Ixtiyori (irodaviy) diqqat



Download 41 Kb.
Sana18.02.2021
Hajmi41 Kb.
#59352
Bog'liq
3-mavzu
Bekchanov Jamshidbek YMAE 4 LHI, sattorov jorabek, Ўзбекистон Республикаси Президенти Мирзиёев Шавкат Миромоновичга Наманган вилоят Тўрақўрғон туман Ёртепа МФЙ фуқороси Нўманов Дилмурод Қосимжоновичдан1

T/R

Diqqatning turlar

Tarif

1

Ixtiyori (irodaviy) diqqat

Ongli ravishda boshqariladigan va tartibga solinadigan diqqat

2

Ixtiyorsiz diqqat

biron tashqi sabab taʼsirida kishi xohishidan qatʼi nazar hosil boʻladi. Bunday Diqqat odamdan iroda kuchini talab qilmaydi. Diqqatni jalb qilish uchun qoʻzgʻatuvchining kuchi katta ahamiyatga ega emas, narsaning chiroyliligi, yorqinligi, oʻtkir hidliligi va boshqa xususiyatlari Diqqatni beixtiyor tortadi

3

ixtiyoriydan so‘ngi diqqat

Bu tushuncha psixologiyada N.F.Dobrinin tomonidan joriy etilgandir. Agar maqsadga yo’naltirilgan faoliyatda shaxs uchun diqqatning ixtiyoriy to’planganidagi kabi faqat faoliyat natijasi emas, balki uning mazmuni va jarayonining o’zi qiziqarli va ahamiyatli bo’lsa, bu ixtiyoriydan so’nggi diqqat to’g’risida mulohaza yuritishga asos beradi. Bu holda faoliyat kishini shu qadar qiziqtirib yuboradiki, u diqqatni ob’yektga qaratish uchun sezilarli irodaviy kuch-g’ayrat sarflamasa ham bo’laveradi. Shunday qilib, ixtiyoriydan so’nggi diqqat ixtiyoriy diqqatdan keyin namoyon bo’lgan holda shuning o’zidangina iborat deb hisoblanishi mumkin emas. Bu diqqat anglanilgan holda ilgari surilgan maqsad bilan bog’liq bo’lganligi sababli u ixtiyorsiz diqqatdangina iborat qilib qo’yilishi ham mumkin emas.

19.89- guruh talabasi Nishonboyeva Yulduzxon

Diqqatning xususiyatlari



T/r

Diqqatning xususiyatlari

mos tarif

1

Diqqatning kuchi va barqarorligi

Diqqatning kuchi va barqarorligi deb, odam oz diqqatini biror narsa yoki xodisaga uzoq muddat davomida muttasil karatib tura olishiga aytiladi. Diqqatning kuchi va barqarorligi inson xayotida juda katta ahamiyatga ega. Chunki diqqatni malum muddat biror narsaga muttasil, yani uzluksiz tarzda karatib odam ishlay ham olmaydi, oqiy ham olmaydi va xatto uxlay ham olmaydi.

2

diqqatning bo‘linishi

Kishi konkret faoliyat bilan shug’ullanayotganda ob’yektiv va sub’yektiv ta’sirlar tufayli diqqatning bo’linishi sodir bo’ladi. Masalan, dars jarayonida eshikning taqillashi. Diqqati bilan ham odamlar bir-biridan farq qiladi. Masalan, diqqati tor yoki keng ko’lamli, barqaror yoki beqaror va hokazo.

3

Diqqatning ko‘chuvchanligi

Diqqat ko’chuvchanlik xususiyatiga ega. Kishining bir faoliyatdan ikkinchi faoliyatga o’tishini ko’chuvchanlik xususiyati ta’minlaydi. Masalan, birinchi dars matematika, ikkinchi dars psixologiya.

4

Parishonxotirlik

diqqatning beqarorligi: boshqa narsalarga chalgishidan iborat psixik holat.

1. odamning diqqati har doim bir narsadan ikkinchi bir narsaga, bir faoliyatdan ikkinchi faoliyatga ko‘chib turishi - diqqatning ko‘chishi.

2. diqqatni uzoq vaqt davomida biron ishga layoqatsizlikda diqqatning osongina va tez- tez bo‘linib turishida namoyon bo‘lishi - parishonxotirlik

3. odam o‘z diqqatini biror narsa yoki hodisaga uzoq muddat davomida muttasil qaratib tura olishi - ixtiyoriy diqqat

4. ayni bir vaqtda diqqatni ikki yoki uch narsaga qaratish - diqqatning bo‘lina olish xususiyati



Diqqat turlari

Ixtiyoriy diqqat , ixtiyoriydan keyingi diqqat, ixtiyosiz diqqat

Diqqat xususiyatlari

diqqatning barqaror bo‘lishi, diqqatning bo‘linishi, ko‘chuvchan diqqat, diqqatning ko‘lami, diqqatning kuchi

Mavzu bo‘yicha test javoblari

1) V


2) G

3) B


4) V

Sezgi



Retsptor

2-mashq

quyidagi tariflardan sezgi turlarini aniqlang

1) ekstroretseptorlar — bular organizm sirtida boʻladi, ularga koʻrish, eshitish, hid bilish, taʼm bilish, tuyish Sezgilari kiradi;

2) interoretseptorlar — tanamiz ichidagi sezgilar, bularga ichak, jigar, oʻpkadagi sezgilar kiradi;

3) propriretseptorlar — muskul, pay, boylamlarda boʻladi.

3-mashq


1)ekstroretseptorlar —3) koʻrish, 4)eshitish, 5)hid bilish, 6) taʼm bilish 7) teri sezgilari

2) interoretseptorlar — 10) organik sezgilar

3) propriretseptorlar - 8) muskul, 9) statik sezgilar.

4-Mashq


Tabiatdagi bor ranglar axromatik va xromatik ranglarga boʻlinadi. Axromatik ranglarga oqdan toʻq qoragacha boʻlgan boʻyoqlar, qolganlari xromatik (kizil, sariq, koʻk va h.k.) ranglarga kiradi.

5-Mashq


T/R

Analizator

1

eshitish(quloq)

2

Ko‘rish (ko‘z)

3

sezish (teri, barmoqlar)

4

hid bilish (burun)

5

tam bilish (til, og‘iz bo‘shlig‘i)

6-Mashq

statik sezgilar: Og‘irlik, qarshilik,organlarning harakati

organik sezgilar: chanqoq, og‘riq

7-Mashq


T/r




1




2




3




4




5

A

Mavzu yuzasidan test

1) A


2) G

3) A


4) B

Idrok mavzusini daftardan jo‘natdim kompyuterda yozgani ulgurmadim.
Download 41 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi