Гистология цитология ва эмбриология проф. Қ. Р. Тўхтаев таҳрири остида



Download 20,04 Mb.
Pdf ko'rish
bet11/387
Sana15.04.2022
Hajmi20,04 Mb.
#553237
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   387
Bog'liq
2 5314645480427228150
Masofali o‘qitishni tashkil etish va uning o‘quv metodik ta’minoti., Jek London Ayol mardligi uz, Jek London Ayol mardligi uz, Aniqlovchi va uning gap tuzilishidagi o`rni, 8-мавзу, 2-мавзу1
«ҳужайра патологияси»
яратилишига асос бўлиб хизмат қилди. Бу 
таълимотга асосан барча касалликлар ҳужайралар тузилишининг 
ўзгаришлари билан боғлиқ деб таъкидланади. Ҳужайра патологияси турли 
касалликларнинг келиб чиқиш механизмларини очиб берди ва шу 
билан назарий ва клиник тиббиѐтнинг негизини ташкил этди.
Р.Вирховнинг яна бир буюк хизматларидан шуки, у Т.Шванн ва М.Шлейден 
фикрларига қарама-қарши ўлароқ, ҳужайралар қандайдир бир структурасиз 
тирик тузилмадан (цитобластемадан) эмас, балки фақат олдиндан мавжуд 
бўлган ҳужайралардан ҳосил бўлади деган фикрни олдинга сурди. Унинг 
«
omnis cellula е cellula
» , яъни, ҳар бир «
ҳужайра ҳужайрадан
» деган 
ибораси биологиянинг кейинги ривожланишига туртки бўлди. Ҳозирги 
вақтда ҳужайралар мавжуд ҳужайранинг бўлиниши натижасида ҳосил 
бўлади, деган хулоса биологиянинг асосий хулосаларидан бири 
ҳисобланади. Р.Вирховнинг 
ҳужайрадан ташқарида ҳаѐт йўқ
деган 
ибораси ҳозирги кунгача ўз қадрини йўқотмаган.
Ҳужайра назариясиниг асосий қоидалари қуйидагилардан иборатдир: 


1. Ҳужайра тирик мавжудотнинг энг кичик бирлигидир.
Ўзини 
қайтадан тиклаш (репродукция), энергиядан фойдаланиш ва уни 
трансформация қилиш, метаболизм, сезгирлик ва ўзгарувчанлик, шароитга 
мослашиш – буларнинг бари тириклик белгиларидир. Ушбу белгиларни илк 
бор фақатгина ҳужайрада кўриш мумкин. Айнан ҳужайрагина тирикликнинг 
барча хусусиятларини ўзида мужассамлаштирган энг кичик бирликдир. 
Ҳужайранинг алоҳида ажратилган қисмлари (компонентлари) эса, масалан, 
ядро ѐки органеллалар, ушбу хусусиятларни намоѐн этишга ожизлар. 
Ҳужайрадан ажратилгандан сўнг улар ўз-ўзини сақлаб қолиш ва янгидан 
ҳосил бўлиш хусусиятларини йўқотадилар. Бундан фарқли ўлароқ кўпгина 
ҳужайралар, ҳатто кўп ҳужайрали организмдан ажратиб олинган бўлсада, 
тегишли муҳитда ўзида модда алмашинуви, репродукция каби бир қатор 
тириклик белгиларини сақлаб қоладилар.

Download 20,04 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   387




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
axborot texnologiyalari
O’zbekiston respublikasi
guruh talabasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
Ўзбекистон республикаси
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
таълим вазирлиги
махсус таълим
haqida tushuncha
O'zbekiston respublikasi
tashkil etish
toshkent davlat
vazirligi muhammad
saqlash vazirligi
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
respublikasi axborot
vazirligi toshkent
bilan ishlash
Toshkent davlat
uzbekistan coronavirus
sog'liqni saqlash
respublikasi sog'liqni
vazirligi koronavirus
koronavirus covid
coronavirus covid
risida sertifikat
qarshi emlanganlik
vaccination certificate
sertifikat ministry
covid vaccination
Ishdan maqsad
fanidan tayyorlagan
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanidan mustaqil
moliya instituti
fanining predmeti
pedagogika universiteti
fanlar fakulteti
ta’limi vazirligi