Geografik xaritalarda turli tuman voqea va hodisalar tasvirlangani uchun ular juda xilma-xil bo‘ladi. Xaritalar geografiya fanining hamma sohalarining eng asosiy qismidir. Xartashunoslikda quyidagi tushunchalar uchraydi



Download 4,43 Mb.
bet3/6
Sana12.04.2022
Hajmi4,43 Mb.
#545469
1   2   3   4   5   6

Har bir geografik xarita kartografik turdan, quruqlik va suvlarning muayyan masshtabda chizilgan yozuvsizlaridan, shartli belgilardan, geografik nomlar va raqamlardan iboratdir. Shunga ko‘ra o‘quvchilarning geografik xarita haqidagi bilimi kamida quyidagi shartlarni o‘z ichiga olishi kerak:

  • Har bir geografik xarita kartografik turdan, quruqlik va suvlarning muayyan masshtabda chizilgan yozuvsizlaridan, shartli belgilardan, geografik nomlar va raqamlardan iboratdir. Shunga ko‘ra o‘quvchilarning geografik xarita haqidagi bilimi kamida quyidagi shartlarni o‘z ichiga olishi kerak:
  • Dasturda ko‘rsatilgan geografik nomlarni bilish va tegishli kartografik tasavvurlar bo‘lishi.
  • Xaritaning shartli belgilarini bilish va xaritaning tuzilishini tushunish kerak.
  • Buning ma’nosi shuki, o‘quvchilar eng avval, dasturda ko‘rsatilgan geografik obektlarning nomlarini esda tutishlari, ularning geografik o‘rnini va xaritada bir-birlariga nisbatan joylashishini tasavvur eta olishlari, ularni xaritadan topa bilishlari va to‘g‘ri ko‘rsata olishlari kerak. O‘quvchilar, shuningdek, xaritaning eng muhim yozuvsiz xaritalarini tasavvur eta olishlari lozim.
  • Xaritaning tuzilishi to‘g‘risida eng boshlang‘ich bilimga ega bo‘lmasdan turib, ya’ni xaritaning voqelikni aks ettirishini tushunmasdan, uning masshtabini, undagi yo‘nalishlarni, kartografik turning ahamiyatini tushunmasdan turib xaritani chinakam bilib bo‘lmaydi.
  • www.arxiv.uz

Uslubiyotda xaritani o‘qiy olish deganda hududni va ayrim geografik obektlarni xarita asosida ta’riflab bera bilish tushuniladi. XIX asrning oxiridagi mashhur uslubiyotchi A.Brizgalov o‘quvchilarga xaritani o‘qiy olishni o‘rganishda o‘qituvchining vazifalari mana bunday obrazli qilib ifoda etgan edi: “...Qani endi o‘quvchi xaritaga, masalan, musiqachi o‘z notalariga qanday munosabatda bo‘lsa, shunday munosabatda bo‘lsa, ya’ni u biron-bir mamlakatning xaritasiga ko‘z tashlar ekan, xaritada berilgan geografik ma’lumotlardan shu mamlakat aholisining hayoti to‘g‘risida har holda to‘g‘ri xulosalar chiqara oladigan bo‘lsa. Xaritani tashkil etadigan geografik belgilar shunday ma’lumotlarga aylanishi kerakki, o‘quvchi bu ma’lumotlar asosida, musiqachi nota belgilari va uning bir guruhini to‘plab, o‘z ongida muayyan tovushlar yig‘indisini hosil qilgani kabi o‘z xulosalarini chiqara olsin...”.

  • www.arxiv.uz

Download 4,43 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish