Ma’ruza matni: Qiziqarli tajribalar



Download 30,03 Kb.
bet4/6
Sana15.04.2022
Hajmi30,03 Kb.
#553005
1   2   3   4   5   6
Bog'liq
2-ma\'ruza
BAT, 1 amaliy mashgulot (Izzatillo Yoldashev), 1 amaliy mashgulot (Izzatillo Yoldashev), 8-amaliy, 15, Оралик назорат саволлари, Qultoyev Xayitali 710-18 guruh, Variant 11, 1-оралиқ назорат саволлари, Uloq, ko‘pkari-WPS Office, vZp0UydOV31ldjbbo45glhFH0pRj0ANrlOphTO4r, 6-Maruza (1), Alisher Navoiy davlat arbobi va shoir sifatida, 5-лаборатория, xomashyoni toquvchilikka tayyorlash
2.Tutun, uchqun va olov.
KEMAGA O‘T TUSHDI”
Kristallizator yoki boshqa kengroq yasalgan shisha idishga suv solib, unga qog‘ozdan yasalgan kemani qo‘yib yuboriladi. No‘xatday kattalikdagi natriy bo‘lagini quruq pintsetda ushlab kemaga tashlanadi. Bir ozdan so‘ng vishillagan tovush eshitiladi, kema ustida “tutun” (suv bug‘i) paydo bo‘ladi va kemaga o‘t ketadi. Ushbu hodisani suzib yurgan kemaga bomba tushishi, uning minaga duch kelishi yoki baxtsiz hodisa tufayli yong‘inga uchrashi kabi holatlariga bog‘lab sharhlash mumkin.
Natriy metali suvdan vodorodni siqib chiqaradi, bu reaktsiya ekzotermik bo‘lganligi uchun ham ajratilayotgan vodorod yonib ketadi:
2Na + 2H2O = 2NaOH + H2
Ushbu issiqlik suv betida suzib yurgan qog‘oz kemani vodorod yordamida yondirib yuboradi.
2H2 + O2 = 2H2O
Natriy metali suvdan yengil (zichligi 0,97 g/sm3) bo‘lgani uchun ham suv betida turadi, suv bilan o‘zaro ta’siri evaziga ajralgan issiqlik ta’sirida suyuqlanib ketadi (uning suyuqlanish harorati 97,8oC ga teng). Ajralib chiqayotgan vodorod gazi havoda o‘ziga hos portlovchi mikroaralashmalar hosil qilgani uchun ham bu jarayon o‘ziga hos tovushga ega holda kechadi. SHiddat bilan ajralayotgan vodorod gazi natriy bo‘lakchasining suv betida harakatlanishiga sababchi bo‘ladi. Ochiq havoda qolgan natriyning usti darhol natriy gidroksidi (havodagi nam ta’sirida) va natriy karbonat (havo tarkibidagi karbonat angidridi ta’sirida) bilan qoplanadi. Shuning uchun natriy metali kerosin (yoki boshqa suyuq uglevodorodlar) ostida saqlanadi. Tajriba oldidan natriy bo‘lagining usti pichoq bilan kesib tozalanadi. Natriy qoldiqlari esa spirtda eritib yo‘qotiladi:
2Na + 2C2H5OH → 2C2H5ONa + H2
Bu reaktsiya suvdagiga nisbatan ancha sekin kechadi.
Tajribani boshlash oldidan kristallizatordagi suvga fenolftalien eritmasi tomizib qo‘yilsa hosil bo‘ladigan ishqor ta’sirda u pushti rangga kiradi.
Natriy metali bilan qilinadigan barcha tajribalar ehtiyotkorlikni talab qiladi. Himoya ko‘zoynagini taqib ishlangan ma’qul, chunki hosil bo‘layotgan ishqorning ko‘zga sachrash havfi bor. Bu esa ko‘z uchun juda xatarlidir.



Download 30,03 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
koronavirus covid
coronavirus covid
vazirligi koronavirus
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
sertifikat ministry
covid vaccination
vaccination certificate
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
fanidan tayyorlagan
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi