Himoyaga ruxsat beriladi



Download 1,45 Mb.
Pdf ko'rish
bet9/33
Sana21.04.2020
Hajmi1,45 Mb.
#46284
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   33
Bog'liq
mamlakatimiz iqtisodiyotini rivojlantirishda xorijiy investitsiyalarning orni va bu masalani oqitish uslubiyoti
Pedagogik dasturiy vositalardan foydalanish, Инструкция по охране труда для слесаря по КИПиА
1-chizma 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Bozor  iqtisodiyoti  sharoitida  shar  bir  investitsiya  turining  o`ziga  xos  o`rni 

bo`ladi. Moliyaviy investitsiyalar tarkibiga mashalliy va xorijiy mamlakatlarning pul 

birliklari,  banklardagi  omonatlar,  depozit  sertifikatlar,  aktsiyalar,  obligatsiyalar, 

veksel‘‘lar va boshqa qimmatli qog`ozlar shamda tenglashtirilgan boyliklar kiradi. 

Moddiy investitsiyalar tarkibiga asosiy fondlar, ya`ni binolar, asbob-uskunalar, 

inshootlar,  kommunikatsiyalar  va  boshqa  turdagi  asosiy  ishlab  chiqarish 

fondlarining aktiv va passiv qismlari kiradi. 

Aqliy  (intellektual)    investitsiyalar  miqdori  juda  rang-barangdir,  ya`ni  ular 

mulkiy  shuquqlar  shaklidagi  investitsiyalar  aqliy  meshnatga  oid  shakldagi 

investitsiyalar    va  tabiiy    resurslardan  foydalanish  shaklidagi  investitsiyalardan 

iborat.  Mulkiy  huquqlar  guruhiga  kiradigan  investitsiyalarning  xillari  bozor 

munosabatlarining  nechog`lik  rivojlanganligiga,  milliy  bozorlarning  o`ziga  xos 

tomonlariga  qarab  har  xil  bo`ladi.  Aqliy    mehnatga  oid  haq-huquqlar  shaklidagi 

investitsiyalar  tarkibiga  mualliflik  huquqlari,  ―nou-xau‖,  kashfiyotlar,  tovar 

belgilariga beriladigan litsenziyalar va boshqa xil egalik huquqlari kiradi. 

 

Investitsiya 



turlari 

 

 



 

aqliy 


(intellektual)

 

 



moddiy

 

 



moliyaviy

 



10

 

 



Investitsiyalar  xususiy  sektor  va  davlat  tomonidan  mamlakat  ichkarisida  va 

uning tashqarisida turli ishlab chiqarishlarga va qimmatbaho qog`ozlarga (aktsiyalar, 

obligatsiyalar) 

qo`yilishi 

mumkin. 

Investitsiyalar 

yalpi 

va 


sof 

investitsiyalargaajratiladi.  Yalpi  investitsiyalar  –  bu  ishlab  chiqarish  vositalarining 

iste`mol qilingan qismini qoplash hamda ularni qo`shimcha o`sishi maqsadida ishlab 

chiqarish jamg`armalari va aholi mablag‘`lari qo`yilmalaridir. Boshqacha so`z bilan 

aytganda,  yalpi  investitsiyalar  o`z  ichiga  amortizatsiya  va  sof  investitsiyalarni 

qo`shadi. Sof investitsiyalarni aniqlash uchun yalpi investitsiyalardan amortizatsiya 

ajratiladi. 

Yalpi investitsiyalar va amortizatsiya o`rtasidagi nisbatga qarab iqtisodiyotning 

ahvoli  qanday  ekanligini,  ya`ni  yuksalish,  yo  turg`unlik  yoki  pasayish  davrini 

boshidan  kechirayotganligini  aniqlash  mumkin.  Agarda,  yalpi  investitsiyalar 

amortizatsiyadan  ortiq,  ya`ni  sof  investitsiya  yuqori  bo`lsa,  iqtisodiyot  yuksalishda 

bo`ladi, chunki uning ishlab chiqarish quvvatlari o`sadi. 

Yalpi  investitsiya  va  amortizatsiya  bir-biriga  teng  bo`lgan  chog`da  iqtisodiyot 

turg`unlik holatida bo`ladiBu vaziyatda sof investitsiyalar nolga barobar va iqtisod 

shu  yilda  qancha  kapital  iste`mol  qilgan  bo`lsa,  uni  qoplash  uchun  shuncha  ishlab 

chiqaradi.Ishchan  faollik  pasayib  borayotgan  iqtisodiyotuchun  (asegnatsiya  holati) 

yalpi  investitsiyalar  amortizatsiyadan  kam  bo`lgan  holdagi  vaziyat  xosdir,  ya`ni 

iqtisodiyotda  yil  davomida  kapital  ishlab  chiqarilganiga  nisbatan  ko`proq  iste`mol 

qilinadi.  Bunday  holatda  sof  investitsiyalar  ishorasi  manfiy  bo`lib,  uning  mutlaq 

qisqarishini  bildiradi.  Natijada,  yil  oxirida  kapital  hajmi  yil  boshidagiga  qaraganda 

kam bo`ladi.    

Xorijiy  investitsiyalar  -  bu  chet  el  investorlari  tomonidan  yuqori  darajada  

daromad olish, samaraga erishish maqsadida mutloq boshqa davlat iqtisodiyotining, 

tadbirkorlik  va  boshqa  faoliyatlariga  safarbar  etadigan  barcha  mulkiy,  moliyaviy, 

intellektual boyliklaridir. Xorijiy investitsiyalari ichki investitsiyalardan farqli holda 

tashqi  moliyalashtirish  manbaiga  kiradi.  Xorijiy  investitsiyalarning  ichki 

investitsiyalardan farqi shundaki, ularda investor boshqa mamlakat fuqarosi bo‘ladi. 

Iqtisodiy  mazmuniga  ko`ra  xorijiy  investitsiyalar  ssuda  kapitali  (ya`ni  qarz  va 




11

 

 



kredit), xamda bevosita va portfel‘ investitsiyalarga bulinadi. Investitsiyalar nimaga 

yo‘naltirilganligi ular kaysi xorijiy investitsiya turiga kirishini belgilaydi. 




Download 1,45 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   33




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
axborot texnologiyalari
ta’lim vazirligi
zbekiston respublikasi
maxsus ta’lim
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
guruh talabasi
o’rta maxsus
toshkent axborot
texnologiyalari universiteti
xorazmiy nomidagi
davlat pedagogika
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
vazirligi muhammad
haqida tushuncha
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
toshkent davlat
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
matematika fakulteti
saqlash vazirligi
Ishdan maqsad
o’rta ta’lim
ta’limi vazirligi
fanining predmeti
pedagogika universiteti
haqida umumiy
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
koronavirus covid
coronavirus covid
qarshi emlanganlik
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
risida sertifikat
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
moliya instituti
fanidan tayyorlagan
umumiy o’rta
fanlar fakulteti
fanidan mustaqil
ishlab chiqarish
Toshkent axborot