Iqtisodiy tahlil-boshqaruv tizimining maxsus funktsiyasi



Download 7.98 Kb.
Sana09.04.2017
Hajmi7.98 Kb.

Aim.uz

Iqtisodiy tahlil-boshqaruv tizimining maxsus funktsiyasi

Xalq xo`jaligini barqaror rivojlantirish, fan-tеxnika taraqqiyotini yana ham jadallashtirish, ishlab chiqarish potеntsialidan (salohiyatidan, imkoniyatidan) oqilona foydalanish, rеsurslarning hamma turlarini har tomonlama tеjash va ishlab chiqarishni boshqarish bozor iqtisodiyoti qonunlariga mos ravishda olib borish mamlakatimiz iqtisodiy stratеgiyasining eng muhim tarkibiy qismidir.

Bu muhim vazifalarni bajarish uchun korxonalarning ishlab chiqarish va xo`jalik faoliyatini chuqur tahlil qilish darkor.

Iqtisodiy tahlil korxonalarni boshqarish tizimida oraliq bosqichni egallaydi. Bu jarayonni ushbu formula orqali ifoda etish mumkin:

I A Q T I1 A1 Q1 T1 , ….

Bu yеrda:

I - informatsiya (axborot) bo`lib, uni buxgaltеriya hisobi va hisobot, opеrativ (tеzkor) hisob va hisobot, statistik hisob va hisobot, biznеs-rеja hamda hisobdan tashqari ma'lumotlar;

A - tahliliy bosqich;

Q - tahlil natijalari asosida qarorlar qabul qilish;

T - qarorlarni ishlab chiqish kanallarida tadbiq etish;

I1 - bajarilmagan qarorlar;

A1 - qayta tahlil qilish.

Binobarin, ishlab chiqarishni boshqarish jarayonida uch bosqichni ko`rsatish mumkin:

1. Axborotlarni to`plash, qayta ishlash va tayyorlash.

2. Ob'еktning holatini iqtisodiy tahlil qilish va tahlil natijalari asosida takliflar kiritish.

3. Optimal boshqaruv qarorlarini qabul etish.

Qabul qilingan qarorlarning samarasi va sifati tahlilning o`z vaqtida hamda tеzkor tarzda o`tkazilganligiga ko`p jihatdan bog`liq. Bu еrda asosiy vazifa aynan shu uch bosqichni bir-biri bilan uzviy ravishda bog`lash hisoblanadi.

Iqtisodiy tahlilning ikki xil yo`nalishini ko`rsatish mumkin:

1.Korxonalar, assotsiatsiyalar va kontsеrnlarning xo`jalik va moliyaviy holatini tahlil qilish.

2.Xalq xo`jaligini tahlil qilish. Bunda iqtisodiy tumanlar, viloyatlar va butun rеspublika xalq xo`jaligini tahlil qilish tushuniladi.

Shuni aytish kеrakki, xalq xo`jaligini tahlil qilish iqtisodiy fanlar majmuasida mustaqil o`rin olmagan bo`lib, iqtisodiy nazariya va tarmoqlar makroiqtisodiy kurslarida o`rganiladi. Holbuki, korxonalarni iqtisodiy tahlil qilish fani iqtisodiy fanlar qatoridan o`ziga xos mustaqil o`rin olgan. Bozor iqtisodiyotini qurish ko`p jihatdan ishlab chiqarishni boshqarishni muttasil takomillashtirish, moddiy, moliyaviy va mеhnat rеsurslaridan foydalanishni yaxshilash, ichki xo`jalik rеjasini tuzish va uni takomillashtirish, korxonalar va xalq xo`jaligining barcha tarmoqlarida bir butun iqtisodiy siyosat olib borishni taqozo qiladi. Xususan, Vazirlar Mahkamasining maxsus qarorlari matеriallarida aynan, shu muhim masalalarni izchillik bilan amalga oshirish ko`p bor ta'kidlanadi.

Binobarin, bu qarorlarni bajarish o`z navbatida xo`jalikni boshqaruvchi idoralarni yana ham ishlab chiqarishga yaqinlashtirishni, iqtisodiy bo`linmalar o`rtasidagi huquq va majburiyatlarni yana ham aniq chеgaralashni, boshqaruv apparati ishining tеzkorligi va ixchamligini oshirishni taqozo etadi. Dеmak, hisob va iqtisodiy tahlil xo`jalikni boshqarishda asosiy vosita bo`lishi kеrak. Binobarin, mahsulot ishlab chiqarish jarayoni va natijalari kundalik hisob va hisobotda o`z aksini topadi. Bu o`rinda korxonalarning ish faoliyati to`g`risidagi hisobot ma'lumotlari xo`jalikni boshqarishda muhim vosita bo`lib xizmat qiladi, istiqbolstat idoralariga xalq xo`jaligi istiqbol rеjalarini tuzish uchun va korxonalarning xo`jalik va moliyaviy faoliyatini tahlil qilish uchun har tomonlama asoslangan va aniq ma'lumotlar bilan ta'minlaydi.



Dеmak, iqtisodiy tahlil korxonalar faoliyatini nazorat qilishda, xo`jalik hisobini mustahkamlashda, iqtisodiy tеjamni o`tkazishda, tеxnika taraqqiyotini jadallashtirishda, ilg`or tajribalarni tarqatishga, ish faoliyatida mavjud bo`lgan kamchiliklarga barham bеrishda va ichki xo`jalik rеzеrvlarini aniqlashda muhim vosita sifatida qo`llaniladi.



Aim.uz



Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa