Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar fanidan


Jahon tovarlar eksportining geografik tarkibi



Download 40,01 Kb.
bet7/12
Sana11.01.2017
Hajmi40,01 Kb.
#26
TuriРеферат
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
Jahon tovarlar eksportining geografik tarkibi





1993

2003

2010

Qiymati mlrd.doll

Jami eksport

3676

7377

14851

Ulushi jamiga nisbatan foiz hisobida

Jami eksport

100,0

100,0

100,0

Shimoliy Amerika

18,0

15,8

13,2

AQSH

12,6

9,8

8,6

Janubiy va Markaziy Amerika

3,0

3,0

3,9

Braziliya

1,0

1,0

1,4

Yevropa

45,4

45,9

37,9

Yevropa ittifoqi

37,4

42,3

34,7

Germaniya

10,3

10,2

8,5

Fransiya

6,0

5,3

3,5

Italiya

4,6

4,1

3,0

Buyuk Britaniya

4,9

4,1

2,7

MDH

1,5

2,6

4,0

Afrika

2,5

2,4

3,4

Yaqin Sharq

3,5

4,1

6,0

Osiyo

26,1

26,2

31,6

Xitoy

2,5

5,9

10,6

Yaponiya

9,9

6,4

5,2

JSTga a’zo mamlakatlar

89,3

94,3

94,2

2013-yilda daromad darajasi rivojlangan mamlakatlarda juda chalkash xolatda bo’ldi.2012-yildagi Yevropadagi turg’unlik YeI iqtisodiyotiga kuchli tasir qildi va YaIM darajasi 1-chorakda 0.2%ga qisqardi.Taqqqoslaganda AQSH har chorakda o’sish tendensiyasiga ega va 3-chorakda 4.1% va 2.5% 2-va 4-chorakda. Yaponiya kuchli moneter va fiscal siyosat olib bordi va 2013-yilning birinchi ikki choragida kuchli o’sishga erishdi.lekin bu yilning ikkinchi yarmidan pasaya boshladi va 3-chorakda 1% dank am miqdorda pasaydi. Rivojlangan mamlakatlar birgalikda olinib bir butun sifatida qaralganda umumiy YaIM o’sishi 1.1%, 2012-yilda 1.3% ni tashkil qilgan edi. Rivojlanayotgan mamlakatlar o’z ichiga MDH mamlaktlarini olgan holda 4.5% dan 4.4% ga pasaydi. Osiyo 2013-yilda JSTning geografik hududlari bo’yicha eng tez o’sgan YaIM ni qayd etdi va 4.2% o’sish, bu deyarli o’tgan ikki yildagi o’sish bilan teng; Keyingisi Afrika 3.8%, Yaqin sharq 3.0% , janubiy va markaziy Amerika 3.0% ; Mustaqil davlatlar hamdo’stligi mamlakatlari 2.0% ; Shimoliyn Amerika 1.8% va Yevropaa 0.3%

2013-yilda jahon xalqaro tovarlar savdosi ko’rsatkichi o’rtacha export va import hajmi 2.1% ga o’sdi .Ammo jahon importi va exporti o’rtasiodagi farq yuqori 2.4% export va 1.8% import ulushi o’sdi;Rivojlangan mamlakatlar exporti jahon o’rtachasiga nisbatan ancha sekin o’sdi va 1.5%ni tashkil qildi. Bu davrda rivojlanayotgan mmlakatlarda bu ko’rsatkich tez suratlarda o’sdi o’rtachaga qaraganda va 3.3%ni tashkil qildi.Import jihatdan rivojlangan mamlakatlar salbiy .02 % pasayishni qayd qildi; Rivojlanayotgan va o’tish iqtisodiyoti mamlakatlari 4.4% ga o’sdi.

O’tgan yili osiyo mamlakatlarining exportdagi ulushi ortdi boshqa barcha hududlar bilan solishtirilganda 4.6foizlik o’sish bilan;Qolaversa SHimoliy Amerika (2.8%), Yevropa (1.5%), Yaqin sharq (1.5%), Janubiy va markaziy Amerika (2.5%), SHimoliy Amerika (1.2%), MDH mamlakatlari (0.7%) va Afrika (-3.4%) o’sishni tashkil qildi. Osiyo mamlakatlari exporti asosan yaponiyaga yo’nltirilgan edi va dunyoning boshqa mamlakatlari bilan ulushi 1.8%ga pasaydi. Xuddi shu paytda Xitoy va Hindiston exporti 7.7% va 6.7%ga o’sdi mos ravishda; Salbiy ko’rsatkich Afrika mamlakatlarida qayd qilindi va bunga sabab yoqilg’I export qiluvchi mamlakatlardagi keskin qisqarishlar, Masalan: Libya (-27%), Nigeria (11%), Algeria (-7%).Import hajmi bo’yicha o’sish surari yuqoriligi bo’yicha osiyo 4.4% lik o’sish bilan eng yuqori o’rinni egalladi.Yaqin sharq (4.4%), Afrika (4%), janubiy va markaziy Amerika (2.5%), Shimoliy Amerika (1.2%), Yevropa (-0.5%), MDH mamlakatlari (-1.1), Hindistonda import 2.9%ga qisqardi bunga sabab iqtisodiy pasayish bo’ldi , lekin xitoy respublikasining jetdan qiladigan xarajatlari keskin oshdi va 10% dan oshiqni tashkil qildi; Afrika hamm o’z import hajmini oshirdi , garchi eksport hajmi so’nggi ikki yil davomida pasaygan bo’lsa ham, bunga sabab asosiy maxsulotlarining yuqori narxdaligidir. Garchi metallar, xom ashy ova ichimliklarga ( koffi, choy, kokao) bo’lgan talab oxirgi ikki yil ichida pasayishiga qaramasdan yoqilg’i narxlari sezilarli darajada barqaror bo’ldi. Bu trend 201-yilda 1% ga o’sdi va 2013-yilda 2% ga kamaydi.

Jahon tovarlar eksportlari hajmi 2013-yilda 18.8 trln ni tashkil qildi va bu 2012-yildagiga ko’ra 2% ga yuqoriroqdir; Xitoy bugungi kunda eng yuqori sotuvchi mamlakatga aylandi, uning jahon export va importidagi ulushi 11%ni tashkil qildi. Bu ko’rsatkich AQSHda 10.4% ni tashkil qildi. Agarda Yevropa ittifoqi jami xorijga va ichki birlashmadagi mamlakatlarga qilgan exporti hajmi hisoblanganda 15.1% ni tashkil etdi. Bu davrda savdo xizmatlari exporti 6%ga o’sdi va 4.6trln dollarni tashkil etdi. Transport xizmatlariga 2% ga o’sdi va sayohat xizmatlari 6%ga o’sdi. Jahon savdosida savdo xizmatlari 20%lik ulushga ega va bu 2013-yilda 1% ga o’sdi. Bundan tashqari 2013-yilda Xitoy exportida moliyaviy xizmatlari 52% ga o’sdi va 3 mlrd dollarni tashkil qildi





Download 40,01 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti