Ekstraksiya tayanch iboralar



Download 91,55 Kb.
bet3/10
Sana26.12.2022
Hajmi91,55 Kb.
#896231
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
Bog'liq
Ekstraksiya tayanch iboralar

9) Reekstrakt – o‘zida ekstraktdan ajratib olingan modda tutuvchi suvli faza.
10) Ekstrakksiya izotermasi – muvozanat sharoitida ekstraktdagi komponentlar konsentratsiyasining ular dastlabki eritmadagi konsentratsiyasiga bog‘liq ravishda o‘zgarishini ko‘rsatuvchi egrisi.
Ekstraksiyaning asosiy qonunlari.
Ikkita o‘zaro aralashmaydigan suyuqliklar orasidagi moddalar taqsimlanishi qaytar bo‘lib quyidagi uchta qonun asosida izohlanadi:
1) Massalar ta’siri qonuni
2) Taqsimlanish qonuni
3) Gibbsning fazalar qoidasi
1) Ionning kompleks ko‘rinishda ekstraksiyasi quyidagi tenglama bilan ifodalanadi.
Mn+(s) + nHA(o) MAn(o) + nH+(s)
Massalar ta’siri qonuniga ko‘ra muvozanat konstantasi (xususiy holda ekstraksiya konstantasi deyiladi) quyidagi tenglama bilan ifodalanadi.

Kex= sistemaning hamma komponentlariga bog‘liq bo‘ladi.
2) Taqsimlanish qonuni – empirik ravishda Bertlo va Yungflet tomonidan aniqlangan (1872 yilda), 1891 yilda esa uning termodinamik tenglamasini Nernst chiqargan.
Taqsimlanish qonuni quyidagicha ta’riflanadi; agar modda MAn ikkita o‘zaro aralashmaydigan erituvchilarda taqsimlansa, u holda doimiy temperatura va muvozanat sharoitida, ikkala fazadagi moddalar konsentratsiyalari orasidagi nisbat doimiy sondir va u taqsimlanish konstantasi (“P”) bilan xarakterlanadi.

Bu doimiy son taqsimlanish qonunining mohiyatini anglatadi. U taxminan moddaning organik va suvli fazalardagi eruvchanliklari nisbatiga teng bo‘ladi. Bundan ko‘rinadiki, qaysi modda ushbu organik erituvchida suvdagiga nisbatan yaxshi erisa, o‘sha modda ekstraksiyalanadi.
Taqsimlanish konstantasi ekstraksiyalanadigan moddaning kimyoviy tabiatiga, temperaturaga, erituvchilarning tabiatiga bog‘liq, ammo ekstraksiyalanadigan moddaning umumiy konsentratsiyasiga, fazalar hajmiga, hamda muhitning pH i o‘zgartirilmasa va ekstraksiyalanadigan modda bilan ta’sirlashmasa begona moddlar ishtirokiga bog‘liq bo‘lmaydi.
Eritilgan modda ikkala fazada ham bir xil shaklda bo‘lsagina taqsimlanish qonuni o‘rinli bo‘ladi. Ya’ni:
MAn(s) MAn(o)
Haqiqatda esa ikkala fazada taqsimlangan modda dissotsilanish, gidrolizlanish, kompleks hosil qilish hisobiga har xil formada bo‘lishi mumkin.
Shu sababli analitik kimyoda taqsimlanish konstantasi (“P”) o‘rniga taqsimlanish koeffitsienti “D” ishlatiladi.

Taqsimlanish koeffitsienti quyidagi omillarga bog‘liq:
a) suvli fazaning pH iga
b) ekstraksiyalanadigan modda konsentratsiyasiga
v) ekstraksion reagentga, chunki ular kompleks hosil bo‘lish jarayoniga va ekstraksiyalanadigan modda dissotsiasiyasiga ta’sir etadi. Shu bilan birga pH ning ma’lum oraliqlarida D doimiy qiymatdir.
Agar sistema oddiy bo‘lsa, masalan, I2, u holda P=D bo‘ladi.
Ekstraksiya jarayonini miqdoriy baholashni ajratish darajasi kattaligi (R) yordamida amalga oshirish mumkin.
R-moddaning umumiy miqdorini hamma formalaridan ekstraksiyalanadigan moddaning organik fazaga ajratilish foiz miqdorini ko‘rsatadi. (R) %

V0=Vs bo‘lganda
bo‘ladi.
С0-organik fazadagi analitik konsentratsiya
Сumum- moddaning yig‘indi analitik konsentratsiyasi
V0,Vs – lar organik va suvli fazalar hajmi
D va R orasida bog‘lanish mavjud:

Teng hajmlarda V0=VS bo‘lganda

R-organik fazaga qancha foiz modda o‘tganligini ko‘rsatadi.
Shunday qilib ikkita aralashmaydigan suyuqliklar geterogen muvozanatini tashkil etadi, u holda ekstraksiya jarayoni Gibbsning fazalar qoidasiga bo‘ysunishi kerak:
N+F=K+2
Bunda N- fazalar soni;
F- erkinlik darajasi;
K- komponentlar soni;
Gibbs qoidasiga muvofiq, agar ikki fazali sistema bir komponentni ajratsa, u holda bir fazadagi konsentratsiyani bilgan holda ikkinchi fazadagi konsentratsiyasini hisoblash mumkin.

Download 91,55 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish