Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta'lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti «muqobil energiya manbalari» kafedrasi


─ rasm. Gidroelеktr stansiyada elеktr enеrgiya olish sxеmasi



Download 11,95 Mb.
bet24/126
Sana31.12.2021
Hajmi11,95 Mb.
#275976
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   126
Bog'liq
YO‘NALISHGA KIRISH

1 ─ rasm. Gidroelеktr stansiyada elеktr enеrgiya olish sxеmasi


Transform ator


Gidroelеktr stansiyalarning FIK yuqori bo‘lib, elеktr stansiyalar ichida FIK yuqorisidir. Gidroelеktr stansiyalarning o‘rtacha FIK = 93 % ni tashkil etadi. Issiqlik elеktr stansiyalarida esa bu ko‘rsatkich 40 % dan oshmaydi. Gidroelеktr stansiyalarda boshqa elеktr stansiyalardagiga nisbatan quvvatni rostlash oson amalga oshiriladi. Bu elеktr stansiyalarni ishga tushirish, to‘xtatish, quvvatini rostlash jarayonida turbinaga kеlayotgan suvning tеzligini o‘zgartirishning hojati yo‘q va ishlashining ishonchlilik darajasi juda yuqori. SHuning uchun ham quvvatini roctlashning tеzkorligi va arzon elеktr enеrgiya manbai sifatida GESlar g‘oyat ahamiyatlidir. 1 - rasmda Gidroelеktr stansiyada elеktr enеrgiya olish sxеmasi kеltirilgan.

3. Turbinalarning GES dagi o‘rni.

Gidravlik turbinalarda suv energiyasi turbina valini aylantirib mexanik energiya hosil qiladi va o‘z navbatida elektr energiyasi hosil qilinadi. Agarda turbinada suvni dinamik bosimidan foydalanilsa u aktiv turbina deb ataladi, statik bosimdan foydalanilsa reaktiv turbina deyiladi.

Aktiv turbina cho‘michida torayuvchi kiydirmada - soploda, gidrostatik bosimning potensial energiyasi suv harakatining kinetik energiyasiga to‘liq o‘tadi. Turbinaning ishchi g‘ildiragi disk, atroflariga cho‘michsimon kurakchalar joylashtirilgan ko‘rinishida yasaladi.

Suv, kuraklar yuzasidan o‘tib, harakat yo‘nalishini o‘zgartiradi. Bu erda kuraklar yuzasiga ta’sir etuvchi markazdan qochma kuchlar hosil bo‘lib suvning harkat energiyasi turbina g‘ildiragini aylantiruvchi energiyaga aylanadi.

Reaktiv gidravlik turbina ishchi kuraklarida suvning ham kinetik, ham potensial energiyalari turbinani mexanik energiyasiga aylantiriladi.

Turbina ishchi kuraklariga kelayotgan suv ortiqcha bosimga ega bo‘lib, ishchi g‘ildirak yo‘lidan o‘ta borib kamayadi. Bu erda suv turbina kuraklariga reaktiv bosim bilan ta’sir etadi va suvning potensial energiyasi turbina ishchi g‘ildiragining mexanik energiyasiga aylanadi. Reaktiv turbinaning ishchi g‘ildiragi, aktivdan farqli o‘laroq, to‘liq suvda joylashgan bo‘ladi.

Elektr stansiyalarda turbina va generator umumiy val bilan biriktirilgan. Ularning aylanish chastotalarini ixtiyoriy tanlash mumkin emas. Ular generator rotorining qutublar juftligi soniga va o‘zgaruvchan tokning standart chastotalariga mos kelishi kerak.

Past chastotalarda aylanuvchi turbinalar tannarxi qimmat bo‘lib, ular katta joyni egallashni ham hisobga olish kerak. Maqbul qiymatlarga yaqin agregat tezliklarni olish uchun, katta bosimlarda tez aylanish koeffitsenti kichik bo‘lgan turbinadan va katta bosimlarda esa bu koefitsentini katta qiymatlardan foydalaniladi.

Turli xil tabiiy sharoitlarda bunyod etiladigan GES larning turbinalari konstruktiv ishlash jihatidan turlicha bo‘ladi. Turbina quvvati bir necha kilovattdan 500 MVt gacha, aylanish chastotasi 16 2/3 dan 1500 min-1 gacha bo‘ladi.

Oxirgi vaqtlarda gorizontal agregatlar (kapsulalar) qo‘llana boshladi, ularda generator suv o‘tmaydigan germitik kapsulaga joylashtirilgan.Bu agregatlar gidravlik xususiyatlarining yaxshiligi hisobiga ularning FIK yuqori (95-96%).


Download 11,95 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   126




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish