Himoyaga ruxsat beriladi



Download 442.22 Kb.
bet4/5
Sana11.01.2017
Hajmi442.22 Kb.
1   2   3   4   5

Manba: “Bozor, Pul va Kredit” 2013-yil, 11-son

2.2 Xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorlik.

Xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorlik mamlkatimiz investitsion siyosatining asosiy dastaklaridan biri sanaladi. Hozirgi vaqtda xalqaro moliya tashkilotlari va ikki tomonlama hamkorlik tashkilotlari (BDAFI) O’zbekistonning ijtimoiy infrasutruktasini, transport va aloqa, shuningdek ishlab chiqarishni tarmoqlarini rivojlantirish borasida ko’plab hamkorlik ishlarini olib bormoqda. Ayniqsa, BDAFI tashkiloti 2013-2015 yillarda aholi turmush tarzini yaxshilash borasida eng asosiy tashkilot sanaladi.

Butun jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, Islom rivojlanish banki, Yaponiya xalqaro rivojlanish tashkoliti, Germaniyaning “KfW” banki, Xitoy Eksimbanki, Korea Eksimbanki, Yevropa Komissiyasi, IFC va BDAFIs tashkilotlari bilan hamkorlik qilish jarayonida juda katta tajriba to’plandi va o’rta muddatli hamkorlik programmalarini amalga oshirishning ketma-ketlik mexanizmi yaratildi.

IFC va BDAFIs tashkilotlari bilan o’rnatilgan mustahkam aloqalar natijasida O’zbekiston Respublikasiga kiritilayotgan investitsiyalar hajmi yildan-yil ortib borayapti. Oxirgi besh yil ichida beg’araz moddiy va texnik yordam hajmining o’sish surati o’rtacha 8,2% ni tashkil etdi. Bu ko’rsatkich 2013 yilda 7,6% ni tashkil etib, 186 mln. USDga yetdi.

O’zbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasining 29.03.2013 yildagi №90 sonli qaroriga muvofiq hozirda IFC va BDAFIs tashkilotlari bilan hamkorlikda amalga oshirilishi ko’zda tutilayotga jami 285 600 000 USDga teng bo’lgan ta’lim, sog’liqni saqlash, qishloq xo’jaligi va suv resurslaridan foydalanish, ichimlik suvi muammolari, energotejamlilik, atrof muhitni himoyalash, kichik va o’rta biznessni qo’llab quvatlash va boshqa masalalarni o’rganib chiqmoqda.

Shuningdek, 2013-2017 yillarda Xitoy Xalq Respublikasi bilan birgalikda jami qiymati 271 300 000 USD ga teng bo’lgan 35 loyihani, Yaponiya Respublikasi bilan 57 400 000 USD ga teng bo’lgan 14 ta va Korea Respublikasi bilan 22 500 000 USD gat eng bo’lgan 9 ta loyihani amalga oshirish masalasi o’rganib chiqilmoqda. Yevropa Komissiyasining qishloq xo’jaligini va qishloqlarda yashovchi aholining turmush tarzini yaxshilashga mo’ljallangan moddiy yordamlarini o’zlashtirish borasida loyihalar portfeli tuzilmoqda.

Bundan tashqari, IFC va BDSFIs tashkilotlari bilaning mamlakatimiz iqtisodiyotiga ajratayotgan uzoq muddatli imtiyozli kreditlar miqdori ortib bormoqda. 2013-yilda 2’960 mln. USD ga teng bo’lgan 23 ta moliyaviy bitim imzolangan, bu o’tgan yilga nisbatan 214,5% ga teng. Xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlarining bu mablag’’lari sog’liqni saqlash, ta’lim, energetika, yo’llar infrasutrukturasini yaxshilash, kimyo sanoati, qishloq xo’jaligi, iirgatsiya va milioratsiya, communal xo’jalik, suv inshoatlari holatini yaxshilash kabi ko’plab tarmoqlarga maqsadli yo’naltirildi.

6-chizmaYaqin kelajakda quyidagi hamkorlik ishlari olib borilishi ko’zda tutilmoqda:


  1. Osiyo Taraqqiyot Banki bilan hamkorlikda jami 5’030 mln USD ga teng 38 ta loyiha (2014-2016-yillarda);



  1. Butun Jahon Banki bilan hamkorlikda jami 1’000 mln USD ga teng bo’lgan 9 ta loyiha (2014-2016-yillarda);



  1. Islom Taraqqiyot banki bilan hamkorlikda 1’300 mln USD ga teng bo’lgan 19 ta loyiha (2014-2018-yillarda);


7-chizma

BDAFIs tashkiloti bilan hamkorlikda quyidagi loyihalar amalga oshirilishi ko’zda tutilgan:



  1. Xitoyning Eksimbanki bilan hamkorlikda jami 1’230 mln USD ga teng 10 ta loyiha;



  1. Yaponiya xalqaro hamkorlik agentligi bilan hamkorlikda jami 500 mln USD ga teng 3 ta loyiha;



  1. Koreaning iqtisodiy rivojlanish va hamkorlik tashkiloti bilan hamkorlikda jami 594,6 mln USD ga teng 10 ta loyiha;



  1. Islom Taraqqiyoti Banki bilan hamkorlikda jami 480,9 mln USD ga teng 15 ta loyiha;



  1. Germaniya hukumati bilan hamkorlikda jami 20,8 mln USD ga teng 4 ta loyiha;

2011-2015-yillar davomida transport va aloqa kommunikatsiya infrasutrukturani, ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirishga qaratilgan davlat dasturlari, shuningdek, 2013-2015-yillar oralig’ida O’zbekiston Respublikasi aholisi turmush farovonligini oshirish maqsadida quyidagilar prinsiplar xalqaro moliya institutlari va rivojlanish bo’yicha hamkorlar bilan ish olib borishda asosiy o’rin egallaydi:



  • Yangi yuqori texnologiyali ishlab chiqarish korxonalari qurish, mavjud ishlab chiqarish korxonalarini esa modernizatsiya qilish, texnik va texnologik o’zgartirishlar kiritish, biznes va investitsion muhitni yanada yaxshilash orqali Respublika iqtisodiyoti raqobatbardoshligini yanada oshirish;

  • Transport va aloqa infrasutrukturasini modernizatsiya qilish jarayoni davom ettirish, shuningdek, yangi temiryo’l, avtomobil yo’llarini qurish, mavjudlarini rekonstruktsiya qilish. Elektroenergetika, gaz va suv ta’minoti, konalizatsiya yo’llari holatini yaxshilash;

  • Qishloq hudularida kichik biznes va xizmat ko’rsatish sohalarini rivojlantirish, aholini ish o’rinlari bilan ta’minlash va shu orqali qishloq aholisi turmush tarzini yaxshilash;

  • Ishlab chiqarish sohalarida energiya sarfini kamaytirish, energiya tejaydigan texnikalardan foydalanish va qayta tilanadigan energiya manbalaridan energiya olishni rivojlantirish;

  • Informatsion va kommunikatsion texnologiyalar rivojini va iqtisodiyotda ularning rolini oshirish;

  • Sog’liqni saqlash va ta’lim sohalarida olib borilayotgan ishlar davomiyligini ta’minlash;

  • Orolbo’yi va yashash muhiti og’ir bo’lgan joylarda, ekologiya va atrof muhitni yaxshilashga qaratilgan ishlarni yanada kuchaytirish, iqtisodiyotda “yashil iqtisodiyot” texnologiyalarini qo’llash.


III BOB: “ MAMLAKATIMIZ IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHDA XORIJIY INVESTITSIYALARNING O’RNI” MAVZUSINI O’QITISHNING TEXNOLOGIK MODELINI YARATISH.

Quyida mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda xorijiy investitsiyalarning o’rni mavzusi bo’yicha ma’ruza va seminar darslarining o’qitish uslubiyotlari keltirilgan.



MAVZU:

Mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda xorijiy investitsiyalarning o’rni.

Ma’ruzada ta’lim texnologiyasi.

O’quv soati: 2 soat

Talabalar soni: 32-36

O’quv mashg’ulotining shakli

Elektron taqdimotli ma’ruza

Mavzu rejasi

  1. Xorijiy investitsiyalarning mohiyati, turlari va investitsiyalashga ta’sir etuvchi omillar.

  2. Milliy iqtisodiyotda chet el kapitalining ahamiyati va uni jalb qilish sabablari.

  3. O’zbekiston Respublikasining investistion muhiti.

  4. O’zbekiston Respublikasi makroiqtisodiy investitsion faoliyati tahlili.

  5. O’zbekiston Respublikasining xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorligi.

Mashg’ulotning maqsadi: Xorijiy investitsiyalarning mohiyati, turlarini va ularning mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishdagi o’rnini talabalarga tushuntirish.

Pedagogik vazifalar:

  • Xorijiy investitsiyalarning mohiyati, turlarini to’g’risida tushuncha berish;

  • Investistiya jarayonining asosiy kategoriyalarining tasnifi va iqtisodiy mohiyatini tushuntirish;

  • Mamlakatimizda investitsiyalarni jalb qilish uchun yaratilgan imkoniyatlar bilan tanishtirish.

  • Mustaqillik davrlaridan boshlab to hozirgacha mamlakatimizdagi investitsiya faoliyati natijalari(ko’rsatkichlari) bilan tanishish.

  • Milliy investistiya resurslari haqida tushuncha berish;

  • Mamlakatimizning xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorligi va uning mohiyatini yoritib berish.

O’quv faoliyati natijalari:

  • Investistiya kategoriyalari to’g’risida, xorijiy investitsiyalarning mohiyati, turlari va investitsiyaga ta’sir etuvchi omillar haqida tushuncha paydo bo’ladi.

  • Investistiya jarayonining asosiy kategoriyalarining tasnifi va iqtisodiy mohiyatini tushunishadi;

  • Mamlakatimizda investitsiyalarni jalb qilish uchun yaratilgan imkoniyatlar bilan tanishadilar.

  • Mamlakatimizdagi investitsiya faoliyati natijalari(ko’rsatkichlari) bilan tanishadilar, ko’rsatkichlardagi o’zgarishlar sababi va mohiyati haqida fikr yuritadilar.

  • Mamlakatimizning qaysi xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorligi qilayotgani va uning mohiyatini anglashadi.

Ta’lim metodlari

Ma’ruza, savol-javob, suhbat, munozara.

Ta’lim vositalari

Ma’ruza matni, kompyuter, proyektor, doska.

Ta’lim shakllari

Elektron tadqimot

O’qitish shart-sharoiti

Texnik vositalardan foydalanish va guruhlarda ishlashga mo’ljallangan auditoriya

Monitoring va baholash

savol-javob, reyting tizimi asosida baholash.

Mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda xorijiy investitsiyalarning o’rni” mavzusi bo’yicha muammoli ma’ruza mashg’ulotining texnologik xaritasi.

Faoliyat bosqichlari

Faoliyat mazmuni




O’qituvchining

Talabaning

Tayyorlov bosqichi

Guruh bilan salomlashadi;

Guruhning davomadi va auditoriyaning tayyorgarligini tekshiradi



Darsga kerakli bo’lgan o’quv qurollarini tayoorlashadi

I. Kirish bosqichi (10 daqiqa)

Mavzuning nomi, o’quv maqsadi, kutilajak o’quv natijalarini e’lon qiladi. O’quv mashg’uloti elektron taqdimot shaklda o’tkazilishini tushuntiradi.

Eshitadi, yozib oladi.

II. Asosiy bosqich

(55 daqiqa)



2.1 Yangi mavzuni darrov boshlashdan avval oldingi mavzudan bir nechta savollar berib, ularga javoblarni olib, yangi mavzuga bog’lab ketadi.

2.2 Xorijiy investitsiyalar haqida tushuncha, beradi. Ularning mohiyati, shakllari haqida ma’lumot beradi.

2.2 Mamlakatimizda xorijiy investorlar uchun qanday imkoniyatlar yaratilganligi, investitsiya faoliyati uchun soliq imtiyozlari yaratilganligi haqida talabalarga ma’lumot beradi.

2.3 Mamlakatimizning investitsion faoliyati natijalari (elektron taqdimotda keltirilgan jadval, diagramma) bilan tanishtiradi. Ko’rsatkichlardagi o’zgarishlarning mohiyati, ularning salbiy yoki ijobiy xarakteerga ega ekanligi haqida batafsil to’xtalib o’tadi.

2.4 Mamlakatimizning qaysi xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorlik aloqalarini o’rnatganligi va uning mohiyatini yoritib beradi.


O’qituvchi tomonidan berilgan savollarga javob berishadi.

Mamlakatimizda investorlar uchun qanday muhit yaratilganligi bilan tanishishadi.

Investitsiyalar bilan bog’liq bo’lgan makroiqtisodiy ko’rsatkichlar va ularning mohiyati bilan tanishishadi


III.Yakuniy bosqich

(15 daqiqa)



3.1 Yakunda mamlakatimiz investitsion faoliyatini xulosolovchi fikrlarni aytib o’tadi.

3.2 O’quvchilarga vazifa sifatida ko’rsatkichlarni yana bir marta mustaqil o’rganib chiqishlari va o’zlariga kerakli xulosalar chiqarishlari topshiriladi.

3.3 Darsda faol qatnashib, o’z fikrlarini ifodalagan talabalar baholanishadi.


Eshitadilar.

Vazifani yozib oladilar.



Ko’rgazmali usullar ta’lim beruvchiga mantiqiy o’zaro bog’liqlikni ko’rgazma ravishda illyustrastiya qilishga, o’quv materiallarini yetkazishni strukturalashtirishga, ta’lim oluvchilarga materialni tushunishga va yaxshi eslab qolishga yordam beradi. «Texnologik vositalarni faol qo’llashga asoslangan xohlagan zamonaviy texnologiya asosan vositali ravishdagi ta’limni amalga oshiradi, bunda o’quv axborotning asosiy hajmi o’qituvchi orqali emas, balki ta’lim vositalari orqali o’tadi.

Hamma biladigan bir gap bor: «Yuz marotaba eshitgandan ko’ra bir marotaba ko’rgan yaxshi». Shuning uchun o’quv materialni og’zaki bayon etish uchun (bunda 20 foiz mazmuni egallanadi) vaqt ketkazishning ma’nosi yo’q.

Mashg’ulotlarda o’quvmateriallarni ko’rgazmali, vizual shaklda keltirish lozim. Ko’rilayotgan ob’ekt ta’limoluvchilar diqqatini ta’lim vositalari yordamida o’ziga tortadi, qabul qilish jarayonini kuchaytiradi va chuqurlashtiradi, bo’lib o’tayotgan jarayonlarni kuzatishga, ob’ektlarni modellashtirishga yordam beradi.

Shuning uchun ham ta’lim usullarini tanlashda namoyish,videousul ,muammoli vaziyatlar usullaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir.Aynan shu usullar yordamida ta’lim berish jarayonida ma’lumotlarning ko’proq qismini saqlab qolish mumkin.

Quyida “Mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda xorijiy investitsiyalarning o’rni” mavzusining elektron taqdimotini keltiramiz.


























Mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda xorijiy investitsiyalarning o’rni” mavzusi bo’yicha seminar mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi.



O’quv soati:2 soat

Talabalar soni:

O’quv mashg’ulotining shakli

Muammoli seminar

Mavzu rejasi:

1. Xorijiy investitsiyalarning mohiyati, turlari va investitsiyalashga ta’sir etuvchi omillar.

2. Milliy iqtisodiyotda chet el kapitalining ahamiyati va uni jalb qilish sabablari.

3. O’zbekiston Respublikasining investistion muhiti.

4. O’zbekiston Respublikasi makroiqtisodiy investitsion faoliyati tahlili.



5. O’zbekiston Respublikasining xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorligi.

Mashg’ulotning maqsadi: Investistiya jarayonining asosiy kategoriyalarining tasnifi va iqtisodiy mohiyatini tushuntirish. Mustaqil ravishda muammoni ishlab chiqish, tahlil qilish va baholash, hamda yechimini topib, yakuniy xulosalar qilish malakalarini shakllantirish.

Pedagogik vazifalar:

  • Xorijiy investitsiyalarning mohiyati, turlarini to’g’risida tushuncha berish;

  • Investistiya jarayonining asosiy kategoriyalarining tasnifi va iqtisodiy mohiyatini tushuntirish;

  • Mustaqillik davrlaridan boshlab to hozirgacha mamlakatimizdagi investitsiya faoliyati natijalari(ko’rsatkichlari) bilan tanishish.

  • Mamlakatimizning xalqaro moliya institutlari va rivojlanish tashkilotlari bilan hamkorligi va uning mohiyatini yoritib berish.

  • Muammoli vazifalarni yechishda nazariy bilimlarini qo’llash imkoniyatini yaratish;

  • Muammoni va uni echimini topish jarayonini tahlil qilish ketma-ketligini aniqlashga o’rgatish;

  • Mustaqil ravishda muammoning echimini topish va yakuniy xulosalarni shakllantirishga undash.

O’quv faoliyatining natijalari:

  1. Investistiya jarayonining asosiy kategoriyalarining tasnifi, ularning muhim tomonlarini to’liq yoritadi,



  1. Mamlakatimiz investitsion faoliyati natijalari bilan tanishtirish



  1. Muammoli vazifalarni echimini topishda nazariy bilimlarini qo’llaydi;



  1. Muammoli savollardan kelib chiqib, muammoni ajratadi va muammoni yechish jarayonini aniqlaydi;



  1. Taklif qilingan qarorlar variantlarini baholaydilar va muammo bo’yicha yakuniy xulosalar qiladi.

Ta’lim metodlari

Muammoli metod, tezkor-so’rov

Ta’lim vositalari

Ma’ruza matni, format qog’ozlari, markerlar, skotch, o’quv materiallari

Ta’lim shakllari

Frontal, jamoaviy, guruhlarda ishlash.

O’qitish shart-sharoiti

Texnik vositalardan foydalanish va guruhlarda ishlashga mo’ljallangan auditoriya

Monitoring va baholash

Nazorat savollari, savol-javob, reyting tizimi asosida baholash.

Mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda xorijiy investitsiyalarning o’rni” mavzusi bo’yicha seminar texnologik xaritasi.

Faoliyat bosqichlari

Faoliyatning mazmuni

O’qituvchining

Talabaning

I. Kirish bosqichi

(15daqiqa)



    1. Mavzuning nomi, o’quv maqsadi, kutilajak o’quv natijalarini e’lon qiladi.

    2. Seminar mashg’ulotining mashg’uloti muammoli ta’lim metodlaridan biri bo’lgan “6x6x6” metodi vositasida o’tishini e’lon qiladi va bu metod qoidalari bilan tanishtiradi.

    3. Talabalarni 6 guruhga bo’ldaydi.

Tinglaydilar. Mavzu nomini va rejasini yozib oladilar.

Mayda guruhlarga bo’ldanishadi.



II. Asosiy bosqich

(50 daqiqa)



2.1. Shu mavzuga bag’ishlab o’tilgan ma’ruza darsini eslatib, talabalarga bir nechta savollar bilan murojaat qiladi(darsni yodga olish maqsadida).

2.2. Talabalar bilan birgalikda mavzuga oid bir nechta muammolarni ishlab chiqishga harakat qiladi. Muammoni ishlab chiqishda talabalar bilan birgalikda taklif qilingan variantlarni tahlil qiladi. Taklif qilingan variantlarni aniqlashtiradi, o’zgartirishlar kiritadi va ulardan bittasida to’xtaydi.

2.3. Talabalarni 6 ta kichik guruhga bo’ladi va hamkorlikda muammoli vazifani hal etishni taklif qiladi.

2.4. Guruhlar o’zaro muhokamani tugatishgach, har bir guruhdan bittadan o’quvchini tanlab yangi oltilalik 6 ta mayda guruhni qayta tuzadi.

2.5. Yangi tuzilgan guruhlari bilan muammoni yana bir marotaba qayta ko;rb chiqishlari uchun guruhlarga vaqt beradi.

2.6.Qayta ko’rib chiqilib yaxlit qarorga kelgan guruhlar fikrini tinglaydi.



Savollarga javob beradilar.

Muammolar ichidan bittasini tanlab oladilar.

6 ta mayda guruhlar bo’ldanadilar(keyinchalik yana bir marta qayta bo’ldanadilar)

Muammoni hal etish variantlari yuzasidan o’z fikrlarini bildiradilar.



III. Yakuniy bosqich

(15 minut)



3.1. Gurularning javoblari bo’yicha o’z fikrini bildiradi.

3.2 Xato va kamchiliklarni tuzatib guruhlarning bergan javoblariga mos tarzda guruh a’zolarini baholaydi.

3.2 Mavzuni umumlashtiradi, umumiy xulosalar qiladi, yakun yasaydi.


Eshitadilar.

Xato va kamchiliklari haqida xulosalar chiqaradialar.



Muammoli ta’lim texnologiyalarining mohiyati.

Muammoli ta’lim texnologiyalari o’quvchi faoliyatini faollashtirish va jadallashtirishga asoslangan. Muammoli ta’lim texnologiyasi insonning fikrlashi, muammoli vaziyatni hal etishdan boshlanishi hamda uning muammolarni aniqlash, tadqiq etish va yyechish qobiliyatiga ega ekanligidan kelib chiqadi. Muammoli ta’lim o’quvchilarning ijodiy tafakkuri va ijodiy qobiliyatlarini o’stirishda jiddiy ahamiyatga ega.

Muammoli ta’limning bosh maqsadi — o’quvchilarning muammoni to’liq tushunib etishiga erishish va ularni hal eta olishga o’rgatishdan iborat. Muammoli ta’limni amaliyotda qo’llashda asosiy masalalardan biri o’rganilayotgan mavzu bilan bog’liq muammoli vaziyat yaratishdan iborat.

Muammoli ta’lim mashg’ulotlarini tashkil etish va boshqarish.

Muammoli ta’lim mashg’ulotlarini tashkil etish va boshqarish quyidagi bosqichlarni o’z ichiga oladi:

— o’quv fani va darslar mavzusini o’rgatishda ular bilan bog’liq muammoli masalalarni belgilash;

— ulardan muammoli vaziyatlar hosil qilish va amalda foydalanishni oldindan rejalashtirib borish;

— o’quvchilarning tayyorgarlik darajasini hisobga olish;

— zarur o’quv vositalarini tayyorlash;

— muammoli vaziyatdagi mavjud ziddiyatni ko’rsatish;

— topshiriqni va uni yyechish uchun etarli shartlarni aniq bayon qilish;

— o’quvchilarning muammoni hal etishda yo’l qo’yayotgan xatolarini, ularning sababini va xususiyatini ko’rsatish;

— o’quvchilarning noto’g’ri taxminlari asosida chiqargan xulosalari oqibatini muhokama etib, to’g’ri yo’lni topishlariga ko’maklashish va boshqalar.

Muammoli ta’lim jarayonini quyidagi uchta asosiy bosqichga ajratish mumkin:

1. Muammoli vaziyat hosil qilish.

2. Muammoni yyechish taxminlarini shakllantirish.

3. Yechimning to’g’riligini tekshirish (olingan yechim bilan bog’liq axborotni tizimlashtirish orqali).

Muammoni hal etishni 3 ta bosqichga ajratish mumkin:

1. Isbotlash — bu muammoning ilgari to’g’ri deb tan olingan sabablar bilan bog’liqliklarini topish asosida amalga oshiriladi.

2. Tekshirish — buni tanlangan sababning oqibatida hal etilayotgan muammo hosil bo’lishi to’g’riligini asoslash bilan amalga oshiriladi.

3. Tushuntirish — bu muammoning yechimi nima uchun to’g’riligini tasdiqlovchi sabablarni aniqlash asosida amalga oshiriladi.




Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa