Elektrotexni



Download 0,94 Mb.
bet1/5
Sana01.07.2022
Hajmi0,94 Mb.
#724012
  1   2   3   4   5
Bog'liq
etm


Elektrotexnika materiallarining klassifikasiyasi

1.1. Moddalarning tuzilishi

Har bir atom proton va neytronlardan tashkil topgan yadrodan hamda uning atrofida aylanadigan elektronlardan tashkil topgan bо‘ladi. Atom yadrosi musbat zaryadlangan bо‘ladi va atom xajmining juda kichik qismini egallaydi. Atomning musbat zaryadli bо‘lishi unda protonnikidan biroz katta bо‘lgan neytronda xech qanday zaryad yо‘q, ya’ni u elektr jihatdan butkul neytral (1.1-rasm).

1.1-rasm. Moddalar strukturasi



Elektronlar manfiy zaryadlarni tashuvchilar hisoblanadi, elektronning massasi protonnikidan taxminan 1840 marta kichikdir. Yadrodagi protonlar soni yadroni о‘rab turgan elektronlar soniga teng, shuning uchun ham atom umuman neytraldir, ya’ni elektr zaryadiga ega emas. Vodorod atomining tuzilish shemasiga e’tibor beraylik. Uning yadrosi bitta proton va bitta neytrondan iborat, yadro atrofida esa bitta elektron harakatlanadi.1
Yadrodagi protonlar soni D.I. Mendeleyev davriy sistemasidagi elementning atom nomeriga teng. Protonlar soni Z va neytronlar soni N ning yig‘indisi massasi soni deb ataladi:
A = Z + N ( 1.1)

Bundan tashqari mana shu elektron atomni tashqi qavatini tо‘ldiradi. Biz



ximiyadan bilamiz agar ortiqcha bо‘lsa olamiz, kam bо‘lsa tо‘ldiramiz (1.2-rasm). Yadro elektroni

proton neytron



1.2.–rasm. Vodorod atomining tuzilish shemasi

Bu tо‘ldirish yoki olish о‘z-о‘zidan bо‘lmaydi albatta, buning uchun ham nimadir kerak bо‘ladi. Bu jarayon qandaydir reaksiyani talab etadi. Gaz, suyuq va qattiq jismlar atomlardan, molekula va ionlardan tashkil topganligi ma’lum (1.3-rasm).



a) b) 1.3-rasm. Moddalarning tuzilishi2

Atomlarning o’lchamlari angestren tartibida bо‘ladi. Gaz molekulalari esa har xil atomlar sonidan tuzilgan. Misol uchun – geliy, argon, neon bular bir atomli gazlar, vodorod, azot, kislorod - bular ikki atomli molekula, uch atomli, ammiak molekulasi 4 atomli; metan esa – 5 atomli. Bu atomlarni tashqi elektron qavatlariga


qarab har xil bog‘lanishlar bо‘ladi. Shu sohada ba’zi bir bog‘lanishlarni kо‘rib

chiqish maqsadga muvofiq bо‘ladi.


Download 0,94 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:
  1   2   3   4   5




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish