Mavzu: turli bozor sharoitlarida biznesni optimallashtirish. Bajardi: nurullayev inomjon. Tekshirdi: zuxurova nargiza



Download 320,79 Kb.
Sana11.11.2019
Hajmi320,79 Kb.
#25637
Bog'liq
AMALIY ISH-1. Z.I
Uzbek Anthem, Uzbek Anthem, IQTISOD, BIR OG'IZ SHIRIN SO'Z, 1527196359 71766, Korreksion pedagogika fanining maqsadi va vazifalari, 9.Лойиха бошқарувида сифат, innovatsion menezhment va lojihalarni boshqarish tahlili, rus-tili, kompus, kompus, Biologiya fanining vazifasi, o‘rganish usullari, rivojlanish bosqichlari va ahamiyati, olij matematika analitik geometriya qismi , маруза-1
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI

ZAMONAVIY IQTISODIYOT KAFEDRASI

AMALIY ISH

MAVZU: TURLI BOZOR SHAROITLARIDA BIZNESNI OPTIMALLASHTIRISH.

BAJARDI: NURULLAYEV INOMJON.

TEKSHIRDI: ZUXUROVA NARGIZA.

TOSHKENT-2019

MAVZU: TURLI BOZOR SHAROITLARIDA BIZNESNI OPTIMALLASHTIRISH.

Iqtisodiy faoliyat ishlab chiqarishdan boshlanadi. Har qanday ishlab chiqarishda ikki omil — shaxsiy-insoniy va moddiy-ashyoviy omillar ishtirok etadi.

Shaxsiy-insoniy omil — bu mehnat qilish qobiliyatidan iborat bo‘lgan ish kuchi va uning faoliyatidir.

Shaxsiy-insoniy omil mehnatga layoqatli aholi, uning jismoniy va aqliy qobiliyati, bilim va saviyasi, malaka va mahoratidir. Mazkur aholi O‘zbekistonda 2002-yilda 12 million kishi

edi. Bu omil insoniy qobiliyat bo‘lgani sababli inson shaxsi bilan

birgalikda, undan ajramagan holda namoyon bo‘ladi va inson

shaxsida gavdalanadi.

Moddiy-ashyoviy omil — bu ishlab chiqarish uchun zarur

bo‘lgan barcha oddiy shakldagi vositalardir.

Tadbirkorlik qobiliyati oddiy ish kuchidan farq qilib, ishlab

chiqarishda boshqarishdan iborat bo‘lgan alohida vazifani

bajaradi. U tabiatan ishbilarmonlik bo‘lib, alohida bir iste’dod,

yuksak bilim, maxsus tayyorgarlik va mas’uliyat mujassami

demakdir.

Tadbirkorlik qobiliyati moddiy omillar bilan birikmaydi,

balki shu omillar bilan ish kuchining samarali birikishi, iqtisodiy

faoliyatdan yaxshi natija olinishini ta’minlaydi.

Omillarning birikishi tufayli olingan mahsulot va xizmatlar

ishlab chiqarishning natijasi hisoblanadi. Ishlab chiqarishda

yaratilgan mahsulot ikki xil bo‘ladi: birinchisi — natural mahsulot bo‘lib, uni ishlab chiqaruvchining o‘zi iste’mol etadi. Bu mahsulot ayirboshlash uchun bozorga chiqarilmaydi. Masalan, fermer xo‘jaligida yetishtirilgan donning bir qismi natural mahsulot bo‘lib, xo‘jalikning o‘zida molga yem yoki fermer oilasiga oziq-ovqat uchun ishlatiladi; ikkinchisi — tovar shaklidagi mahsulot bo‘lib, ishlab chiqaruvchining o‘z iste’moli uchun emas, balki bozorda sotish uchun yaratiladi. Mahsulotni bozorda oldi-sotdi qilish uchun ishlab chiqarish tovar ishlab chiqarish deb yuritiladi. Mana shu tovar ishlab chiqarish bozor iqtisodiyotining asosidir.

Bozorda sotish uchun — chiqarilgan mahsulot va xizmatlar tovar deyiladi.

Iqtisodiy tizimda ishlab chiqarish omillarining o‘zaro hamkorlikdagi harakati markaziy o‘rinni egallaydi.

Ishlab chiqarish omillarining tasnifi.

Ishlab chiqarish omillari — ishlab chiqarishda qo‘llaniladigan va chiqarilayotgan mahsulotning miqdori ularga ma’lum darajada bog‘liq bo‘lgan omillardir. Ishlab chiqarish omillariga talab erkin bo‘lib, u ushbu omillar ishlab chiqarish jarayonida qatnashganlari tufayli mavjuddir. Demak, ishlab chiqarish jarayoni yo‘q bo‘lsa, bunday omillarga talab ham bo‘lmaydi.

Iqtisodiyot fanidagi to‘rtta asosiy ishlab chiqarish omili bu—

yer, mehnat, kapital, shuningdek, tadbirkorlik qobiliyatidir.

Ishlab chiqarish omillari:

* Tabiiy omillar – «yer».

* Inson omillari – «mehnat».

* Ishlab chiqarish omillari – «kapital».

Mehnatning ishlab chiqarish omili ekanligi haqida gapirganimizda biz odamlar o‘zlarining jismoniy va aqliy imkoniyatlari, shuningdek, ta’lim olish paytida qo‘lga kiritilgan ko‘nikmalar va ish tajribalarini ishga solish yo‘li bilan tovarlar

ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatish bo‘yicha faoliyatini

nazarda tutamiz. Boshqacha qilib aytganda, ishlab chiqarish

faoliyatini tashkil qilish uchun odamlarning qobiliyatlari qandoq

bo‘lsa, shundoq sotib olinmasdan, balki bu qobiliyatlardan

ma’lum vaqt davomida, ma’lum bir turdagi ne’matlarni sotish

uchun foydalanish huquqi qo‘lga kiritiladi. Shunday qilib,

mehnatni sotib olish deganda aniq mehnat xizmatlarini vaqtning ma’lum bir davriga sotib olish nazarda tutiladi.

Bu jamiyatning mehnat omillarining hajmi mamlakatning

mehnatga qobiliyatli aholisining soniga va bu aholi yil davomida ishlab berishi mumkin bo‘lgan vaqt miqdoriga bog‘liq demakdir.

Mehnat — ishlab chiqarishning to‘rt asosiy omilidan biridir.

Mehnat — insonning ish faoliyati bo‘lib, u ijtimoiy-iqtisodiy

vaziyatlardan uning aniq natijalaridan qat’i nazar, ish kuchining

yoki mehnatga qobiliyatlarining sarflanishi sifatida ko‘rib chiqiladi. Mehnat jarayoni o‘z ichiga uch asosiy omilni oladi. Bular:

— insonning maqsadga muvofiq faoliyati;

— mehnatga yo‘naltirilgan predmet;

— inson, ular yordamida mehnat predmetiga ta’sir qiladigan

mehnat vositalari.

Mehnatning shaxsiy omili — tovarlar ishlab chiqarishda va xizmatlar ko‘rsatishda ishlatiladigan ish kuchining tashuvchisi

sifatidagi insondir.

Mehnatning shaxsiy omili — mehnat faoliyatining moddiy

omillari, mehnat predmetlari va vositalari, shuningdek, atrofni

o‘rab turuvchi tabiiy va ijtimoiy muhit bilan o‘zaro harakat

qiluvchi mehnat jarayoni subyektidir.

Mehnatning ikki yoqlama harakatlari:

Bir tomondan, mehnat aniq bo‘ladi va tovarning iste’mol

qiymatini yaratishidir. Boshqa tomondan esa mehnat mavhum bo‘lib har bir tovarda uning qiymatini tashkil etish tasnifidir.

Jonli mehnat — odamning moddiy ne’matlarini yaratishga

yo‘naltirilgan maqsadga muvofiq faoliyatidir.

Yollanma mehnat — o‘zi mulk egasi bo‘lmagan korxonada

Yollanish shartnomasi bo‘yicha ishlayotgan yollanma xodimning

mehnati.


Ishlab chiqarish vositalari — odamlar tomonidan moddiy

ne’matlar ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatish jarayonida foydalaniladigan mehnat vositalari va mehnat predmetlarining

yig‘indisi. Mehnat vositalari yordamida inson iste’mol qiymatini

yaratish maqsadida mehnat predmetiga ta’sir qiladi.

Mehnat predmetlari — ishlab chiqarish vositalarining inson

mehnatiga yo‘naltirilgan qismi. Mehnat predmetlari yo tabiat

tarafidan berilgan bo‘ladi, yoki mehnat mahsuloti bo‘ladi.

Mehnat vositalari (mehnat qurollari) — odamlar ular yordamida mehnatga, narsalarga ta’sir ko‘rsatib, narsalarning

ko‘rinishlarini o‘z maqsadlari va talablariga muvofiq ravishda

o‘zgartiradigan ishlab chiqarish vositalarining yig‘indisidir.



FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR



  1. “ TADBIRKORLIK FAOLIYATINI ERKINLASHTIRISHNING KAFOLATLARI TO’G’RISIDA”GI O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI 2000-YIL 25-MAY QONUNI. O’ZBEKISTON YANGI QONUNLARI, N*23, TOSHKENT,”ADOLAT”, 2001.

  2. XAITOV A, A, JALOLOV F.T. BOZOR IQTISODIYOTINING SHAKLLANISH ASOSLARI. ANDIJON, 1996.

  3. “SHARQ” NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI BOSH TAHRIRIYATI TOSHKENT – 2007.

Download 320,79 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti