Исломий молия билан ишлаш


Исломий ҳужумчилар (Салом ва Истисна)



Download 48,5 Kb.
bet3/3
Sana22.09.2022
Hajmi48,5 Kb.
#849805
1   2   3
Bog'liq
Исломий молия

Исломий ҳужумчилар (Салом ва Истисна)
Бу молиялаштиришнинг ноёб шакллари бўлиб, бизнеснинг айрим турлари учун қўлланилади. Булар ғарор учун истисно. Буюмнинг нархи олдиндан тўланади ва буюм келажакда маълум бир жойда етказиб берилади. Бундай шартномалар ҳақиқий бўлиши учун бир қатор шартлар мавжуд бўлганлиги сабабли, одатда исломий юридик маслаҳатчининг ёрдами талаб қилинади.


Асосий инвестиция воситалари
Баъзи рухсат этилган ислом сармоялари қуйида келтирилган.


Қимматли қоғозлар
Шариат қонунлари компания акцияларига (оддий акцияларга) сармоя киритишга рухсат беради, агар бу компаниялар тақиқланган фаолият билан шуғулланмасалар. Компанияларга инвестициялар акцияларда ёки тўғридан-тўғри инвестициялар (хусусий капитал) бўлиши мумкин.
Ислом уламолари рухсат этилган компанияларга баъзи имтиёзлар беришди, чунки кўпчилик қарзни ликвидлик танқислигини бартараф этиш (улар қарз олади) ёки ортиқча нақд пулни (фоизли воситалар) инвестиция қилиш учун ишлатади. Фильтрларнинг бир тўплами фоизли қарзга эга бўлган, фоизли ёки бошқа нопок даромад оладиган ёки қарзларини номинал қийматидан кўпроққа сотадиган компанияларни ўз ичига олмайди. Юқоридаги экранларни кейинги дистиллаш қарзи/жами активлари нисбати 33% га тенг ёки ундан юқори бўлган компанияларни истисно қилади. «Нопок ва операцион бўлмаган фоизли даромад» даромади 5% га тенг ёки ундан кўп бўлган компаниялар ҳам текширилади. Ниҳоят, ислом уламолари дебиторлик қарзлари/жами активлари 45% га тенг ёки ундан ортиқ бўлган фирмаларни истисно қиладилар.


Рухсат этилган даромад
Ўз сармояларини Ислом қоидаларига мос келишини истаган нафақахўрлар, қатъий даромадли инвестицияларга риба, бу тақиқланган инвестициялар киради, деган муаммога дуч келишади. Шу сабабли, кўчмас мулкка инвестицияларнинг муайян турлари шариат қонунларига зид бўлмаган ҳолда барқарор пенсия даромадини таъминлаши мумкин. Ушбу инвестициялар тўғридан-тўғри ёки секюритизация қилинган бўлиши мумкин, масалан, диверсификацияланган кўчмас мулк фонди.

Оддий ижара сукукда (лизинг облигациялари эквиваленти) эмитент молиявий сертификатларни инвесторлар гуруҳига сотади. Гуруҳ сертификатларни олдиндан белгиланган ижара даромади эвазига эмитентга ижарага беришдан олдин эгалик қилади. Анъанавий облигациялар бўйича фоиз ставкасида бўлгани каби, ижара даромади Лондон банклараро таклиф ставкаси (ЛИБОР) каби бенчмаркга боғланган қатъий ёки ўзгарувчан ставка бўлиши мумкин. Эмитент облигацияларни келгуси санада номинал қийматида қайтариб сотиб олишга мажбурий ваъда беради. Махсус мақсадли транспорт воситалари (СПВ) кўпинча транзакцияда воситачи сифатида ишлайди.


Сукук янги қарз олиш бўлиши мумкин ёки у анъанавий облигациялар чиқаришни шариатга мувофиқ алмаштириш бўлиши мумкин. CФА журналида чоп этилган «Ислом молияси: Ислом молиясининг янги амалиётчилари илоҳиёт ва замонавий инвестициялар назариясини қандай аралаштирмоқда» (2005) сарлавҳали мақолага кўра, бу масала ҳатто маҳаллий, минтақавий ёки глобал биржаларда листинг орқали ликвидликка эга бўлиши мумкин.


Асосий суғурта воситалари


Ислом ҳуқуқида анъанавий суғурта рискларни бошқариш воситаси сифатида рухсат этилмайди. Бунинг сабаби, у ноаниқ натижага эга бўлган нарсани сотиб олишни ташкил қилади (ғарорнинг бир шакли). Суғурталовчилар мажбуриятларни қондириш учун портфелни бошқариш жараёнининг бир қисми сифатида қатъий даромаддан - риба туридан ҳам фойдаланадилар.

Шариатга мувофиқ бўлиши мумкин бўлган муқобил кооператив (ўзаро) суғурта ҳисобланади. Обуначилар шариат қоидаларига мувофиқ инвестиция қилинган маблағлар жамғармасига ҳисса қўшадилар. Даъволарни қондириш учун пул маблағлари пулдан олинади ва талаб қилинмаган фойда суғурта эгалари ўртасида тақсимланади. Бундай тузилма камдан-кам учрайди, шунинг учун мусулмонлар керак бўлганда мавжуд суғурта воситаларидан фойдаланишлари мумкин.


Пастки чизиқ


Исломий молия кўп асрлик амалиёт бўлиб, бутун дунёда тан олинмоқда. Исломий молиянинг ахлоқий ва иқтисодий тамойиллари ҳатто мусулмон жамиятидан ташқарида ҳам қизиқиш уйғотмоқда. Мусулмон халқларининг ўсиб бораётган ривожланишини ҳисобга олсак, бу соҳа янада тез эволюциядан ўтишини кутинг. Исломий молия ислом инвестиция сиёсати ва замонавий портфель назариясини мувофиқлаштириш муаммоларини ҳал қилишда давом этади.
Download 48,5 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
risida sertifikat
covid vaccination
qarshi emlanganlik
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti