Davlat universiteti “Milliy g`oya, ma`naviyat asoslari va huquq ta‘limi” kafedrasi milliy g`oya: asosiy tushuncha va tamoyillar fani bo‘yicha



Download 2.07 Mb.
bet10/21
Sana12.01.2017
Hajmi2.07 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   21

Milliy g’oya: asosiy tushuncha va tamoyillar” fanidan


TESTLAR


Milliy g`oya: asosiy tushuncha va tamoyillar fanidan

test savollari to`plami




Savollar

Javoblar

A

B

S

D



Milliy g`oya degani nima?


Milliy g`oya bo`lmaydi, u millat ichidagi sinflar, guruhlar g`oyasidir.

Milliy g`oya millatchilikdir.

*Milliy g`oya milliy tafakkur mahsuli bo`lib, unda millat manfaatlari ifodalanadi.

Millat uchun milliy g`oyaning keragi yo`q



G`oya va mafkuraning mutlaqlashtirishning oqibatlari qanday?


*G`oya va mafkuraning mutlaqlashtirishning salbiy oqibatlari sho`rolar davridagi millatlar va elatlarni milliy manfaatlarining tarixi, madaniyati, urf-odatlarining haddan tashqari kamsitilishi bo`ldi

G`oya va mafkuraning mutlaqlashtirish kommunistik tizimga xizmat qilmadi.

Mutlaqlashtirish tartib-intizomni yaxshiladi.

G`oya va mafkuraning mutlaqlashtirish millatlar manfaatiga xizmat qildi.



Milliy g`oyani anglash nima?


*Milliy g`oyaga ishonch, uni anglash va e`tiqod qilish, milliy g`urur va iftixor tuyg`ulariga sadoqatli bo`lish

O`zbek xalqining urf-odat va udumlari.



Madaniy merosni inkor etish.



Xalqni turmush tarzi, tafakkurini hurmat qilmaslik.



Milliy istiqlol mafkurasining asosiy g`oyalari qaysilar?


Hurfikrlilik, vatanparvarlik.

Materializm, idealizm, monizm va dualizm.



*Vatan ravnaqi, yurt tinchligi, ijtimoiy hamkorlik, xalq farovonligi, komil inson, diniy bag`rikenglik, millatlararo totuvlik.

Mehmondo`stlik, bolajonlilik, ota-onani hurmatlash.



Milliy istiqlol mafkurasining bosh g`oyasi nima?


Millatlararo hamkorlik.

Xalqaro miqyosdagi tenghuquqli aloqalarni o`rnatish.

Abadiy barqarorlik, tenglik o`rnatish.



*Ozod va obod Vatan, erkin va farovon hayot qurish.



Jamiyat mafkurasi nima degani?


Jamiyat mafkurasi millat bo`lmaydi

*Jamiyatdagi milliy mafkura xalq manfaatlarini ifodalaydigan barcha ilg`or g`oyalarning majmuasidan iborat bo`lib, guruh, qatlam, sinflar manfaatlari unda o`z aksini topadi.

Milliy mafkura hali ishlab chiqilgani yo`q, u endi yaratilmoqda.



Milliy istiqlol g`oyalari



Milliy g`oya qanday shakllanadi va rivojlanadi?


Millat bor ekan, uning g`oyasi ham bo`ladi.

Millatni shakllanishida g`oyaning ahamiyati yo`q.

Har qanday fikr milliy g`oyadir.

*Milliy g`oya millatning shakllanishi, paydo bo`lishi, rivojlanishi bilan millat manfaatlari, orzu umidlari, maqsad va vazifalarini belgilaydi, ifodalaydi va ularni amalga oshirishga odamlarni undaydi.



O`zlikni anglash nima?


*O`zlikni anglash o`z ota-onasini unutib qo`ymaslik uchun milliy adabiyoti, san`ati, tarixi ma`naviyati, madaniyati, urf-odatlari, millatga xos hususiyatlarini bilib olishdir.

O`zlik har bir ishda boshqalarga taqlid qilib shakllanish.

O`zlik o`z o`tmishi, ota-bobosining san`ati, adabiyoti, tarixini bilmaslikdir, manqurtlikdir.

O`zlikni anglash o`tmishdan voz kechishdir.



Milliy g`oyada yoshlarning o`rni bormi?


YOshlarning o`rni yo`q, ular kattalar nima desa, xo`p deydilar.

*YOshlar har qanday jamiyatni harakatlantiruvchi eng ilg`or qatlam sifatida katta o`ringa ega qudratli kuchdir.

YOshlarning tarbiyasi muhim emas, ular qo`lidan foydali ish keladigan bo`lsalar shuni o`zi etarli.

YOshlarning o`rni bizda sezilmaydi.



YOshlarning milliy qadriyatlarga munosabati qanday bo`lishi kerak.


YOshlar milliy qadriyatlardan uzoqlashib ketmoqda.

Hozirgi yoshlar milliy qadriyatlar, g`urur, or-nomus va boshqa milliy o`lchovlarni bilmaydilar va ularga befarq bo`lib ulg`aymoqdalar.

*YOshlar G`arb madaniyatining adabiyoti va san`atiga mukkasidan sajda qilib, taqlidchi bo`lishlari kerak emas, ularni ham o`rgangan holda o`zlarining asl o`zligini unutmasliklari zarur.

Hozirgi yoshlar milliy o`zlikni inkor qilish darajasigacha borib etmoqdalar.



Milliy g`oyani inson onggiga qanday singdiriladi?


Radio orqali

Televidenie orqali

Gazeta va jurnallar orqali

*Mutaxassis faylasuf olim va murabbiylarning ma`ruza va suhbatlari videofil’mlar, ommaviy axborot vositalari, boy ma`naviy madaniyatimiz, bobokalonlarimizning pand-nasihatlari, o`gitlari, badiiy asarlar orqali.



Milliy g`oyaga zid hatti-harakatlar qaysilar?


Vayronkor buzg`unchi g`oyalar.

*Millatchilik, irqchilik, qo`poruvchilik, diniy ekstremizm, vahobiylik, xizbut tahrir, fundamentalizm.

Xizbut tahrir.

Vahobiylik, akromiylik.



Milliy g`oyani ta`lim tizimiga jalb etish to`g`risidagi farmoyish qachon e`lon qilingan?

1999 yil Oliy Majlis Sessiyasida.

2000 yilda Prezident farmoishi bilan

2000 yil O`zbekiston Respublikasi Oliy va O`rta maxsus ta`limining qarorida

*2001 yil 18 yanvardagi prezident farmoishida.



Milliy istiqlol g`oyasining qanday ildizlari bor?

Tarixiy ildizlari

Falsafiy ildizlari.

Dunyoviy ildizlari

*Tarixiy, falsafiy, dunyoviy va diniy ildizlari



Milliy istiqlol g`oyasining maqsadi nima?


Odamlarni muayyan g`oyaga ishontirish

*Muayyan g`oyaga ishontirish, shu g`oya atrofida uyushtirish, uni amalga oshirish uchun safarbar etish, kishilarni ma`naviy-ruhiy jihatdan rag`batlantirish, g`oyaviy tarbiyalash, g`oyaviy immunitetni shakllantirish, harakat dasturi bo`lish.

Ijtimoiy, siyosiy, badiiy g`oyalarga ishontirish

Diniy, ilmiy, falsaviy g`oyalarga ishontirish



Milliy istiqlol g`oyasining qanday vazifalari bor?


Xalqni buyuk ulug`vor maqsadlar uchun birlashtirish.

Dunyoqarashni shakllantirish

O`zgalar dunyoqarashini o`zgartirish

*YAngicha dunyoqarashni shakllantirish, g`oyaviy dunyoqarashni baholash, inson faoliyatini boshqarish, inson faoliyatini bezarar qilish, birlashtirish (kommunikativ), tarixiy xotirani shakllantirish, mafkuraviy immunitetni shakllantirish



Milliy g`oya nimalarda aks etadi?


*Ilmiy, falsafiy, diniy, badiiy, ijtimoiy-siyosiy, milliy va umuminsoniy g`oyalarda.

Ma`naviyatda

Turli g`oyalarda

Dunyoqarashda



Milliy istiqlol g`oyasining asosiy tamoyillari nimalar?



Insonparvarlik

Vijdon erkinligi

Fikrlar rang-barangligi

*Insonparvarlik, vijdon erkinligi, fikrlar rang-barangligi, umuminsoniy qadriyatlarning ustivorligi, milliy qadriyatlarga sodiqlik, shaxs-oila-mahalla bilan uzviy bog`liqlik, davlat va jamoat tashkilotlari, jamiyat hayotini demokratlashtirish



Milliy istiqlol mafkurasining asosiy tamoyillari nimalar?


O`zbekistonning barcha aholisi qatlamlarini O`zbekistonning buyuk kelajagini yaratishga safarbar etish.



Millati va dinidan qat`iy nazar, mamlakatimizning barcha fuqarosi qalbida ona-Vatanga muhabbat, mustaqillik g`oyalariga sadoqat tuyg`usini qaror toptirish.

*Mustaqillikni mustahkamlash, uning hududiy yaxlitligi, sarhadlar dahlsizligi, qonun ustuvorligi, milliy va umuminsoniy qadriyatlarning uyg`unligi, xalqaro huquq normalariga mos kelish, davlatning bosh islohotchi ekanligini tan olish.

Vatan muqaddasligini har bir fuqaro onggiga singdirish.



Milliy istiqlol g`oyasi va mafkurasining milliy hususiyatlari qanday?


Xalqimizni o`ziga xos tabiati, irodasi, orzu umidlari borligi.

Adolat va haqiqat, erkinlik va mustaqillik g`oyalarini aks ettirish.



O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi , umuminsoniy qadriyatlar, demokratik tamoyillarga xoslanishi.

*Xalqimiz hayotida qadam-qadamdan jamoa bo`lib yashash, (mahallada hashar, to`y-tomosha, marosimlarni o`tkazish) oila, mahalla, el-yurtni muqaddasligi, ota-ona, mahalla-ko`y , umumjamoatga yuksak hurmat, ona tiliga hurmat, kattaga hurmat, kichikka izzat, hayot abadiyligini ramziy ayol zotiga hurmat, sabr-bardosh, mehnatsevarlik, halollik, mehr-oqibat.



G`oyani tushuntirib bering.


G`oya ijtimoiy fikrdir

*G`oya inson tafakkuri mahsuli

G`oya jamiyat taraqqiyotini belgilaydi.

Tafakkur yaratgan har qanday fikr g`oyadir.



Mafkura nima?


Mafkura moddiylikning in`ikosi

Mafkuraning g`oya bilan aloqasi yo`q

*G`oyalar yig`indisi mafkuradir

Mafkuraning jamiyatda o`rni yo`q



G`oya va mafkuraning maqsadlari



*G`oya va mafkuraning maqsadlari jamiyat taraqqiyoti yo`lida odamlarni uyushtirish, safarbar qilish, rag`batlantirish, nazorat qilish, boshqarish.

G`oya va mafkura jamiyat taraqqiyotiga zid.

G`oya va mafkura ibtidoiy jamiyatda ham bor edi.

Kommunistik g`oya va mafkuraning hech qanday ijobiy tomoni yo`q



Tarixiy taraqqiyot, g`oyaviy va mafkuraviy jarayonlar nimalardan iborat?


Buyuk davlatchilik g`oyasi progressivdir

*Ijtimoiy taraqqiyot bunyodkor va vayronkor g`oyalar kurashi tarixidir.

Fashizm va bolshevizm g`oyalari jamiyatga ijobiy ta`sir ko`rsatgan.

Dunyoviy, diniy g`oyalar, millatchilik g`oyalar ijtimoiy taraqqiyotda hech qanday ahamiyatga ega emas.



Bugungi dunyoning mafkuraviy manzarasi qanday?



Bugungi dunyoning mafkuraviy manzarasida hech qanday mafkuraviy kurash sezilmaydi.

Markaziy Osiyo mintaqasidagi mamlakatlarda mafkuraviy hamfikrlilik hukm suradi

Mafkuraviy globallashuvning salbiy tomoni yo`q.

*Jahon maydonlarining mafkuraviy bo`lib olishga urinish, ilmiy kashfiyotlar, axborotlar tarqatishlar, globallashuv dunyoning mafkuraviy manzarasidir.



G`oya va mafkura tushunchalarining mohiyati nimada?


G`oya, mafkura-afsona va rivoyatlardir.

G`oya moddiy kuch bo`la oladi.

G`oya va mafkura ibtidoiy jamiyatda sinflar bo`lmagan paytlarda ham bo`lgan.

*G`oya va mafkura turli guruh, sinf, qatlam va ijtimoiy ibtidoiy tabaqalar manfaatlarini ifodalab, u inson va uning tafakkurining mahsulidir.



Manqurtlik nima?



Millatga xos tushuncha

Manqurtlik-millat tafakkuri

*Manqurtlik-o`zlikni, o`z millatini inkor etish, tarixiy madaniyati, urf-odatlaridan voz kechish, millatdan uzoqlashib, begonalashish, begona odam.

Manqurtlik umumbashariyatga xos tushuncha



Qadriyat deganda nimani tushunasiz?


Qadriyatlar moddiy va ma`naviy bo`lmaydi.

Mehr-oqibat, qadr-qimmat.

*Har bir millat tarixi bilan bog`liq bo`lgan milliy, moddiy va ma`naviy qimmatga ega bo`lgan buyumlar, ash`yolar, asori-atiqalar, badiiy, diniy, falsafiy asarlar, millat uchun qimmatli bo`lgan milliy urf-odat, an`ana, millatning ona tili, o`zligini bildiruvchi milliy g`ururi, shon-shavkati, or-nomusi va boshqalar.

Millat uchun qadriyatning ahamiyati yo`q, u eskilik sarqiti.



Milliy qadriyatlarga munosabat qanday bo`lishi kerak?


Milliy qadriyatlarga e`tibor bermaslik kerak, u eskilik sarqiti.

Milliy qadriyatlarga sho`rolar hukumati davrida e`tibor yaxshi edi.

Millatning milliy qadriyati bo`lmaydi.

*Mustaqillik tufayligina milliy qadriyatlar chinakamiga qadrlanadigan, e`zozlanadigan bo`ldi.



Milliy istiqol g`oyasining taraqqiyot kontseptsiyasi qanday?


Iqtisodiyotni rivojlantirish

*Jahon andozalari asosidagi bozor iqtisodiyoti, erkinlik, inson huquqlari va mehnat qilish faoliyatini tadbirkorlik so`z, «fikr va vijdon erkinligi, qonun ustivorligi, inson manfaatlarini himoyalash»

SHaxsni iqtisodiy va huquqiy ozodligi.

Ilm-fan yutuqlarini tinmay egallab borishga e`tiborsizlik.





Millatlararo totuvlik nima?


*O`zbekistonda 100 dan ortiq bo`lgan millat va elatlar bilan tinch-totuv ittifoq bo`lib , hamkorlikda yashash va ishlash, har bir millatni madaniyati, tili, urf-odatini hurmat qilish, barcha millatlarni buyuk kelajakni barpo etishda faol ishtirok etishiga erishish.

Millatlararo aloqaga qarshilik nima?

Boshqa millatlarni yomon ko`rish

O`z millatini yaxshi ko`rish, milliy biqiqlik



Diniy bag`rikenglik tushunchasi qanaqa?


Boshqa dinlarga murosasiz bo`lish.

Boshqa din a`zolarini ta`qib qilish.

Islomni barcha dinlarga majburan singdirishga urinish.

*Turli dinlar o`rtasida totuvlik, diniy bag`rikenglik muhitini vujudga keltirish millatlararo totuvlikning muhim shartidir.



Tarixiy taraqqiyot nima?


*Tarixiy taraqqiyot jamiyatning iqtisodiy, siyosiy, mafkuraviy va xalq ommasining harakatida madaniyat sari yuksalish(progress)ga qarab borishidir.

Tarixiy taraqqiyotning harakatlantiruvchi kuchi vayronkor g`oyalardir.

Bunyodkor g`oyalar jamiyat taraqqiyotiga sezilarli ta`sir o`tkazmaydi.

Bunyodkor va vayronkor g`oyalar tarixda salbiy rol’ o`ynab kelgan.



Mafkuraviy poligon nima?



Harbiy qurol-aslahalar ombori.

Harbiy qurol va qurolli kishilar uyushmasi

Bir davlatning boshqa bir davlatga kuch ishlatish, qurollanish, tajovuzkorlik, bosqinchilik qilish niyatidagi ig`vo va uydirmalar manbasi. G`alamislik, urishqoqlik siyosatining davomi.

*Mafkuraviy janglarga tayyorgarlik uyushtirish ob`ekti.



O`zbekistonda barpo etilayotgan jamiyat qanday?


O`zbekistonda demokratik jamiyat qurilgan.

O`zbekistondagi davlat boshqaruvi Parlament-Prezidentlik davlati

*Jahon andozalariga to`g`ri keladigan o`ziga xos va mos o`zbek modeli va demokratik respublika printsiplari asosida fuqarolik jamiyati va huquqiy davlat qurishdir.

O`zbekistonda demokratik jarayonlarni amalga oshirmaydigan davlat tizimi barpo etilmaydi.





Mafkuraviy immunitet, havfsizlik va barqarorlik nima degani?



*Yosh buzg`unchi g`oyalarga qarshi kurashishga qodir, chidamli, barqaror va kuchli g`oya bilan ta`minlanish.

Immunitet tabobatda qo`llaniladigan ibora bo`lib, g`oyani inkor etishdir.

Mafkuraviy immunitetni havfsizlik va barqarorlikka aloqasi yo`q.



Immunitet milliy g`oyani mensimaydi.



37

O‘zbekiston xalqining milliy taraqqiyot yo‘lidagi bosh g‘oyasi qaysi g‘oya hisoblanadi?

*Ozod va obod Vatan, erkin va farovon hayot barpo etish;


elu-yurt ma’murchiligi;


barcha javoblar to‘g‘ri.


insonda hamma narsa go‘zal

38

Qanday kishilarning g‘urur-iftixori yusak, maqsad-muddaolari aniq bo‘ladi?

*Vatani bor odamning;


o‘zini do‘stlaridan ustun yuqori ko‘ruvchi;

boylik orttirishni birinchi darajali deb hisoblovchi;

to‘g‘ri javob yo‘q.


39

Alisher Navoiy qanday g‘oyani ilgari surgan mutafakkir edi? Alisher Navoiy qanday g‘oyani ilgari surgan mutafakkir edi?

*komil inson g‘oyasini;


shovinizm g‘oyasini;


dualizm g‘oyasini;


Plyuralizm g‘oyasini;


40

Jamiyatdagi turli toifalar, siyosiy kuchlar va partiyalar o‘rtasidagi hamkorlik asosiy g‘oyalar qaysi biriga taalluqlidir.

*ijtimoiy hamkorlik;


komil inson;


Vatan ravnaqi;



yurt tinchligi;


41

Bugungi kunda mamlakatimizda qanchadan ziyod millat va ealat vakillari istiqomat qiladi.

*130 dan oshiq;


160 dan oshiq.


130 dan oshiq;


90 dan oshiq;


Do'stlaringiz bilan baham:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   21


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa