Ma’naviyatning estetik asoslari



Download 131,92 Kb.
Pdf ko'rish
bet1/4
Sana29.12.2021
Hajmi131,92 Kb.
#82979
  1   2   3   4
Bog'liq
7777-differensial-tenglamalarni-qatorlar-yordamida-yechish-bessel-tenglamas, Jun (shahar) - Vikipediya, information , bes 3 [143](1)I6, 1oraliqSuyunov, Merkantilizm - Vikipediya, '13 leksiya 2, '13 leksiya 2, Iii-bob Maktabgacha ta’lim muassasasi tarbiyachisi shaxsiga qo‘, Iii-bob Maktabgacha ta’lim muassasasi tarbiyachisi shaxsiga qo‘, 9 jahon tarixi test 2019-yil nashr asosida44 281119074400, Iii-bob Maktabgacha ta’lim muassasasi tarbiyachisi shaxsiga qo‘, xoll effekti, Mumtoz tarixiy poetika


1-Mavzu: “Ma’naviyatning estetik asoslari”  fanining predmeti, 

asosiy yo‘nalishlari 

 

Reja: 

 

1. Ma'naviyatning ta'rifi va falsafiy talqini. 



2. Ma'naviyatning asosiy kategoriyalari va uning rivojlanish 

qonuniyatlari. 

3. Ma'naviyatni rivojlantirish - davlat siyosatining asosi. 

 

                           Ma'naviyatning ta'rifi va falsafiy talqini 



Ma'naviyat  tushunchasi  arab  tilidan  kirib  kelgan  bo'lib,  «amri-

ma'ruf»,  «mushoira»,  «chiroyli  so'z»  kabi  ma'nolarni  anglatadi. 

Ma'naviyat  inson  faoliyatining  barcha  qirralarini,  uning  yaqqol  ko'zga 

tashlanuvchi zohiriy va yashirin, ichki ruhiy-botiniy tomonlarini qamrab 

oladi. Inson - tabiatning, barcha  mavjudotning gultoji deyilganda uning 

ushbu hislati ya'ni, yuksak ma'naviyat egasi bo'la olish imkoniyati nazarda 

tutiladi.  Bu  imkonni  boshqa  mavjudotlarda  ko'ra  olmaymiz.  Moddiy 

narsalar odamga jismoniy ozuqa va quvvat bersa, ma'naviyat unga ruhiy 

ozuqa va qudrat bag'ishlaydi. 

Ma'naviyat insonning ruhiy va aqliy olami majmui kabi murakkab 

ijtimoiy hodisadir. Ma'naviyat inson qalbidagi ilohiy bir nur sanaladiki, 

bu ilohiy nur hech bir jonzotda yo'q. 

Birinchi Prezidentimiz I.A.Karimovning ma'naviyat haqidagi ta'rifi: 

«Ma'naviyat avvalambor odamni ruhan poklanishga, qalban ulg'ayishga 




chorlaydigan,  inson  ichki  dunyosini,  irodasini  baquvvat,  iymon-

e'tiqodini 

butun qiladigan

, vijdonini uyg'otadigan kuch...». 

Faylasuf Abdulhafiz Jalolovning ma'naviyatga bergan ta'rifi: «Ma'naviyat 

-  inson  faoliyatining  ruhiy  mazmuni  bo'lib,  kishilar  uning  vositasida 

o'zlarini  anglaydilar,  jamiyatni,  tabiatni,  ularning  mavjudligi  hamda 

taraqqiyoti  xususiyatlarini  o'rganadilar,  qonunlarini  kashf  etadilar  va 

ularga tayanib, o'z turmush sharoitlari, amaliy faoliyatlari muammolarini 

hal etadilar». 

«Vatan  tuyg'usi»  kitobining  mualliflari:  «Ma'naviyat  jamiyatning, 

millatning  yoki  ayrim  bir  kishining  ichki  hayoti,  ruhiy  kechinmalari  va 

aqliy  qobiliyati,  idrokini  mujassamlashtiruvchi  tushuncha»  deb 

ta'riflaganlar. 

Bir qator olimlarimizning fikricha: «Ma'naviyat - insondagi ahloq, 

odob,  bilim,  ilm,  iymon,  ixlos  va  insoniyat  kamoloti  uchun  ijobiy  ta'sir 

qiluvchi tizim yoki ma'naviyat - insonning aqliy, ahloqiy, ilmiy, amaliy, 

mafkuraviy  qarashlar  yig'indisi 

hisoblanib

,  diniy  va  dunyoviy 

qarashlarining aks etish darajasidir». 

Ma'naviyat  -  insonning  ruhiyatini,  uning  o'z-o'zini  anglashi,  didi, 

farosati, adolat bilan razillikni,yaxshilik bilan yomonlikni, go'zallik bilan 

xunuklikni,  vazminlik  bilan  johillikni  ajrata  bilish  kobiliyatini,  akl-

zakovatini,  yuksak  maksad  va  g'oyalarni  qo'ya  bilishi,  ularni  amalga 

oshirish uchun harakat qilishi va intilishi salohiyati. 

Ma'naviyat  millatni taraqqiyotga yetaklovchi, davlatning qudratini 

oshiruvchi muhim omil sanaladi. Jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy 

sohalaridan  mavjud  bo'lgan  muammolarini  ma'naviyatni  rivojlantirish 

orqaligina  hal  etish  mumkin.  Chunki  qaysi  davlatda  ma'naviyat  yuksak 




darajada bo'lsa o'sha 

joyda johillik

, hasadgo'ylik, beparvolik, xudbinlik, 

yalqovlik,  manmanlik,  tekinxo'rlik,  g'iybat,  ko'rolmaslik,  yovuzlik, 

tuhmat,  ichkilikbozlik,  fohishabozlik,  poraxo'rlik  qilish  kabi  salbiy 

illatlarga o'rin qolmaydi. 




Download 131,92 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2023
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
guruh talabasi
nomidagi toshkent
O’zbekiston respublikasi
o’rta maxsus
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
davlat pedagogika
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
vazirligi muhammad
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
toshkent davlat
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
O'zbekiston respublikasi
махсус таълим
vazirligi toshkent
fanidan tayyorlagan
saqlash vazirligi
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
sertifikat ministry
vaccination certificate
haqida umumiy
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti