Jahon tarixi



Download 2.81 Mb.
bet42/42
Sana11.01.2017
Hajmi2.81 Mb.
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   42

30-may — Italiyaning NATOga qabul qilinishi.

1983-yil

10-noyabr — L. I. Brejnev vafot etdi. Uning lavozimini Yu. Andropov egalladi.

1984-yil

31-oktabr — Hindiston Bosh vaziri Indira Gandining o‘ldirilishi. Rajiv Gandi —

yangi bosh vazir.

6-noyabr — Ronald Reygan AQSHda prezidentlik saylovlarida g‘alaba qozondi.

1985-yil

aprel — M. Gorbachyov tomonidan SSSRda qayta qurish siyosatining amalga

tatbiq etilishi.

1986-yil


1-yanvar — Ispaniya va Portugaliya YEII a’zoligiga qabul qilindi.

fevral — SSSRda oshkoralik kampaniyasi boshlandi.

26-aprel — Chernobil atom elektrostansiyasidagi portlash.

360


1987-yil

1-iyun — Margaret Tetcher uchinchi marta Angliya Bosh vaziri etib saylandi.

30-noyabr — Najibulloning Afg‘oniston Prezidenti etib saylanishi. Mamlakat

yangi konstitutsiyasining qabul qilinishi.

1988-yil

15-may — Sovet qo‘shinlarining Afg‘onistondan olib chiqib ketilishi.

8-noyabr — Jorj Bush AQSHda prezidentlik saylovlarida g‘alaba qozondi.

2-dekabr — Benazir Bxutto — Pokiston Bosh vaziri.

1989-yil

7-yanvar — Yaponiya imperatori Xiroxito o‘limi. Akixitoning taxtga o‘tirishi.

15-fevral — Sovet qo‘shinlari Afg‘onistondan olib chiqib ketilishining

yakunlanishi.

19-iyul — general Yaruzelskiyning Polsha prezidentligiga saylanishi.

31-oktabr — Turg‘ut O‘zol Turkiya Prezidenti etib saylandi.

9-noyabr — Sharqiy va G‘arbiy Germaniya o‘rtasidagi chegaralarning ochilishi

e’lon qilindi.

23-dekabr — Ruminiyada N. Chaushesku tuzumining ag‘darilishi.

29-dekabr — Vatslav Gavelning Chexoslovakiya Prezidenti etib saylanishi.

1990-yil

29-may — B. N. Yelsinning RSFSR Oliy Soveti raisi etib saylanishi.

3-oktabr — Germaniyaning qayta birlashishi, yagona german davlatining e’lon

qilinishi.

9—10-noyabr — «Berlin devori»ning qulashi

28-noyabr — Buyuk Britaniya Bosh vaziri etib Jon Meyjorning saylanishi.

1991-yil

16-yanvar — AQSH va ittifoqdosh qo‘shinlarning Quvaytni Iroq bosqinidan

ozod etish bo‘yicha «sahrodagi bo‘ron» operatsiyasi boshlanishi.

12-iyun — B. N. Yelsin Rossiya Federatsiyasi Prezidenti bo‘ldi.

17-iyun — Janubiy Afrikada aparteidning bekor qilinishi.

25-iyun — Yugoslaviya tarkibidan Sloveniya va Xorvatiyaning chiqishi.

1-iyul — Varshava shartnomasi tashkilotining rasmiy tugatilishi haqidagi

protokolning Pragada imzolanishi.

20-avgust — Estoniya mustaqilligining e’lon qilinishi.

21-avgust — SSSRda GKCHP isyonining tugatilishi.

21-avgust — Latviya mustaqilligining e’lon qilinishi.

24-avgust — Ukraina mustaqilligining e’lon qilinishi.

27-avgust — Moldaviya, Gruziya, Armaniston, O‘rta Osiyo respublikalari

mustaqilligining e’lon qilinishi.

361

31-avgust — O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi.



22-dekabr — Armaniston mustaqilligining e’lon qilinishi.

8-dekabr — SSSRning parchalanishi — Belovej bitimining imzolanishi.

21-dekabr — MDH (sakkiz respublika) tashkil etilishi haqidagi bitimning

imzolanishi.

25-dekabr — M. S. Gorbachyov SSSR Prezidenti vakolatlarini o‘zidan soqit qildi.

1992-yil


1-fevral — Rossiya Federatsiyasi va AQSHning «sovuq urush» holatini to‘xtatish

haqidagi bayonoti.

2-mart — Bosniyada fuqarolar urushi boshlanishi.

1993-yil


1-yanvar — Chexiya va Slovakiya mustaqilligining e’lon qilinishi.

26-yanvar — Bill Klintonning AQSH Prezidenti etib saylanishi.

may — Sulaymon Demirelning Turkiya Prezidenti etib saylanishi.

3-oktabr — Moskvada Oq uyning ishg‘ol etilishi.

1994-yil

10-may — Nelson Mandela Janubiy Afrika Prezidenti sifatida qasamyod qildi.

31-avgust — Germaniyadan Rossiya qo‘shinlari kontingentining chiqarilishi.

1994—1996-yillar — Rossiya qo‘shinlarining Chechenistonda «Konstitutsiyaviy

tartibni o‘rnatish bo‘yicha» harbiy harakatlari.

1995-yil


16-mart — Missisipi shtatida AQSH Konstitutsiyasiga 13-tuzatish kiritildi —

qullik rasman man etildi.

7-may — Jak Shirak Fransiya Prezidenti etib saylandi.

1996-yil


2-aprel — Moskvada ikki mamlakat hamjamiyatini tuzish haqida Rossiya-

Belorussiya shartnomasi imzolanishi.

1997-yil

fevral — Den Syaopin 92 yoshida vafot etdi.

dekabr — Gonkong yana XXR hududiga kirdi.

1998-yil


27-sentabr — Gerxard Shryoderning Germaniya kansleri etib saylanishi.

362


1999-yil

aprel — may — Hindiston va Pokistonda yadro quroli sinovi.

sentabr — Kosovo hududiga NATO qo‘shinining kiritilishi.

31-dekabr — B. N. Yelsinning iste’foga chiqishi.

2000-yil

mart — V. Putin Rossiya Federatsiyasi Prezidenti etib saylandi.

iyun — Janubiy va Shimoliy Koreya prezidentlari Pxenyanda sulh va Koreyaning

ikkala qismini birlashtirish to‘g‘risida shartnoma imzoladilar.

2001-yil

yanvar — J. Bush AQSHning 43-Prezidenti deb e’lon qilindi. Hindistonda

zilzila, Gujarat shtatida 20 ming odam halok bo‘ldi.

Eronda islohotchilarning sobiq yo‘lboshchisi Muhammad Hotamiy prezident

etib saylandi.

avgust — Rossiya va Xitoy o‘rtasida do‘stlik va hamkorlik to‘g‘risida shartnoma

imzolandi.

11-sentabr — Nyu-Yorkdagi Jahon savdo markazi va Vashingtondagi Pentagonda

terrorchilik harakatlari.

7-oktabr — Afg‘onistonda terrorchilikka qarshi kampaniya boshlandi. Kofi

Annanga Xalqaro Nobel tinchlik mukofoti berildi.

2002-yil


mart — Prezident Islom Karimovning AQSHga tashrifi. J. Bush bilan muzokaralar.

iyun — Fransiyada prezident saylovi. J. Shirak Prezident etib saylandi.

sentabr — Germaniyada saylov. Germaniya Sotsial-demokratik partiyasi g‘alaba

qozondi. Gerxard Shryoder Germaniya kansleri lavozimida qoldi.

2003-yil

iyun — AQSH — Angliya Iroqqa hujum boshladi.

dekabr — Ozarbayjonda saylov. Ilhom Aliyev Prezidentlik lavozimiga keldi.

2004-yil


yanvar — Gruziyada M. Saakashvili saylovda g‘alaba qildi.

mart — Rossiyada saylov V. Putin o‘z lavozimiga qayta saylandi.

may – Hindiston Bosh vaziri etib Monmaxon Sinx saylandi.

oktabr — X. Karzay Afg‘oniston Prezidenti qilib saylandi.

dekabr — Ukrainada saylov. V. Yushchenko Prezident qilib saylandi.

363


2005-yil

aprel — Qirg‘izistonda «Lola inqilobi». A. Akayev Prezidentlikdan ketdi.

may — Eronda saylov. Mahmud Ahmadiy Najot prezidentlik lavozimiga keldi.

noyabr – GFR tarixida birinchi ayol Angela Merkel Kansler etib saylandi.

dekabr – Lex Kachinskiy Polsha Prezidenti bo‘ldi.

2006-yil


sentabr — Sindzo Abe Yaponiya Bosh vaziri etib saylandi.

noyabr — Roman Prodi Italiya Bosh vaziri lavozimiga keldi.

noyabr — Iroqning sobiq diktatori S. Husayn osib o‘ldirishga hukm qilindi.

dekabr — BMT Bosh sekretari lavozimini Pan Gi Mun egalladi.

dekabr – Turkmanboshi S. Niyozov vafot etdi.

2007-yil


fevral – Turkmaniston prezidenti qilib G. Berdimuxamedov saylandi.

may – N. Sarkozi Fransiya Prezidenti etib saylandi.

iyun – Gordon Braun Buyuk Britaniya Bosh vaziri lavozimini egalladi.

avgust – Abdulla Gul Turkiya Prezidenti qilib saylandi.

sentabr – Ya. Fukuda Yaponiya Bosh vaziri bo‘ldi.

2008-yil


yanvar – S. Berluskoni Italiya Bosh vaziri bo‘ldi.

fevral – Li Myon Bak Koreya Respublikasi Prezidenti lavozimiga keldi.

mart – D. Medvedev Rossiya Prezidenti etib saylandi.

avgust – Gruziya Janubiy Osetiyaga hujum qildi.

noyabr — B. Obama AQSH Prezidenti etib saylandi.

364


FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1. Karimov I. A. O‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li. 1-jild. Т.,

«O‘zbekiston», 1996.

2. Karimov I. A. O‘zbekiston – ulkan imkoniyatlar mamlakati. 1-jild. Т.,

«O‘zbekiston», 1996.

3. Karimov I. A. Mintaqada xavfsizlik va hamkorlik uchun. 4-jild. Т., «O‘zbekiston»,

1996.

4. Karimov I. A. O‘tmishsiz kelajak, hamkorliksiz taraqqiyot bo‘lmaydi. 4-jild. Т.,



«O‘zbekiston», 1996.

5. Karimov I. A. Yevropa Ittifoqi mamlakatlari davlat va hukumat boshliqlari kengashida

so‘zlagan nutq. 5-jild. Т., «O‘zbekiston», 1997.

6. Karimov I. A. Xavfsizlik va barqaror taraqqiyot yo‘lida. 6-jild. Т., «O‘zbekiston»,

1998.

7. Karimov I. A. Yevropa–Kavkaz–Osiyo (ТRASEKA) transport tarmog‘ini



rivojlantirishga bag‘ishlangan nutq. 7-jild. Т., «O‘zbekiston», 1999.

8. Karimov I. A. Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkilotining Istambul sammitida

so‘zlangan nutq. 8-jild. Т., «O‘zbekiston», 2000.

9. Karimov I. A. BMТ Bosh Assambleyasida so‘zlangan nutq. 9-jild. Т., «O‘zbekiston»,

2001.

10. Karimov I. A. Amerikalik ishbilarmonlar bilan bo‘lgan uchrashuvda so‘zlangan



nutq. 10-jild. Т., «O‘zbekiston», 2002.

11. Karimov I. A. Yevroatlantika hamkorlik kengashi sammitida so‘zlangan nutq. 11-

jild. Т., «O‘zbekiston», 2003.

12. Karimov I. A. O‘zbek xalqi hech qachon, hech kimga qaram bo‘lmaydi. 13-jild. Т.,

«O‘zbekiston», 2005.

13. Karimov I. A. Mintaqada xavfsizlik va barqarorlik yo‘lida. 13-jild. Т., «O‘zbekiston»,

2005.

14. Karimov I. A. O‘zbekiston va Rossiya ittifoqchi davlatlar. 14-jild. Т., «O‘zbekiston»,



2006.

15. Karimov I. A. O‘zbek xalqining Islom madaniyati rivojiga qo‘shgan beqiyos

hissasining yuksak e’tirofi. 15-jild. Т., «O‘zbekiston», 2007

16. Karimov I. A. Shanxay hamkorlik tashkiloti davlat rahbarlari kengashining kengaytirilgan

tarkibdagi majlisida so‘zlangan nutq. 15-jild. Т., «O‘zbekiston», 2007.

17. Александров В. В. Новейшая история стран Европы и Америки. М., 1988.

18. История новейшего времени стран Европы и Америки. 1918–1945 гг. (Под

ред. Е. Ф. Языкова). М., 1989.

19. Капустин Б.Г. Глобальные проблемы мирового общественного развития.

М., 1991.

20. Верт И. История советского государства. 1990–1991. М., 1992.

21. Из истории мировой цивилизации (Под ред Ш.М. Мунчаева). М., 1995.

365

22. Lafasov M. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro aloqalari. Т., 1995.



23. Лурье Ф. М. Российская и мировая история в таблицах. СПб, 1995.

24. Кредер А. А. Новейшая история. XX век. М., 1996.

25. Всемирная история. С древнейших времен до наших дней (Под. ред.

Г. Б. Поляка). М., 1997.

26. Алиева А. С. Всемирная история в таблицах и схемах. М., 1999.

27. Вейс Г. История цивилизации. Т. 1–3. М., 1999.

28. Загладин Н. В. Всемирная история. Век XX. М., 1999.

29. Моя энциклопедия событий (Сост. Мирошникова В.В. и др.). М., 1999.

30. Страны мира. Энциклопедический словарь (Сост. Богданович и др.). М.,

1999.


31. Хидоятов Г. А. Всемирная история (1914–1945 гг.). Учебник для учащихся 10

класса. Т., «Шарі», 2000.

32. Хидоятов Г. А. Всемирная история (1945–1999 гг.). Т., «Шарі», 2000.

33. Ходжаев А. Х. Китайский фактор и Центральная Азия. Т., «Фан», 2004.

34. O‘zbekiston va xalqaro tashkilotlar. Т., «Akademiya», 2005.

35. Белоусов Л. С. и др. История новейшего времени стран Европы и Америки.

1945–2000 гг. М., «Простор», 2003.

36. Родригес А. М. Новейшая история стран Азии и Африки. XX век. М.,

«Владос», 2005.

37. Бузов В. И. История современного Востока XX–XXI вв.: страны и правители

(Новейшая история Азии и Африки). М., «Март», 2008.

38. Родригес А. М. Стран Азии Африки в новейшее время в вопросах и ответах.

М., «Проспект Велби», 2008.

39. Пономарёв М. В. История стран Европы и Америки в новейшее время в

вопросах и ответах. М., «Проспект Велби», 2008.

40. Internet materiallari: Vikipedia elektron ensiklopediyasi. 2008.

366

MUNDARIJA



Kirish ...................................................................................................................... 3

Dunyo XX—XXI asr boshlarida ............................................................................ 3

BIRINCHI BO‘LIM. DUNYO IKKI JAHON URUSHI ORALIG‘IDA

1-bob. G‘arb mamlakatlari ......................................................................................7

1—2-§. Xalqaro munosabatlar .....................................................................7

3-§. Sovet davlati ...................................................................................... 22

4-§. Germaniya ......................................................................................... 36

5-§. Fransiya .............................................................................................. 47

6-§. Buyuk Britaniya ................................................................................. 55

7-§. Italiya va Ispaniya .............................................................................. 65

8-§. Amerika Qo‘shma Shtatlari .............................................................. 77

9-§. Lotin Amerikasi davlatlari ................................................................ 85

2-bob. Osiyo va Afrika davlatlari .......................................................................... 96

10-§. Xitoy va Hindiston .......................................................................... 96

11-§. Turkiya. Eron. Afg‘oniston ............................................................ 105

12-§. Yaponiya ........................................................................................ 111

13-§. Arab davlatlari ................................................................................ 115

14-§. Tropik va Janubiy Afrika davlatlari ............................................... 124

3-bob. Ikkinchi jahon urushi ............................................................................... 128

15-§. Ikkinchi jahon urushi va uning yakunlari ..................................... 128

IKKINCHI BO‘LIM. JAHON MAMLAKATLARI XX ASRNING IKKINCHI

YARMI VA XXI ASRNING BOSHLARIDA

1-bob. Xalqaro munosabatlar. G‘arb davlatlari taraqqiyotining o‘ziga xos

xususiyatlari ......................................................................................................... 145

16-§. Ikkinchi jahon urushidan so‘ng dunyo siyosati va hayotidagi

o‘zgarishlar .................................................................................... 145

17-§. Ikkinchi jahon urushidan keyin G‘arb davlatlari ijtimoiyiqtisodiy

va siyosiy taraqqiyotidagi o‘ziga xos xususiyatlar ........ 161

2-bob. G‘arb mamlakatlari .................................................................................. 168

18-§. Amerika Qo‘shma Shtatlari ........................................................... 168

19-§. Lotin Amerikasi davlatlari ............................................................. 178

20-§. Buyuk Britaniya ............................................................................. 184

21-§. Fransiya .......................................................................................... 193

367


22-§. Germaniya Federativ Respublikasi .............................................. 200

23-§. Italiya Respublikasi ........................................................................ 208

24-§. Sovet davlati va uning parchalanishi ............................................ 212

25-§. Markaziy va janubi-sharqiy Yevropa davlatlari ........................... 221

3-bob. Osiyo va Afrika davlatlari ........................................................................ 234

26-§. Yaponiya ........................................................................................ 234

27-§. Xitoy Xalq Respublikasi ................................................................ 240

28-§. Hindiston va Pokiston .................................................................. 246

Pokiston Islom Respublikasi ......................................................... 252

29-§. Turkiya va Eron............................................................................. 259

Turkiya Respublikasi .................................................................... 259

Eron Islom Respublikasi .............................................................. 262

30-§. Afg‘oniston .................................................................................... 268

31-§. Osiyoning yangi industrial davlatlari ............................................ 275

32-§. Arab davlatlari ............................................................................... 281

33-§. Tropik va Janubiy Afrika davlatlari .............................................. 293

4-bob. Mustaqil davlatlar hamdo‘stligi ................................................................ 296

34-§. Moldova, Ukraina, Belorussiya va Kavkazorti Respublikalari

mustaqilligining tiklanishi va rivojlanishi ..................................... 297

Moldova Respublikasi ....................................................... 297

Ukraina Respublikasi ........................................................ 299

Belorussiya Respublikasi .................................................. 302

Gruziya Respublikasi ........................................................ 305

Armaniston Respublikasi .................................................. 308

Ozarbayjon Respublikasi ................................................... 309

35-§. Markaziy Osiyo mamlakatlari taraqqiyot yo‘llarining

turli-tumanligi .............................................................................. 312

Qozog‘iston Respublikasi ................................................. 313

Qirg‘iziston Respublikasi .................................................. 316

Turkmaniston Respublikasi .............................................. 319

Tojikiston Respublikasi ..................................................... 322

5-bob. Bo‘ltiqbo‘yi Respublikalari ....................................................................... 327

36-§. Bo‘ltiqbo‘yi Respubliklarining mustaqillikka erishuvi va

rivojlanishi ..................................................................................... 327

Estoniya Respublikasi ....................................................... 327

Latviya Respublikasi ......................................................... 328

Litva Respublikasi ............................................................. 329

6-bob. XX asr — XXI asr boshlarida fan va madaniyat taraqqiyoti .................... 331

37-§. Fan va madaniyat .......................................................................... 331

Jahon tarixi sanalarda ........................................................................................ 347

Foydalanilgan adabiyotlar .................................................................................... 364

Moyli Lafasov

JAHON TARIXI

(1918—2008)

Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlari uchun darslik

To‘ldirilgan va qayta ishlangan nashr

«Turon-Iqbol» nashriyoti, 2010.

Muharrir Sh. Mansurov

Badiiy muharrir E. Muratov

Texnik muharrir T. Smirnova

Musahhihlar: H. Zokirova, S. Abdunabiyeva

Kompyuterda sahifalovchi K. Goldobina

Bosishga 25.06.10 da ruxsat etildi. Bichimi 60Ѕ901/16.

«Times» garniturada ofset bosma usulida bosildi. Shartli b. t. 23,0.

Nashr t. 29,41. Adadi 5445 nusxa. 367- raqamli buyurtma.

«TURON-IQBOL» nashriyoti.

100182. Тоshkent sh., H. Boyqaro ko‘chasi, 51-uy.

Тelefon: 244-25-58, faks: 244-20-19.



«Toshkent Tezkor Bosmaxonasi» МСHJ da chop etildi.

100200. Toshkent, Radial tor ko‘chasi, 10-uy.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   34   35   36   37   38   39   40   41   42


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa