Insvistitsiya loyhalarini molyalshtirish



Download 30,31 Kb.
bet1/4
Sana05.06.2022
Hajmi30,31 Kb.
#638885
  1   2   3   4
Bog'liq
Investitsiya risklarini pasaytirish yo`llari va sug`urtalash



INSVISTITSIYA LOYHALARINI MOLYALSHTIRISH
REJA:

  1. Investitsiya risklarini pasaytirish yo`llari va sug`urtalash

  2. Investitsion faoliyatni boshqarish samaradorligini oshirish yo’llari

Investitsiya risklarini pasaytirishda ko`proq sug`urtalashdan foydalaniladi. Sug`urta himoyasiga olishning uchta turi farqlanadi.



  1. O`z-o`zini sug`urtalash.

Bu usulda xo`jalikdagi har qanday sodir bo`lishi mumkin bo`lgan hodisalar, korxonalardagi maxsus jamg`armalar tomonidan qoplanadi. O`z-o`zini sug`urtalash maxsus fondlarga ajratiladigan ajratmalar summasiga bog`liq bo`ladi. YA`ni ko`rilgan zararlar miqdori ko`p bo`lsa, ajratma summasini oshishiga olib keladi va shu jihatdan bu mablag`lar chegaralangandir. Korxonaning aylanma mablag`laridan bir qismi maxsus fondlarga jamg`ariladi va aylanma mablag`lar xajmiga salbiy ta`sir kursatadi. O`z-o`zini sug`urtalash ikkita asosiy sababga ko`ra zarur bo`ladi:
- korxonani sug`urtaviy himoyalashning boshqa usullarini qo`llash mumkin bo`lmaganda;
- yoki shunday risklar turlari borki, ularni albatta kompensatsiya qilish zarur.
2. Sug`urtalash.
Sug`urta iqtisodiy faoliyatning muhim turi sifatida, sug`urtalanuvchilar mulkiy qiziqishlarida ko`riladigan zararlar bo`yicha risklarni taqsimlanishi bilan bog`liq va bevosita maxsus ixtisoslashtirilgan tashkilotlar (sug`urtalovchilar) tomonidan, sug`urta badallarini bir joyga to`plovchi, sug`urta zahiralarini tashkil qilish va sug`urtalanuvchilarning ko`rgan zararlarini qoplashni amalga oshirishni ifodalaydi. Bu holatda sug`urtalanuvchilar o`rtasida risklarni taqsimlash asosiy jarayon bo`lib, ko`rilishi mumkin bo`lgan zararlar bo`yicha potentsial risklar sug`urtalanuvchilar o`rtasida taqsimlanadi, ya`ni ko`rilishi mumkin bo`lgan zararlarni qoplash har bir sug`urtalanuvchilar zimmasiga tushadi. Bu munosabatlarda asosiy o`rinni sug`urtalovchiga to`lanadigan sug`urta badallari egallaydi. Ammo, bu sug`urta badallarining etishmovchiligi yuzasidan ko`riladigan zararlarni sug`urtalovchi qoplamaydi degani emas. Ana shu holat sug`urta faoliyatida tadbirkorlik riskini keltirib chiqaradi, ya`ni sug`urtalovchi kurilishi mumkin bo`lgan zararlar yuzasidan oldindan sug`urta qoplamasini o`z mablag`lari hisobidan ham to`lashni ko`zda tutadi.
Sug`urta usuli albatta sodir bo`lishi mumkin bo`lgan yoki bo`lmagan risklarni ehtimoliyligi baholanganda va sug`urtalovchi tomonidan zararlarni qoplash bo`yicha aniq moliyaviy kafolatlar mavjud bo`lganda qo`llaniladi.
Investitsiya loyihasi riskini baholash usullari orasida eng ko`p o`o`llaniladiganlari quyidagilar: 1) Loyihaning sezgirlik tahlili. 2) “Zararsizlik nuqtasi”ni aniqlash. 3) Barqarorlikni tekshirish.
Sezgirlik tahlili loyihaning o`xshash parametrlaridan biri o`zgarganda, loyiha samaradorligi qay darajada o`zgarishiga miqdoriy baho berishda o`o`llaniladi. Sezgirlik tahlilini investitsiya loyihalari natijalariga sezilarli darajada ta`sir etuvchi omillarni aniqlash va ularni taqqoslash tahlili uchun o`tkazish tavsiya etiladi. Bu omillar bilan bog`liq vazifalarni echishda quyidagi ketma-ketlikka amal qilinadi. Avvalo, sof joriy qiymatni hisoblashga yordam beradigan omillar aniqlanadi. Keyin ma`lum oraliqlarda omillardan biri o`zgartirilib, sof joriy qiymat hisoblab chiqiladi, ushbu yo`l har bir omil uchun takrorlanadi. Bundan so`ng hamma hisoblar jadvalga joylashtiriladi, har bir omil o`zgarishiga nisbatan loyihaning sezgirlik darajasi solishtiriladi va loyihaning muvaffaqiyatiga eng ko`p darajada ta`sir etuvchilari aniqlanadi. Sezgirlik tahlili yordamida, hisoblar uchun zarur bo`lgan turli xil o`zgaruvchilar berilganda, naqd foyda yoki investitsiya rentabelligining eng zaruriy o`zgarishlarini aniqlash mumkin. Turli xil o`zgaruvchilarga ishlab chiqarish xarajatlari, sotish hajmi, investitsiya davri davomiyligi, kredit foizi, xom ashyo va yonilg`i qiymati, soliqlar miqdori va boshqalar misol bo`ladi.
“Zararsizlik nuqtasi”ni aniqlash usuli yordamida mahsulot sotishdan kelgan tushum uni ishlab chiqarish xarajatlariga teng bo`lgan holdagi sotish hajmi aniqlanadi. Agar sotish hajmi bu nuqtadan past bo`lsa, korxona zararlarni qoplashi mumkin, agar pul kirimi xarajatlarga teng bo`lsa, korxona ishini zararsiz olib borayotgan bo`ladi. “Zararsizlik” tahlili loyiha quvvati yoki ishlab chiqarish hajmi miqdorini topish maqsadida o`o`llaniladi. Agar ishlab chiqarish hajmi past bo`lsa, korxona zararga ishlayotgan bo`ladi. Bu tahlil loyihani baholashda turli narx va qiymatni hisobga olishga bir qator zararsizlik nuqtalarini hisoblashga imkon beradi.
Barqarorlikni tekshirish usuli yordamida investitsiya ishtirokchilari uchun eng xatarli variantlarda investitsiya loyihasini rivojlantirish rejasini ishlab chiqishni oldindan ko`rib chiqish mumkin. Har bir rejada har bir ishtirokchining rejalashtirilayotgan daromadi, yo`qotishlari, samaradorligi e`tiborga olinadi. Agar barcha ko`rib o`tilgan holatlarda ishtirokchilar qiziqishlari kuzatilsa, kutilayotgan ko`ngilsiz oqibatlar mavjud zahira va rezervlar hisobiga cheklatilsa yoki sug`urta to`lovlari bilan qoplansa, loyiha barqaror va samarali deb hisoblanadi. Loyihaning barqarorlik darajasi uni amalga oshirish sharoitlarining ehtimolli o`zgarishlarga nisbatan ishlab chiqarish, narx va mahsulotning eng yuqori darajadagi qiymati orqali ifodalanishi mumkin.
YUqorida ko`rib o`tilgan riskni boshqarish bosqichlari va riskni baholash usullari yordamida risk sababli bo`ladigan yo`o`otishlarni pasaytirish, ular bilan bog`liq ko`ngilsiz oqibatlarni kamaytirish usullarini taklif qilish mumkin.
Umumdavlat resurslari hisobidan markazlashgan holda ajratmalarni amalga oshirish orqali. Bu resurslar hisobidan katta xajmdagi ko`zda tutilmagan holatlar bo`yicha favqulodda zararlar qoplanadi.



Download 30,31 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish