Eng kichik kvadratlar usuli. Chiziqli va kvadratik modellar



Download 360,74 Kb.
bet1/2
Sana10.07.2022
Hajmi360,74 Kb.
#773374
  1   2
Bog'liq
1654145065 (1)

ENG KICHIK KVADRATLAR USULI.

CHIZIQLI VA KVADRATIK MODELLAR


Funksiya qiymatlari jadval ko’rinishda berilgan bo’lsa, hamda funksiya qiymatlarida tartibdagi sistematik xatolar mavjud bo’lsa interpolyatsiya usulini to’liq jadvalga tatbiq qilish samarasiz ekanligi qayd qilingan. Shuning uchun jadval qiymatlari ko’p bo’lib, to’liq jadval asosida yagona bog’lanish modelini topish talab qilinayotgan bo’lsa eng kichik kvadratlar usulidan foydalangan ma’qul. Bu xolatda topilgan model qiymatlari jadval qiymatlariga iloji boricha yaqin bo’lishini ta’minlashimiz kerak bo’ladi. Biz bu yerda ikkita, chiziqli va kvadratik bog’lanish hollarini ko’ramiz. Xususan, chiziqli model deganda


kvadratik model deganda ko’rinishdagi modellarni (formulalarni) tushunamiz. Jadval qiymatlarga yaqinlik sharti sifatida esa


(1)


(2)

shartlar olinadi. (1), (2) shartlarga ko’ra noma’lum koeffisientlar larni topish uchun tenglamalar hosil qilamiz. Funksiya minimumga erishish zaruriy shartiga ko’ra (1) shart uchun




(3)

(2) shart uchun esa




(4)

sistemalar hosil bo’ladi.


Shunday qilib chiziqli model koeffisientlarini (3) sistemadan, kvadratik model koeffisientlarini esa (4) sistemadan topamiz. Topilgan model qiymatlari bilan berilgan jadval qiymatlarini taqqoslash asosida esa tanlangan model o’rinli yoki noo’rinligi haqida xulosa chiqarishimiz mumkin. Bunda asosiy me’zon sifatida model qiymatlar bilan jadval qiymatlari farqi sistematik xatolar tartibidan oshib ketmasligi olinadi. Eng kichik kvadratlar usulining yana bir yaxshi tarafi u jadval qiymatlar orasida tasodifiy xatolar uchrab qolsa ularni aniqlash imkoniyatini berar ekan. Buning uchun barcha lar uchun xisoblanadi. Agar barcha lar tartibida bo’lib, faqat bitta yoki ikkitasida qiymati dan bir necha barobar katta chiqsa jadvalning shu qiymatida tasodifiy xatolik mavjud ekan degan xulosaga kelamiz. Bu xolda jadvaldan ana shu shubxali nuqtani chiqarib tashlab, yangi jadval asosida qaytadan tuzatilgan model quriladi.
Biz quyida keltirilgan qoidalarning tadbiqiga bir na’munaviy misol ko’ramiz.
Misol:







0

0

-2

1

0,1

-2,394

2

0,2

-2,772

3

0,3

-3,128

4

0,4

-3,456

5

0,5

-3,75

6

0,6

-4,004

7

0,7

-4,212




Download 360,74 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish