanuvchilar
unga ishonsalar, ishonchli hisoblanishi.
B u x g a lte riy a h iso b in in g o b y e k tla r i- a s o s iy va joriy aktivlar,
m ajburiyatlar, xu susiy kapital, zaxiralar, darom adlar va xarajatlar, foyda,
zararlar ham da u lam in g harakati bilan b o g ‘liq x o ‘jalik operatsiyalari.
B u x g a lte riy a
h iso b in in g
s u b y e k tla ri- d a v la t
hokim iyati
va
boshqaruv org an lari, 0 ‘zbekiston R espublikasida ro ‘yxatga olingan
www.ziyouz.com kutubxonasi
yuridik shaxslar, ulam ing O ‘zbekiston R espublikasi hududida ham da
undan tashqaridajoylashgan sh o ‘ba korxonalari, filiallari, vakoiatxonalari
va boshqa tarkibiy b o ‘linraalari.
B uxgalteriya hisobining uzluksizlik p r i n s i p i - x o ‘jalik yurituvchi
subyckt va budjct tashkiloti doim iy faoliyat k o ‘rsatadigan va nom a’lum
uzoq muddatgacha o ‘z faoliyatini davom cttiradigan b o ‘lishi hamda
buxgalteriya hisobini yuritish muddati xo'jalik yurituvchi subycktning va
budjet tashkilotining faoliyat k o ‘rsatish muddatiga m os kelishi kerakligi.
B u d je t a jr a tm a la r i- a lo h id a tadbirlar uch un budjct b o ‘yicha
tasdiqlangan xarajatlar sum m alari.
B u d jet d o ta ts iy a s i- o ‘z darom adlari va b ud jetni tartibga soluvchi
boshqa mablagMar yetishm agan taqdirda quyi bu d jetn in g xarajatlari
bilan daromadlari o ‘rtasidagi farqni qoplash u ch u n yuqori budjetdan
quyi budjctga qaytarm aslik sharti bilan ajratiladigan pul m ablag‘lari.
B u d jc t ja r a y o n i- d a v la t budjetini tuzish, k o ‘rib chiqish, qabul
qilish va ijro etish, uning ijrosini nazorat qilish, ijrosi haqidagi hisobotni
tayyorlash va tasdiqlash, shuningdek davlat budjeti tuzilm asiga kiruvchi
budjetlar o ‘rtasidagi o ‘zaro m unosabatlam ing q o n u n hujjatlari bilan
tartibga solingan jarayoni.
B udjet mablagM arini ta s a r r u f q ilu v c h ila r-o ‘z ixtiyoriga maqsadli
tayinlanishi
bo‘yicha
sarflash
uchun budjetdan
mablagMar olgan
tashkilotlaming rahbarlari. Budjct mablag‘larini tasarruf qiluvchilar,
o ‘zlariga berilgan huquqlar, m as’uliyatlar va m ajburiyatlam ing hajmiga
qarab, respublika budjeti bo‘yicha uch (bosh, ikkinchi, uchinchi) darajaga,
mahalliy budjetlar bo‘yicha esa ikki (bosh, uchinchi) darajaga bo‘linadi.
B u d jet m ablagM arini u ch in ch i d a r a ja t a s a r r u f q ilu v c h ila r-b u d je t
m ablag‘larini bosh
yoki
ikkinchi
daraja
ta s a rru f qiluvchilarga
b o ‘ysunuvchi tashkilotlam ing rahbarlari. U larga b u d je t m ablag‘laridan
m ustaqil ravishda foydalanish huquqi berilgan. B u d jet tashkilotlari faqat
m uayyan budjet yili doirasida o ‘ziga berilgan m ablagM am i xarajat qilish
huquqiga ega b o ‘ladi.
B u d jet ssu d a si-y u q o ri budjetdan quyi b u d jetg a yoxud respublika
budjetdan rezident-yuridik shaxsga yoki chet d av latg a qaytarish sharti
bilan ajaratiladigan m ablag‘.
www.ziyouz.com kutubxonasi
B u d jc t s u b v e n s iy a s i-q o n u n hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda
m uayyan m aqsad larg a sarflash sharti bilan yuqori budjetdan quyi
budjetga q ay tarm aslik sharti bilan ajratiladigan pul m ablag‘lari.
B u d je t s o ‘r o v i- b u d je t tasnifi b o ‘yicha tushum lam i shakllantirish
va budjetdan m a b la g ‘ ajratish to ‘g ‘risidagi so ‘rov.
B u d je t ta q c h illig i-m u a y y a n davrda budjet xarajatlarining budjet
darom adlaridan ortiq b o ‘lgan sum m asi.
B u d je t t a s h k i l o t i - o ‘z zim m asiga yuklatilgan vazifalarni bajarish
bilan b o g ‘liq faoliyatni am alga oshirishi uchun davlat budjetidan m ablag‘
ajratish n az ard a tutilgan va bu m ablag‘ m oliyalashtirishning asosiy
hisoblanadigan vazirlik, davlat qo‘m itasi, idora, davlat tashkiloti.
B u d je t ta s h k ilo tin in g b a la n s i-b u d je t tashkilotining mablagMari,
ulam ing sarflanishi va m ablag‘lar m anbalari holatini xarakterlaydigan
budjet tashk ilo tin in g xarajatlar sm etalarini ijrosi b o ‘yicha balans.
B u d je t ta s h k ilo tin in g m a te ria l z a x ira la ri-q u rilis h m ateriallari,
o ‘m atiladigan uskunalar, m ateriallar, oziq-ovqat mahsulotlari, yoq ilg ‘i
va yo n ilg ‘ilar, ozuqa, yem -xashak, idishlar, m ashinalar va uskunalar
uchun ehtiyot qism lar, yordam chi x o ‘jalik mahsulotlari va buyum lari,
yosh m ollar v a boquvdagi hayvonlar, o ‘quv, ilm iy va boshqa m aqsadlar
uchun m ateriallar ham da laboratoriya sinovida bo‘lgan va uzoq vaqt
foydalaniladigan m ateriallar, xo ‘jalik shartnom asi asosida bajarilayotgan
ilm iy-tadqiqot ishlari uchun m axsus uskunalar.
B u d je t ta s h k ilo tla rid a b u x g a lte riy a hiso b in in g sc h y o tla r re ja si
(r o ‘y x a ti) - b u d je t tashkilotining operatsiyalarini joriy hisobi uchun
tayinlangan v a m a ’lum tartibda raqam langan buxgalteriya hisobining
sintetik (birinchi tartibli ham da ikkinchi tartibli) schyotlam i tizim ga
solingan ro ‘yxati.
B u d je t tra n s f e rti-b u d je td a n yuridik yoki jism oniy shaxsga
bevosita y o xud vakolatli organ orqali ajratiladigan qaytarilm aydigan pul
m ablag‘lari.
B u d je t h is o b i-m a m la k a t davlat budjeti ijrosining buxgalteriya
hisobi. B ud jet hisobi davlat budjeti ijrosi bilan bog‘liq b o ‘lgan barcha
operatsiyalam i qam rab oladi va uning ijrosi jarayonida budjet holatini
xarakterlashni t a ’m inlaydi.
www.ziyouz.com kutubxonasi
B u d je td a n m o liy a la s h tiris h -q o n u n hu jjatlarida nazarda tutilgan
tartibda davlat budjctidan budjet tash kilotlarig a va boshqa budjet
m ablag‘lari oluvchilarga ajratiladigan pul mablagMari. R espublika
budjctidan m oliyalashtirish budjetdan
m a b la g ‘
olishga tayinlash
sertifikatini yozish vositasida am alga oshirilad i. Q oraqalpog‘iston
Rcspublikasi davlat budjeti va m ahalliy b u djetlardan budjet m ablag‘lari
oluvchilam ing jo riy xarajatlarini m oliyalashtirish tayinlash sertifikatini
tuzish vositasida to ‘lov topshiriqlari yozib b u djetd an m ablag‘ o ‘tkazish
yo‘li bilan, kapital q o ‘yilm alar va b o sh q a tadbirlar xarajatlariga
budjetdan m abîag‘lar olishga esa tayinlash sertifikatini yozish vositasida
orqali kredit ochish y o ‘l bilan am alga oshirilad i. Budjetdan mablagMar
tashkilotlarga faqat budjet bo‘yicha tasdiqlangan sum m alar doirasidagina
beriladi.
B u d jetd an ta s h q a r i m a b la g ‘l a r - m a x s u s m ab lag ‘lar, topshiriqlar
bo ‘yicha sum m alar va depozit summalar.
D avlat b u d jc ti- d a v la t pul m ablag‘larining (shu jum ladan davlat
maqsadli fondlari mablagMarining) m arkazlashtirilgan fondi b o ‘lib, unda
darom adlar m anbalari va ulardan tushum lar m iqd ori, shuningdek m oliya
yili m obaynida aniq m aqsadlarga uchun ajratiladig an mablagMar sarfi
y o ‘nalishlari va m iqdori ko‘zda tutiladi.
D avlat ich k i q a r z la r i- d a v la t tom onidan ichki m ablag‘ni jalb qilish
natijasida vujudga kelgan 0 ‘zbekiston R cspublikasi m ajburiyatlarinirig
yig ‘indisi.
D avlat q a r z i- d a v la t tom onidan ichki m ab lag ‘ni va xorijdan
m ablag‘lam i ja lb qilish natijasida vujudg a
kelgan 0 ‘zbekiston
Respublikasi m ajburiyatlarining yig ‘indisi.
D avlat m a q sa d li fo n d la r i- d a v la t budjeti tarkibida jam lantiriladigan
fondlar b o ‘lib, u lam ing har biri uchun m a b la g la r m anbalari, har b ir
m anbadan m ablag‘ tushushi norm alari v a shartlari, shuningdek shu
m ablag‘lardan foydalanilishi m um kin boMgan m aq sadlar qonun hujjatlari
bilan belgilanadi.
D avlat to m o n id a n ichki m a b la g ‘ni j a l b q ilis h -a k tiv la m i ichki
manbalardan (rezident-yuridik va jism on iy sh axslard an) ja lb etish h am d a
buning natijasida 0 ‘zbekiston R espublikasining qarz oluvchi sifatidagi
www.ziyouz.com kutubxonasi
yoki qarz oluvchi rezidentlarning o ‘z krcditlarini (qarzlarini) to ‘lashiga
kafil sifatidagi m ajburiyatlari vujudga kelishi.
D a v lat to m o n id a n x o rijd a n m a b la g “ ja lb q ilis h - b u aktivlam i xorij
m anbalaridan (c h ct el davlatlaridan, norczident yuridik shaxslardan va
xalqaro tash kilotlardan) ja lb etish ham da buning natijasida 0 ‘zbekiston
R espublikasining q a rz oluvchi sifatidagi yoki qarz oluvchi rezidentlarning
o ‘z kreditlarini (q arzlarini) to‘lashiga kafil sifatidagi m ajburiyatlari
yuzaga kelishi.
D a v la tn in g ta s h q i q a r z i- d a v la t tom onidan xorijdan mablag*
jalb qilish n atijasid a vujudga kelgan 0 ‘zbekiston Respublikasi
m ajburiyatlarining y ig ‘indisi.
D epozit s u m m a la r - b u d je t tashkiloti ixtiyoriga vaqtincha kclib
tushgan va m a ’lum shartlar bajarilganda egalariga qaytariladigan yoki
tayinlanishi b o ‘y ic h a o ‘tkaziladigan m ablag‘lar.
I n v e n ta riz a ts iv a - h a q iq a td a mavjud boMgan mol-mulkni aniqlash,
haqiqatda bor boMgan m ol-m ulkni buxgalteriya hisobi m a’lumotlari
bilan solishtirib chiqish, m ajburiyatlar hisobda to ‘la qayd qilinganligini
tekshirish.
Ish h a q in in g r e ja d a g i fo n d i-v a q tn in g m uayyan davrida ishchi va
xizm atchilarga m ch n at haqi to ‘lash uchun budjct tashkilotining xarajatlar
sm etasida k o ‘zda tutilgan pul m ablag‘lari sum masi.
Ish h a q in in g h iso b o td a g i f o n d i- m a ’lum davr uchun shtatdagi va
shtatdan tashqari xodim larga haqiqatda hisoblangan ish haqi summasi.
K a ik u la tsiy a
s c h y o tla ri-s c h y o tla r
ishlab
chiqarilgan
mah-
sulot, bajarib to pshirilgan ish va qilingan xizm atlam ing haqiqiy
tannarxini aniqlash m aqsadida ishlab chiqarishga qilingan xarajatlam i
um um lashtirish u ch u n xizm at qiluvchi schyotlar.
K am b aholi v a tez eskiruvchi b uyum lar-q iy m atid an qat’iy nazar,
bir yildan kam xizm at qiladigan xo‘jalik inventarían, mehnat quroüari va
buyumlari; xizm at qilish muddatidan qat’iy nazar, har biri(komplekti)ning
qiymati 0 ‘zbekiston Respublikasida belgilangan (muayyan buyumni sotib
olish vaqtida) eng kam ish haqining 50 baravari miqdorigacha bo‘lgan
buyumlar; qiymati va xizmat qilish muddatidan qat’iy nazar, baliq ovlash
qurollari (to‘rlar, y oym a to ‘rlar, arqonlar, merejlar va shu kabilar).
www.ziyouz.com kutubxonasi
K am b a h o li va tez esk iru v c h i b u y u m la rn in g boshlangM ch
q iy m a ti- k a m baholi va tez eskiruvchi buy um lam i barpo etish (ish lab
chiqish) yoki sotib olish bo‘yicha haqiqatda qilingan xarajatlar qiym ati.
Kam baholi va tez eskiruvchi buyum lam i olib kelish va montaj q ilish ,
o ‘m atish, foydalanishga topshirish va undan tayinlanishiga m uvofiq
foydalanish uchun kam baholi va tez eskiruvchi buyum lam i ish ho latig a
kcltirish bilan bogMiq boMgan har q anday boshqa xarajatlar h am d a
toMangan va qoplanm aydigan soliq(yig‘im )lar kam baholi va tcz
eskiruvchi buyum larning boshlangMch qiy m atig a kiritilm aydi.
K am b a h o li va tez esk iru v c h i b u y u m la rn in g x izm at q ilish
m u d d a ti-ta s h k ilo t tomonidan x o ‘ja lik inv en tarían , m ehnat b uy um -
laridan foydalanish davri (vaqti).
K assa x a r a ja tla r i- b u d jc t tashkilotining talab qilib olgunga q a d a r
depozit hisobvaragMdan bank m uassasasi tom onidan naqd pul va
pulsiz hisob-kitob yoMi bilan toMangan xarajatlar. Budjet tashkilotining
kassasidan toMangan sum malar kassa xarajatlarig a kirm aydi, ch u nk i
bu sum m alar budjet tashkilotining talab qilib olgunga qadar d ep o z it
hisobvaragMdan olinganida ular kassa xarajatlariga q o ‘shilgan boMadi.
K o n tr-a k tlv sc h y o t-m o liy a v iy h isobotda aktivning so f q iy m atin i
ko ‘rsatish uchun foydalaniladigan schyot. Bu schyotning sald o si,
unga bogMiq aktiv schyot saldosidan ayirish natijasida s o f q iy m at
aniqlanadi.
K o n tr-p a ssiv sch y o t-m o liy av iy h isobotda kapital va m ajburiy atlar
so f qiym atini k o ‘rsatish uchun foydalaniladigan schyot. Bu schyo tn ing
saldosi, unga bogMiq passiv schyot saldo sid an ayirish natijasida s o f
qiymat aniqlanadi.
K re d it o c h is h -b a n k m uassasalariga rcspublika budjeti hiso b id an
budjet tashkilotlariga mablag* berilishi uch un berilgan farm oyish.
Tashkilotlam i budjctdan m oliyalashtirish b ank m uassasalari orq ali
am alga oshiriladi.
K o 'rsa tk ic h la rn in g qiyosiyligi p rin sip i-a x b o ro tla r nafli va m azm unli
boMishi uchun u har xil hisobot davrlari uchun qiyosiy boMishi.
M a z m u n n in g sh ak id an u stu n lig i p r i n s i p i - a g a r axborotlar h is o b
hujjatlarida va hisobotlarda opcratsiyalar va hodisalam ing m azm un ini
www.ziyouz.com kutubxonasi
ishonchli aks cttirsa, bu axborotlar hisobga olingan va hisobotda taqdim
ctilgan bo‘lishi.
M ah alliy b u d je t - d a v la t budjctining tegishli viloyat, turnan, shahar
pul mablagMari ja m g ‘arm asini tashkil ctuvchi bir qism i b o ‘lib, budjetda
darom adlar m anbalari va ulardan tushum lar m iqdori, shuningdek,
m oliya yili m obaynida aniq m aqsadlar uchun ajratiladigan m ablag‘lar
saríi y o ‘nalishlari va m iqdori nazarda tutiladi.
M ah alliy b u d j e tl a r b o ‘yich a b u d je t m a b la g ‘)a rin i bosh t a s a r r u f
q ilu v c h ila r-h o k im lik la r boshqarm a(bo‘lim )larining rahbarlari.
M axsus m a b la g ‘l a r - o ‘ziga tegishli b o ‘lgan binolardan, xona-
lardan, korxonalardan va yordam chi xo‘jaliklardan, invcntarlardan va
uskunalardan foydalanish natijasida hosil qilinadigan budjet tashkilotining
daromadlari sum m asi.
M a ’naviy e s k irg a n asosiy v o sita la r-ta y in la n ish ig a muvofiq b irx il
b o ‘lgan asosiy vositalam in g yuqori ish unum dorligi va iqtisodiy jihatdan
sam aradorligi yuqori boMgan, qiymati ham b ir xii yoki arzonroq boMgan
xuddi shunday asosiy vositalam ing chiqarilishi natijasida qiymati tushib
ketgan asosiy vositalar.
M oliya y ili-b irin c h i yanvardan o*ttiz birinchi d ek abrku ni oxirigacha
boMgan vaqtni o ‘z ichiga oluvchi davr kalcndar yili.
P assiv s c h y o t - k a p it a l va m ajb u riy atlam i q ayd qilish uchun
m oM jallangan sch y o t. U lard a kapital va m ajb u riy atlar q o ld ig ‘i
v a k o ‘payishi s c h y o tn in g kreditida, kam ay ish i esa deb etid a aks
ettiriladi.
R ejali
to ‘lo v la r
ta rtib id a g i
h is o b -k ito b la r-m o l
yetkazib
beruvchilar bilan h isob-kitoblar har bir alohida kelishuv(m ol j o ‘natish,
m ol berish yoki x izm at k o ‘rsatish) bo‘yicha em as, balki tom onlar
oldindan kelishib oigan m uddatlarda va m iqdorlarda mablagMami davriy
y o i bilan o ‘tkazish b o ‘yicha am alga oshiriladigan hisob-kitoblar.
R esp u b lik a
b u d j e ti- d a v la t budjetining um um davlat tusidagi
tadbirlam i m oliyalashtirishd a foydalaniladigan qism i boMib, unda
darom adlar m anbalari v a ulardan tushum lar m iqdori, shuningdek m oliya
yili m obaynida aniq m aqsadlar uchun ajratiladigan m ablag‘lar sarfi
y o ‘nalishlari va m iqdori nazarda tutiladi.
www.ziyouz.com kutubxonasi
R e sp u b lik a b u d je ti bo ‘y ic h a b u d je t m a b la g ‘la r i n i ik k in ch i
d a r a ja
ta s a r r u f
q i l u v c h i la r - o ‘z
tasarrufida
m uassasalari
va
tashkilotlari b o ‘lgan m uassasalar v a tashkilotlam ing (b osh m uassasalar,
boshqarm alar, vazirliklar, idoralar va boshqalar) rahbarlari. U la r bevosita
budjet m ab lag ‘larini bosh tasarru f qiluvchilarga bo‘y sunadi.
R e sp u b lik a b u d jeti, s h u n in g d e k Q o ra q a lp o g ‘is to n R esp u b -
likasi
b u d je ti
b o ‘yicha b u d j e t
m a b la g ‘la rin i
b o sh
t a s a r r u f
q ilu v c h ila r-v a z irla r va boshqa m arkaziy m uassasalam ing rahbarlari.
S c h y o tla r tiz im i-b u x g a lte riy a hisobida foydalaniladigan ham m a
schyotlam ing schyotlar ro‘y xatida tizim ga solinishidir.
T aq q o slo v ch i s c h y o tla r - b u m uayyan jarayo nn i xarakterlovchi
ikkita h ar xil k o ‘rsatkichlam i taqqoslash uchun x izm at qiladigan
schyotlardir.
T aq sim io v ch i s c h y o tla r - x o ‘ja lik yurituvchi sub yek tn ing b a ’zi bir
xarajatlarini hisobga olish va u lam i kalkulatsiya obyektlari yoki hisobot
davrlari o ‘rtasida taqsim laydigan schyotlar.
T a r tib g a soluvchi s c h y o tla r- b o s h q a buxgalteriya schyotlarida
aks ettirilgan k o ‘rsatkichlam i tartibg a solish uchun x izm at qiluvchi
schyotlar.
T o p s h iriq la r
b o ‘yicha
s u m m a la r- b o s h q a
tashkilotlardan
m a’lum topshiriqlam i bajarish uchun budjet tashkilotiga kelib tushgan
m ablag‘lar.
T r a n z it sc h y o tla r-h iso b o t davri davom ida darom ad va xarajatlam i
hisobga olish uchun vaqtincha ishlatiladigan schyotlar. B u schyotlar
bo ‘yicha hisobot davrining o x irig a qoldiq qolmaydi.
T u g a tish q iy m a ti-a s o s iy vositalam i xizm at q ilish (foydalanish)
m uddati oxirida chiqib ketish b o ‘yicha kutilayotgan xarajatlam i
chegirish natijasida asosiy vositalam i tugatish chog‘ida y u za g a kcladigan
aktivlarning taxm in qilinayotgan qiym ati.
F o y d ali x izm at qilish m u d d a ti- ta s h k ilo t to m o n id an aktivdan
foydalanish davri(vaqti) yoki b u aktivdan foydalanib tash k ilo t olishi
m o ‘ljallangan mahsulot(ish, x izm at) miqdori.
H a q iq iy x a r a ja tla r - b u d je t tashkilotini saqlashga b ud jet mablagMari
hisobidan qilingan xarajatlar, y a ’ni budjet m ablag‘lari h isob id an am alga
www.ziyouz.com kutubxonasi
oshirilg an haqiqiy xarajatlam i tashkil qiluvchi sum m alar hamda
h iso b lan g an yoki am alga osh irilg an , lekin hali to'lanm agan xarajatlar.
X o ‘j a l i k m a b la g ‘la ri ta s h k il topish m a n b a la rin i h iso bg a oluvchi
s c h y o t l a r - x o ‘jalik yurituvcbi subyekt m ablag‘larining m anbalari,
x o ‘ja lik subyekt aylanishga ja lb qilingan m ablag‘lam ing m anbalari va
x o ‘ja lik yurituvchi subyekt x o ‘ja lik faoliyatining m oliyaviy natijalari
aks ettiriladigan schyotlar.
X o ‘j a l i k
m a b la g ‘la rin i
h iso b g a
oluvchi
s c h y o tla r - x o ‘jalik
m a b la g ‘larining holati va harakatini aks ettirish va ular ustidan nazorat
olib b o rish uchun foydalaniladigan schyotlar.
X o ‘j a l i k o p e ra ts iy a la rin i,
a k tiv la rn i va p a ss iv la rn i p u ld a
b a h o la n is h p rin s ip i-b a rc h a x o ‘ja lik operatsiyalari, hodisalar, aktivlar
va p a ssiv la r yagona, bir turdagi pul bahosida oMchanishi kerakligi.
0 ‘zb e k isto n R espublikasida pu l o ‘lchovi so‘m va uning qism i tiyin
hisobianadi.
X o ‘j a l i k y u ritu v c h i s u b y e k tn in g hisob y u ritish s iy o s a ti- x o ‘jalik
yu ritu v ch i subyekt rahbari tom onidan buxgalteriya hisobi va m oliyaviy
hisobot, u lam in g 0 ‘zbekiston R espublikasining «B uxgalteriya hisobi
to ‘g ‘risid a» g i Q onun asosida ishlab chiqilgan 0 ‘zbekiston Respublikasi
b u x g alteriy a hisobi m illiy standartlarining qoidalari va asoslariga mos
usu llarn in g q o ‘llanilishi.
E h tiy o tk o r lik p r in s ip i-h is o b o td a aktivlar va darom adlar orttirilgan
holda b aholan ish ig a va m ajburiyatlar yoki xarajatlar pasaytirilgan holda
baho lan ish ig a y o ‘l qo'yilm asligi.
Q a y ta tik la s h q iy m a ti- a s o s iy vositalarning qayta baholashni
h iso bga oigan holdagi qiym ati. Asosiy vositalarning boshlang‘ich
(d astlab ki) qiym ati inflatsiya s u r’atlarini hisobga olib vaqti-vaqti bilan
h u k u m at qarori bilan qayta baholanadi.
Q o ld iq q iy m a t-a s o s iy vositalarning boshlang‘ich (qayta tiklash)
q iym atidan y ig ‘ilgan eskirish sum m asini chegirish natijasida hosil
b o ‘lgan qiym at.
Q o ra q alp o g M sto n R e sp u b lik a s i b u d je ti-d a v la t budjetining Qora-
q alp o g ‘isto n R espublikasi pul m a b la g ‘lari ja m g ‘armasini tashkil etuvchi
b ir qism i b o ‘lib, budjetda darom adlar manbalari va ulardan tushum lar
www.ziyouz.com kutubxonasi
m iqdori, shuningdek m oliya yili m obaynida aniq m aqsadlar uchun
ajratiladigan mablagMar sarfi y o ‘nalishlari va m iqdori nazarda tutiladi.
Q o ‘sh im cha m e h n a t h a q i-is h c h i v a xizm atchilarga qonunda
k o ‘zda tutilgan ishlam agan vaqti (ta ’til vaqti uch un to ‘lov, davlat va
jam oat vazifalarini bajargan davri uchun to ‘lo v , o ‘sm irlarga im tiyozli
soatlari uchun to ‘lov va boshqalar) uchun h isoblanadigan to ‘lovlar.
H iso b d o r sh a x sla r-x a ra ja tla m i naqd pul b ila n to ‘lash uchun b o ‘n ak
berilgan budjet tashkilotining xodim lari. B o ‘n a k la r hisob berish sharti
bilan m uayyan budjet tashkilotida ishlovchi shaxslargagina beriladi.
H isoblash p rin s ip i aktivlar, passivlar, darom adlar, xarajatlar,
x o ‘jalik operatsiyalari va hodisalar sodir etilg an paytda buxgalteriya
hisobida aks ettirilishini bildiradi. B u x g alteriy a yozuvlari hisobda
hisoblash prinsipidan foydalanilgan holda x o ‘ja lik operatsiyalari so d ir
boMgan vaqtda am alga oshiriladi.
H isobot d a v ri d a ro m a d la ri va x a r a ja tla r in in g m uvofiqligi
p rin s ip i-m u a y y a n davrda shu davr darom adlarin in g olinishini shart
qilgan xarajatlam inggina aks ettirilishi.
H isob otning b e ta ra flig i p rin s ip i-h is o b o td a keltirilgan axborot,
uning ishonchliligini t a ’m inlash uchun oldindan b ich ib -to ‘qib q o ‘yishdan
holi boMishi.
www.ziyouz.com kutubxonasi
I . 0 ‘z b ck isto n R esp u b lik asi q o n u n la ri
1. Узбекистон Республикаси Конституцияси. -Т .: Узбекистон, 2003.
2. Узбекистон Республикаси Солик Кодекси. (Узбекистон Республикасининг
«Узбекистон Республикасининг Солик кодексини тасдиклаш тугрисида»ги 2007 йил
25 декабрдаги конуни билам тасдикланган).
3 Узбекистон Республикасининг 2004 йил 26 августдаги «Давлат бюджетининг
газначилик ижроси тугрисида»ги Конуни.
4. Узбекистон Республикасининг 2000 йил 14 декабрдаги «Бюджет тизими
тугрисида»ги Конуни (2005 йил 23 май, 2005 йил 19 декабрь, 2005 йил 31 декабрь
ва 2007 йил 27 апрелда киритилган узгартиришлар билан).
5. Узбекистон Республикасининг 1998 йил 29 августдаги «Хужалик юритувчи
субъектлар фаолиятининг шартномавий-хукукий базаси тугрисида»ги Конуни.
6. Узбекистон Республикасининг 1996 йил 30 августдаги «Бухгалтерия хисоби
гугрисида»ги Конуни.
II. 0 ‘z b c k is to n R e sp u b lik a s i P rc z id c n tin in g fa rm o n la r i va q a ro rla ri
7. Узбекистон Республикаси Президентининг 2005 йил 27 декабрдаги ПК-594-
сонли «Давлат бю дж етининг газиа ижроси тизимини янада ривожлантириш чора-
тадбирлари тугрисида»ги Карори.
8. Узбекистон Республикаси Президентининг 2005 йил 14 июндаги ПФ 3618-
сонли «Бозор ислохотларини чукурлаштириш ва иктисодиётни эркинлаштириш
сохасидаги устувор йуналишларни амалга оширишни жадаллаштириш чора-
тадбирлари тугрисида»ги Фармони.
9. Узбекистон Республикаси Президентининг 2007 йил 28 февралдаги ПК-594-
сонли «Давлат бю дж етининг газиа ижроси тизимини янада ривожлантириш чора-
тадбирлари тугрисида» Карори (Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг
2007 йил 26 июндаги 129-сонли карори билан киритилган узгартириш ва кушимчалар
билан).
10. Узбекистон Республикаси Президентининг 2005 йил 23 сентябрдаги ПФ-
3662-сонли «Ахолини ижтимоий мухофаза килиш ва коммунал хизмат курсатиш
корхоналарини куллаб-кувватлаш чора-тадбирлари тугрисида»ги Фармони.
11. Узбекистон Республикаси Президентининг 2005 йил 25 ноябрдаги ПК-227-
сонли «Халк таълими ходимлари мехнатига хак тулаш тизимини такомиллаштириш ва
уларни моддий рагбатлантиришни кучайтириш чора-тадбирлари тугрисида»ги Карори.
I I I . O ‘z b c k is to n R e sp u b lik a si V a z irla r M a h k a m a s i Q a r o r la r i
12. Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 1997 йил 11 мартдаги
133-сонли «Узбекистон Республикаси Мехнат кодексини амалга ошириш учун
зарур булган норматив хужжатларни тасдиклаш тугрисида»ги Карори ва унинг 6 ва
7-сонли иловалари.
www.ziyouz.com kutubxonasi
13. Узбекистан Республикаси Вазирлар Махкамасининг 1999 йил 3 сентябрдаги
414-сонли «Бюджет муассасаларини маблаг билаи таъминлашни такомиллаштириш
тугрисида»ги Карори ва унга
илова килинган
«Бюджет ташкилотларини
молиялаштириш тартиби» (Узбекистон Республикаси В азирлар Махкамасининг
2001 йил 31 декабрдаги 490-сонли, 2002 йил 30 декабрдаги 455-сонли ва 2004 йил
28 декабрдаги 610-сонли карорлари, Узбекистон Республикаси Президентининг
2006 йил 18 декабрдаги ПК-532-сонли карори хамда Узбекистон Республикаси
Вазирлар Махкамасининг 2007 йил 19 июлдаги 148-сонли карори билаи киритилган
узгартиришлар билаи).
14. Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2002 йил 26 апрелдаги
«Давлат молиясини бошкаришни ислох килиш лойихасини амалга оширишга
тайёрланиш чора-тадбирлари тугрнсида»ги Карори.
15. Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2004 йил 21 декабрдаги
595-сонли «Фукароларнинг жамгариб бориладиган пенсия таъминоти тугрисида»ги
Узбекистан Республикаси конунини амалга ошириш чора-тадбирлари хакида»ги
Карори. Узбекистон Республикаси Вазирлар М ахкамасининг 2004 йил 2 июлдаги
310-сонли «Умумтаълим мактаблари укитувчиларининг мехнатини рагбатлантириш
буйича кушимча чора-тадбирлар тугрисида»ги Карори.
16. Узбекистон Республикаси Вазирлар М ахкамасининг 2005 йил 21
декабрдаги 275-сонли «Халк таьлими тизими ходимлари мехнатига хак тулашнинг
такомиллаштирилган тизимини тасдиклаш тугрисида»ги Карори.
17. Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2006 йил 10 октябрдаги
218-сонли «Мехиатга хак тулашнинг ягона тариф сеткасини янада такомиллаштириш
тугрисида»ги Карори ва унга илова килинган «Мехнатга хак тулаш нинг ягона тариф
сеткаси».
18. Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2007 йил 20 мартдаги
53-сонли карори (Бу карор билан Узбекистон Республикаси М олия вазирлигининг
газначилиги тугрисидаги низом тасдикланган).
IV . O ‘z b ek isto n R e s p u b lik a s i P re z id e n tin in g a s a r í a n
19. Каримов И.А. Эришилган ютукларни мустахкамлаб, янги марралар сари
изчил харакат килишимиз лозим. «Тош кент окшоми» газетаси, 2006 йил 13 февраль,
29(10.586)-сон.
20. Каримов И.А. Бизнинг бош максадимиз - жамиятни демократиялаштириш
ва янгилаш, мамлакатни модернизация ва ислох этищдир. «Х алк с^зи» газетаси,
2005 йил 29 январь.
21. Каримов И. А. Узбекистон демократик тараккиётнинг янги боскичида, -Т .:
Узбекистон, 2005,
V. O ‘zb ek isto n R esp u b lik asi v a z ir lik la r in in g m e ’y o riy -h u q u q iy h u jja tla r i
22. Давлат бюджетида турувчи муассасалар ва таш килотларда бухгалтерия
хисоби буйича 1987 йил 10 мартдаги 61-сонли йурикнома.
www.ziyouz.com kutubxonasi
23. Узбекистон Республикасида пулсиз хисоб-китоблар тугрисидаги Низом
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2002 йил 15 апрелда 1122-сон билан
руйхатга олинган).
24. М ахсулотлар (ишлар, хизматлар)ни ишлаб чикариш ва сотиш харажатлари
таркиби хамда молиявий натижаларни шакллантириш тартиби тугрисидаги Низом
(Узбекистон Республикаси Вазирлар М а\камасининг 1999 йил 5 феврал 54-сонли
карори).
25. Узбекистон Республикаси бухгалтерия хисобининг 19-сонли «Инвентари-
зацияни утказиш ва ташкил этиш» миллий стандарта (Узбекистон Республикаси
Адлия вазирлигида 1999 йил 2 ноябрда 833-сон билан руйхатга олинган).
26. М олия вазирлигида ва молия органларида бюджет ташкилотларининг
харажатлар сметасини ва штатлар жадвалини руйхатга олиш тартиби (Узбекистон
Республикаси Адлия вазирлигида 1999 йил 13 декабрда 849-сон билан руйхатга
олинган).
27. Узбекистон Республикаси М олия вазирлиги, Узбекистон Республикаси Халк
таълими вазирлиги ва Узбекистон Республикаси Согликни саклаш вазирлигининг
«Юридик ш ахе макоми бериладиган бюджет ташкилотлари тугрисида»ги буйруги
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 1999 йил 28 декабрда 861-сон билан
руйхатга олинган).
28. Бю джет ташкилотларининг даромадлари ва харажатларининг бухгалтерия
хисоби тугрисидаги Низом (Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 1999 йил
23 декабрда 859-сон билан руйхатга олинган).
29. Касса операцияларини юридик шахслар томонидан юритиш коидалари
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 1999 йил 17 декабрда 565-сои билан
руйхатга олинган).
30. Бю джет ташкилотлари томонидан товарлар (ишлар, хизматлар) ишлаб
чикариш ва сотиш тартиби (Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2000 йил
25 январда 880-сон билан руйхатга олинган).
31. Коракалпогистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шахар бюджет-
ларининг захира фондн хакида Низом (Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида
2000 йил 22 январда 877-сон билан руйхатга олинган).
32. Узбекистон Республикаси, Коракалпогистон Республикаси бюджетларида,
шунингдек вилоят, шахар ватуман мах,аллий бюджетларида турувчи ташкилотларнинг
харажатлар сметаларини тузиш, куриб чикиш ва тасдиклаш тартиби тугрисидаги
йурикнома (Узбекистон Республикаси А длия вазирлигида 2000 йил 3 февралда 888-
сон билан руйхатга олинган).
33. Й иллик ва чорак молиявий хисоботларни такдим этиш тугрисида Низом
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2000 йил 3 июлда 942-сон билан
руйхатга олинган).
34. Бю дж ет ташкилотлари томонидан муассаса ва ташкилотларга вактинча
фойдаланилмаётган давлат мулкини ижарага бериш тартиби тугрисида Низом
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2001 йил 7 январда 869-сон билан
руйхатга олинган).
www.ziyouz.com kutubxonasi
35. Узбекистан Республикаси Д авлат бюджетининг касса ижроси тугрисидаги
йурикнома (Узбекистон Республикаси А длия вазирлигида 2001 йил 19 февралда
1009-сон билан руйхатга олинган).
36. Молия органларида Коракалпогистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент
шахар бюджета ижросининг бухгалтерия хисоби буйича йурикнома (Узбекистон
Республикаси Адлия вазирлигида 2006 йил 10 апрелда 1560-сон билан руйхатга
олинган).
37. Узбекистон Республикаси Д авлат бюджета карамогида булган ташкилот-
ларнинг бухгалтерия хисоботлари ва баланслари тугрисида Н изом (Узбекистон
Республикаси Адлия вазирлигида 2001 йил 13 февралда 1005-сон билан руйхатга
олинган).
38. Узбекистон Республикаси Д авлат бю джета касса ижроси буйича йурикнома
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2001 йил 19 февралда 1009-сон билан
руйхатга олинган).
39. Коракалпогистон Республикаси бюджетига, махаллий бю дж етларга бюджет
ссудаларини бериш ва олинган бю джет ссудаларини кайтариш тартиби тугрисидаги
Низом (Узбекистон Республикаси А длия вазирлигида 2001 йил 19 ию лда 1052-сон
билан руйхатга олинган).
40. 1 январь холатига асосий воситаларни кайта бахолаш утказиш тугрисидаги
Низом (Узбекистон Республикаси А длия вазирлигида 2002 йил 4 январда 1192-сон
билан руйхатга олинган).
41. Давлат молияси тизими. Норматив-хукукий хужжатлар туплами. 1,2,3-
жилдлар. -Т .: Узбекистон, 2002.
42. Узбекистон Республикаси Д авлат бюджетини т у з и т ва ижро этиш коидалари
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2002 йил 14 мартда 1111-сон билан
руйхатга олинган).
43. Товар-моддий кийматликларни олишга ишончнома бериш ва уларни
ишончнома буйича чикариш тартиби тугрисида Низом (Узбекистон Республикаси
Адлия вазирлигида 2003 йил 27 майда 1245-сон билан руйхатга олинган).
44. Узбекистон Республикаси доирасида хизмат сафарлари тугрисидаги
йурикнома (Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2003 йил 29 августда
1268-сон билан руйхатга олинган).
45. Бухгалтерия хлсобида хуж жатлар ва хужжатларнинг айлануви тугрисидаги
Низом (Узбекистон Республикаси А длия вазирлигида 2004 йил 14 январда 1297-сон
билан руйхатга олинган).
46. Бюджет ташкилотлари томонидан ягона ижтимоий туловни хисоблаш,
утказиб бериш ва тулашни бухгалтерия хисоби ва хисоботида кайд этишнинг
вактинча тартиби (Узбекистон Республикаси Молия вазирлигининг 2004 йил 22
апрелдаги дк/03-04-04/181-сонли хати).
47. Ягона ижтимоий туловни хамда давлат ижтимоий сугуртасига мажбурий
бадаллар ва ажратмаларни хисоблаш, тулаш ва таксимлаш тугрисида Низом
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2004 йил 6 апрелда 1333-сон билан
руйхатга олинган).
www.ziyouz.com kutubxonasi
48. Узбекистон Республикаси бухгалтерия хисобининг 5-сонли «Асосий
воситалар» миллий стандарти (У збекистан Республикаси Адлия вазирлигида 2004
йил 20 январда 1299-сон билан руйхатга олинган) (Узбекистон Республикаси Молия
вазирлигининг 2004 йил 14 июидаги жк/03-04-04/287-сонли «5-сонли БХМС бюджет
таш килотларида куллаш тугрисида»ги хати).
49. А сосий воситаларни баланс хисобидан чикариш таргиби тугрисидаги Низом
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2004 йил 29 августда 1401-сон билан
руйхатга олинган).
50.
Узбекистон
Республикаси М олия вазирлиги,
Узбекистон
Республикаси
М арказий банки,
Узбекистон
Республикаси Давлат солик кумитаси, Мехнат ва
ахолини ижтимоий химоялаш вазирлигининг 2005 йил 31 январдаги БХ /30-01-21,17-
30/115 КХ, 2005/20 ва 18/452-сонли «Ходимларнинг шахсий жамгариб бориладиган
пенсия хлсобваракларига иш берувчилар томонидан туловларни тулаш тартиби
хакида»ги йурикнома хати.
51. М олия органларида бю джетдан маблаг олувчилар билан товар (ишлар,
хизматлар) етказиб берувчилар уртасидаги шартномаларни руйхатдан утказиш
ва уларнинг харажатлари туловини назорат килиш тартиби тугрисидаги вактинча
Низом (Узбекистон Республикаси М олия вазирининг 2005 йил 5 майдаги 63-сонли
буйруги билан тасдикланган).
52. Фукароларнинг шахсий жамгариб бориладиган пенсия хисобваракларига
иш берувчилар томонидан мажбурий туловларни хисоблаш ва тулаш тартиби
тугрисидаги Низом (Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2005 йил 6
октябрда 1515-сон билан руйхатга олинган).
53. Умумтаълим ташкилотлари кошидаги махсус комиссиялар тугрисида Низом
(Узбекистон Республикаси Халк таълими вазирлиги, Узбекистон Республикаси
М ехнат ва ахолини ижтимоий мухофаза килиш вазирлиги ва Узбекистон
Республикаси Вазирлар Махкамаси хузуридаги Давлат тест марказининг 2005 йил
30 декабрдаги 41/5067/84-01-1375-сонли кушма карори билан тасдикланган).
54. У мум урта таълим мактаблари укитувчилари хамда рахбар ходимларииинг иш
юкламасини белгилаш ва таксимлаш буйича Йурикнома (Узбекистон Республикаси
Х алк таълими вазирлиги ва Узбекистон Республикаси Мехнат ва ахолини ижтимоий
мухофаза килиш вазирлигининг 2005 йил 26 декабрдаги 315/4984-сонли кушма
буйруги билан тасдикланган).
55. Умумтаълим ташкилотлари укитувчиларини тарификациялаш ва иш хакини
хисоблаш тартиби буйича методик к$фсатмалар (Узбекистон Республикаси Халк
таълими вазирлиги ва Узбекистон Республикаси Мехнат ва ахолини ижтимоий
мухофаза килиш вазирлигининг2006 йил 5 январдаги 03-01/23-сонли кушма буйруги
билан тасдикланган).
56.
Узбекистон
Республикаси
бухгалтерия
хисобининг 4-сонли «Товар-моддий
захиралар» миллий стандарти (Узбекистон
Республикаси Адлия
вазирлигида
2006
йил
17
июлда
1595-сон
билан руйхатга олинган).
57. М олия органларида бюджетдан маблаг олувчилар билан товар (ишлар,
хизматлар) етказиб берувчилар уртасидаги шартномаларни руйхатдан утказиш ва
www.ziyouz.com kutubxonasi
уларнинг харажатлари туловини назорат килиш тартиби \а к и д а вактинчалик низом
(Узбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2005 йил 21 майда 1475-сон билан
руйхатга олинган).
57. Самарканд вилояти махаллий бюджети газна ижросининг хисоби буйича
вактинчалик коидалар (Узбекистон Республикаси А длия вазирлигида 2006 йил 24
июлда 1599-сон билан руйхатга олинган).
58. Бюджет маблагларини тасарруф килувчиларнинг (олувчиларнинг) шахсий
хисобваракларини юритиш буйича коидалар (Узбекистон Республикаси Адлия
вазирлигида 2007 йил 5 декабрда 1746-сон билан руйхатга олинган).
59. Самарканд вилояти бюджети газна иж росининг бухгалтерия хисоби
буйича вактинчалик коидалар (Узбекистон Республикаси А длия вазирлигида 2006
йил 24 июлда 1601-сон билан руйхатга олинган) ( узгариш лар ва кушимчалар
билан).
60. Узбекистон Республикаси Молия вазирлигининг 2007 йил 12 январдаги
31-32-13/305-2-сонли «Бюджет ташкилотлари бухгалтерия хисобининг счётлар
режасига узгартиришлар ва кушимчалар киртитиш тугрисида»ги хати.
61.
Узбекистон
Республикаси Молия вазирлигининг 2007 йил 16 августдаги
БА/31-01/1-26-12/996-сонли «Республика бюджетида турувчи бюджет ташкилот-
ларида
Узбекистон
Республикаси Молия вазирлигининг 2007 йил 12 январдаги
31-32-13/305-2-сонли «Бюджет ташкилотлари бухгалтерия хлсобининг счётлар
режасига узгартиришлар ва кушимчалар киртитиш тугрисида»ги хатини алохида
курсатма олинмагунга кадар кулламаслик тугрисидаги» хати.
62.
Узбекистон
Республикаси Молия вазирлигининг 2007 йил 4 декабрдаги
СБ/03-04-04/859-сонли «Бюджет ташкилотлари бухгалтерия хисобининг счётлар
режасига узгартиришлар ва кушимчалар киртитиш тугрисида»ги хати.
63.
Узбекистон
Республикаси Молия вазирлигининг 2007 йил 12 декабрдаги
СБ/03-04-04/866-сонли «Бюджет ташкилотларида бухгалтерия хисобининг асосий
регистрларини куллаш буйича услубий тавсиялар» хати.
64.
Узбекистон
Республикаси Молия вазирлигининг 2007 йил 24 декабрдаги
СБ/03-04-04/901-сонли «2008 йилнинг январь ойи утган молия йили учун кушимча
давр деб эълон килиниши» хати.
VI. D arslik lar va o‘quv q o ‘lla n m a la r
65. Кондраков Н.П., Кондраков И.Н. Бухгалтерский учет в бюджетных
организациях. -М .: Проспект, 2006.
66. Касьянова Г.Ю. Бюджетный учет: переход к новым правилам. -М .:
Информцентр XXI века, 2006.
67. Остонакулов М. Бюджет хисоби ва бю дж ет ижросининг назорати. -Т .:
Молия, 2005.
68. Остонакулов М. Бюджет ташкилотлари хараж атлар сметалари ижросининг
бухгалтерия хлсоби. -Т .: Здравплюс/ЮСАИД, 2004.
69. Остонакулов М. Бухгалтерский учет исполнения сметы расходов бюджетных
организаций. - Т .: Здравплюс/ЮСАИД, 2004.
www.ziyouz.com kutubxonasi
70. O stonakulov M . Accounting for Budgetary Organizations. -T : ЗдравПлюс/
ЮСАИД, 2004.
71. Остонакулов М. Бухгалтерия учёти умумий назарияси. (дарслик) -Т .:
«Укитувчи», 1974.
72. Остонакулов М. Бухгалтерия хисоби назарияси. (дарслик) -Т .: «Укитувчи»
1993.
73. Остонакулов М. Мактабларда бухгалтерия хисоби.-Т.: «Iqtisod-moliya», 2007.
74. Остонакулов М. Бухгалтерский учет в школах. -Т .: ТГЭУ, 2007.
75. Остонакулов М. Бюджет ташкилотларида бухгалтерия хисоби. -Т .: «Iqtisod-
moliya», 2007.
76. Остонакулов М . Бухгалтерский учет в бюджетных организациях. -Т .:
«Iqtisod-moliya», 2007.
77. Остонакулов М. Бухгалтерия хисоби (Мактаб бухгалтерларига ёрдам). -Т .:
«Янги нашр», 2007.
78. Остонакулов М . Бухгалтерия хисоби назарияси. (дарслик) (иккинчи нашр)
-Т .: «Iqtisod-moliya», 2007.
79. Остонакулов М . Бюджет ташкилотларида бухгалтерия хисоби (2008 йил 1
январдан киритилган узгаришлар) -Т .: «Iqtisod-moliya», 2008.
80. O stonaqulov М. va boshqalar. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. - Т.: Yozuvchilar
uyushmasi nashiryoti, 2005.
81. Остонакулов М . «Бюджет хисоби» фани буйича таълим технологияси
(Биринчи китоб). -Т .: ТДИУ , 2006.
82. Остонакулов М . «Бюджет хисоби» фани буйича укув-услубий мажмуа.
(Биринчи китоб).-Т.: ТДИУ , 2006.
83. Остонакулов М . Бюджет хисоби. Таълим технологияси (Иккинчи китоб).
-Т .: ТДИУ, 2007.
84. О стонакулов М. Бюджет хлсоби. Укув-услубий мажмуа (Иккинчи китоб).
-Т .: ТДИУ, 2007.
V II.
G azcta va ju rn a lla r
85. «Бозор, пул ва кредит» журнали.
86. «Узбекистон иктисодий Ахборотномаси» журнали.
87. Журнал «Ф инансы».
V III. In te r n e t sa y tla ri
88. http://w ww .soliq.uz (Узбекистон Республикаси Давлат солик кумитаси
сайти).
89. http://w ww .mf.uz (Узбекистон Республикаси Молия вазирлиги сайти).
90. http://www.budgetrf.ru (Россия Федерацияси бюджет тизими сайти).
www.ziyouz.com kutubxonasi
M U N D A R I J A
B1RINCH 1 ВОЧ-ЛМ
M U Q A D D IM A
BIRINCH 1 BOB.
B U D JE T H ISO B IN IN G P R E D M E T I V A USLU BI
1. Budjet hisobining p re d m e ti................................................................................................. 3
2. B udjet hisobining o b y e k tla ri...............................................................................................4
3. Budjet tasnifining analitik hisobdagi a h a m iy a ti........................................................... 5
4. D avlat budjeti ijro sin in g buxgalteriya hisobini o lib b o rish d a qatnashuvchi
o r g a n la r ........................................................................................................................ 6
1K KIN CH1 B O ‘L IM
M O L IY A O R G A N L A R ID A D A V L A T B U D J E T I IJ R O S IN IN G
B U X G A L T E R IY A H IS O B I
IK K 1N CH I BO B .
M O L IY A O R G A N LA R ID A D A V L A T B U D JE T I IJR O S IN IN G
B U X G A L T E R IY A H IS O B IN I T A S H K IL Q IL IS H
1. D avlat budjeti ijrosining hisobi bo‘yicha m o liy a o rg an larin in g v azifalari........... 8
2. M oliya tizim i b uxgalteriya apparatining fu n k s iy a la r i.............................................. 10
3. M oliya organlari b o sh buxgalterlaríning h u q u q larí v a m a s’u liy a tla ri.................12
4. M oliya o rganlarida q o ‘llaniladigan b uxgalteriya h u jja tla ri.................................... 16
5. Davlat budjeti ijrosini hisobga olishda qo'llaniladigan buxgalteriya registrlari........ 20
6. Davlat budjeti ijrosining hisobi bo‘yicha yagona sch y o tlar ro ‘yxati va balansi.......21
U C H IN C H I B O B .
M O L IY A O R G A N LA R ID A D A V L A T B U D JE T I
D A R O M A D LA R1 VA P U L M A B L A G 'L A R J H ISO BI
1. D avlat budjeti darom adlari va pul m ab lag ‘lari h is o b in in g aham iyati va
v a z ifa la ri.....................................................................................................................26
2. M oliya organlarida d av lat budjeti darom adlari h i s o b i............................................28
419
www.ziyouz.com kutubxonasi
2.1. Budjet daro m ad lari h is o b i............................................................................................28
2.2. A niqlanm agan tu s h u m la r h is o b i................................................................................ 34
2.3. V aqtincha m ah alliy b u djet darom adlariga o 'tk azilg an sum m alar hiso b i........ 35
2.4. D arom adlam ing a n a litik h is o b i..................................................................................
35
2.5. U m um davlat so liq la ri va darom adlaridan m ahalliy budjetiarga ajratm alar
h is o b i..........................................................................................................................
3 7
3. M oliya organlarida b u d je tn in g pul m ablag‘lari h is o b i............................................ 39
T O ‘R T lN C H I BOB.
M O LIY A O R G A N L A R ID A DA V LA T BU D JETID A N M O LIY A LA SH T1R ISH VA
D A V L A T B U D JE T I X A R A JA T LA R I H IS O B I
1. Budjetdan m o liy alash tirish hisobi tushunchasi.......................................................... 51
2. Budjet mablag‘larini ta sa rru f qiluvchilar, ulaming huquqlari va majburiyatlari.....51
3. M oliya o rg an larid a O ‘zb ek isto n Respublikasi R espublika budjeti bo 'y ich a
m o liy alash tirish h is o b i..........................................................................................53
4. Q oraqaIpog‘iston R esp u b lik asi budjeti v a m ahalliy budjetlardan
m oliyalashtirish h is o b i..........................................................................................55
5. M oliya o rganlarida b u d je t xarajatlari hisobi............................................................... 59
B E S H IN C H I BOB.
M O L IY A O R G A N L A R ID A B Ü D JE T L A R A R O H IS O B -K IT O B L A R VA BU D JET
SSUDALAR1 H IS O B I H A M D A B U D JE T IJR O S I N A T IJA L A R IN I AN IQ LA SH
1. M oliya o rganlarida b u d je tla ra ro hisob-kitoblar h is o b i............................................ 64
2. M oliya organlarida b u d je t ssudalari hisobi................................................................. 83
3. Budjet zaxirasini tash k il qilish, undan foydalanish tartibi va h is o b i..................87
4 . Budjetlar ijrosi n atijalarin i an iq lash ..............................................................................90
O L TIN C H I BOB.
M O L IY A O R G A N L A R ID A B U D JE T 1JR O SIH A Q 1D A G I H ISO B O T
1. O 'zbekiston R esp u b lik asi davlat budjeti ijrosi to 'g 'ris id a g i hisobotni tashkil
q ilis h ......................................................................................................................... 100
2. 0 ‘zbekiston R esp u b lik asi d av lat budjeti ijrosi to ‘g ‘risidagi moliya
organlarining h is o b o ti..........................................................................................101
www.ziyouz.com kutubxonasi
U C H IN C H I B O ‘L IM
B U D J E T T A S H K IL O T L A R ID A X A R A J A T L A R S M E T A S I
IJ R O S IM N G B U X G A L T E R IY A H IS O B I
Y E T T IN C H I B O B .
B U D JE T T A S H K IL O T L A R ID A B U X G A L T E R IY A H1SOBIN1 T A S H K IL Q IL IS H
1. B udjct tashkilotlarida buxgalteriya h iso b in in g vazifalari va m azm uni.............. 112
2. B udjet tashkilotlari bosh buxgalterlarining h u q u q lari va m a s’u liy atlari............ 118
3. B udjet tashkilotlari xarajatlar sm etalari ijro sin in g h iso b ig a doir b uxgalteriya
h u jja tla ri....................................................................................................................122
4. B udjet tashkilotlarida q o ‘llani!adigan sin tetik v a an alitik hisob re g istrla ri..... 126
5. Budjet tashkilotlari xarajatlar smetalari ijrosiga doir balansning xususiyatlari....... 129
6. B udjct tashkilotlari xarajatlar sm etalari ijro sijo riy hisobining schyotlar rejasi
(ro ‘y x a ti)...................................................................................................................132
S A K K IZ IN C H l BO B .
B U D JE T T A SH K IL O T L A R ID A M O L IY A L A S H T IR IS H ,
P U L M A B LA G ‘1.AR1 VA X A R A JA T L A R H ISO BI
1. Budjet m a b la g ‘larini ta sa m if q ilu v ch ilar v a d a v la t budjetidan xarajatlam i
m oliyalashtirish .................................................................................................... 154
2. R espublika budjetida turuvchi budjet tashkilotlarida m oliyalashtirish h is o b i.... 157
3. Q o raq alp o g 'isto n R espublikasi dav lat b u d je tid a v a m ahalliy budjetlarda
turuvchi b u d jet tashkilotlarida m o liy alash tirish h is o b i.............................. 162
4. Budjet tashkilotlarida pul m ablag‘lari h is o b i........................................................... 164
5. B udjet tashkilotlarida kassa operatsiyalari h is o b i.................................................... 168
6. Budjet tashkilotlarida xarajatlar h is o b i........................................................................184
T O ‘Q Q lZ IN C H l BO B.
B U D JE T T A SH K IL O T L A R ID A A S O S IY V O SITA L A R
VA M A TE R IA L Z A X IR A L A R H ISO BI
1. A sosiy v o sitalar va asosiy vositalardagi fond h is o b i.............................................190
2. Budjet tashkilotlarida asosiy vositalam i b alan sd an chiqarish h is o b i................. 201
3. Budjet tashkilotlarida asosiy v o sitalam i ijarag a b erish h is o b i.............................207
4. Budjet tashkilotlarida material zaxiralar h is o b i......................................................... 211
5. Budjet tashkilotlarida kam baholi va te z esk iru v ch i buyum lar hiso b i...............219
421
www.ziyouz.com kutubxonasi
0 ‘N 1NCHI BOB.
B U D JE T T A S H K IL O T L A R ID A H IS O B -K IT O B L A R H ISO B I
1. Ishchi va x izm atch ilar b ila n h iso b -k ito b lar h is o b i................................................. 224
2. H isobdor shaxslar bilan hiso b -k ito b lar h iso b i......................................................... 264
3. D ebitorlar va k red ito rlar b ilan hisob-kitoblar hiso b i..............................................268
0 ‘N B IR IN C H l BOB.
B U D JE T T A S H K IL O T L A R ID A BU D JETD A N
T A SH Q A R 1 M A B L A G ‘LA R H ISO B I
1. Budjetdan tashqari m a b la g ‘la r v a ulam ing turlari.................................................. 285
2. M axsus m a b la g ia r, to p sh iriq la r b o ‘y icha sum m alar va depozit
sum m alar h is o b i................................................................................................... 287
3. B udjet tashkilotlarida ish la b ch iqarishga qilingan xarajatlar h is o b i................. 292
4. B udjet tashkilotini riv o jla n tirish fondi hisobi.......................................................... 305
5. Statsionar davolash -p ro filak tik a m uassasalarida ovqatlanganligi uchun
davolanayotganlar b ila n hisob-kitoblar hiso b i............................................. 309
0 ‘N IK K IN C H I BOB.
B U D JE T T A S H K IL O T L A R ID A 1NVENTARIZATS1YA
VA S C H Y O T L A R N IN G Y IL L IK Y A K U N LA N ISH I
1. Budjet tashkilotlarida m o l-m u lk va m ajburiyatlar in v en tarizatsiy asi............... 315
2. B udjet tashkiloti b alan si sch y o tlarin in g yillik y a k u n la n ish i............................... 330
0 ‘N U C H IN C H I BOB.
B U D JE T T A S H K IL O T L A R IN 1 N G X A R A JA T L A R
S M E T A S 1 IJ R O S I HAQ1DAGI H IS O B O T I
1. B uxgalteriya h isobotlari v a balanslarini tuzish b o ‘yicha um um iy q o id alar.... 338
2. B uxgalteriya h isobotlari v a balanslarini taqdim etish va tasdiqlash ta rtib i.....338
3. B uxgalteriya h isobotlari v a b alan slarin i tuzish q o id asi.........................................340
4. B udjet tashkilotlari h is o b o tin in g m a z m u n i...............................................................340
www.ziyouz.com kutubxonasi
0 ‘N T O ‘R T IN C H l B O B .
BA N K LA R D A 0 ‘Z B E K IS T 0 N R E S P U B L IK A S I DAVLAT
B U D JE T IN IN G K A S S A IJR O S I
1. O lzbekiston R espublikasi davlat budjetining ta r k ib i.............................................. 3 7 6
2. D avlat budjeti darom adlarining kassa ij r o s i..............................................................3 7 7
3. R espublika bu d jeti darom adlarining k assa ijr o s i..................................................... 383
4. R espublika budjeti xarajatlarining kassa ijrosi. R espublika budjeti
x ara ja tla ri.................................................................................................................
3 8 4
5. Q oraqalpog‘iston Respublikasi budjeti va m ah alliy budjetlar
darom adlarining kassa ijr o s i...............................................................................3 9 2
6. Q oraqalpog‘iston R espublikasi budjeti va m ah alliy budjetlar xarajat
larining kassa ijr o s i.............................................................................................. 3 9 2
7. Davlat budjetining kassa ijrosi to ‘g ‘risidagi h iso b o tlam i tuzish tartib i............ 3 9 4
G L O S S A R IY ...........................................................................................................................4 0 0
A D A B IY O TL A R R O ‘Y XA TI............................................................................................ 4 1 2
www.ziyouz.com kutubxonasi
M U H A M M A D Y O Q U B O S T O N A Q U L O V
Do'stlaringiz bilan baham: |