Biologiya fanidan uzviylashtirilgan dts talablari asosida bajariladigan labarotoriya, amaliy mashg’ulot va sayohat darslarini tashkil qilish metodikasi



Download 453.4 Kb.
bet2/7
Sana08.09.2017
Hajmi453.4 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Uyga vazifa: Xulosa yozib kelish.

6-sinf biologiya.

1-Amaliy mashg’ulot.

Mavzu: Madaniy o’simliklar urug’larining unuvchanligini aniqlash.

Mashg’ulotning maqsadi: O’quvchilarni madaniy o’simliklar urug’larining unuvchanligini matematik-statistik yo’l bilan aniqlashga o’rgatish.

Kerakli jihozlar: Bug’doy va rediska urug’lari, o’simtalari, Petri likobchasi, bosma qog’oz, suv, tomizgich termostat.



Bug’doy urug’lari. Rediska urug’lari. Petri likobchasi. Tomizgich. Bosma qog’oz.

Ishning borishi: (Amaliy mashg’ulotni o’tkazishdan bir hafta oldin o’quvchilar quyidagi ishlarni qilishi kerak. Bug’doy va rediska yrug’laridan 100 donani sanab olib, ularni tagiga bosma qag’oz to’shalgan Petri idishiga 10 tadan 10 qator qilib teradi. Xuddi shu tarzda 4 ta idishga urug’lar joylashtiriladi va ustidan qag’oz bilan yopilib termostatga qo’yiladi. Vaqti-vaqti bilan suv sepib turiladi.)



Rediska yrug’i Bug’doy urug’i

1. Urug’larning unishi, o’simtalarning oziqlanishi va rivojlanishi uchun qanday sharoit zarurligini eslang.

2. Qanday urug’lar unuvchan urug’lar deyilishini aniqlang.

3. Urug’ning unishida urug’palla, endosperm va murtakning qanday ahamiyati bor?

4. Qishloq xo’jaligi o’simliklarining hosildorligini yuqori bo’lishi qanday omillarga bog’liq?

5.Nima sababdan qishloq xo’jaligi ekinlarining urug’lari ekishdan oldin saralanib tozalanadi?

6. Avvaldan tayyorlangan va termostatga qo’yilgan Petri likobchalarini oling. Bug’doy urug’ini alohida, rediska urug’ini alohida unuvchanligini aniqlang.o’simtalarini sanang va quyidagi jadvalga yozing.

Bug’doy

Rediska

Tajriba raqami

Ekilgan urug’lar soni

Unib chiqqan urug’lar soni

Tajriba raqami

Ekilgan urug’lar soni

Unib chiqqan urug’lar soni

1
















2
















3
















4
















O’rtacha unuvchanlik

Bug’doy

Rediska

Urug’larning unuvchanligi quyidagi formula yordamida aniqlanadi,



X= A . 100% A- ungan urug’lar soni. B- ekilgan urug’lar soni.

B

4. O’rtacha unuvchanlikni aniqlash. X= 94+95+93+94=94%

4

Uyga vazifa: Xulosa yozib kelish.

6-sinf biologiya.

1-Ekskursiya.

Mavzu: O’simliklar hayotida ro’y beradigan o’zgarishlar.
Mashg’ulotning maqsadi: O’quvchilarga o’simliklar hayotida ro’y beradigan biologik o’zgarishlarni o’rgatish.

Kerakli jihozlar: Gerbariy papkasi, qog’ozlar, aniqlagichlar, blaknot, qalam, fotoaparat.



Gerbariy papkasi Qog’ozlar Qalam Fotoaparat

Ekskursiyani tashkil etish: O’simliklar qoplamini o’rganishda to’qay yoki cho’llarda 1 m2dan 100m2gacha namuna maydonchasi ajratib olinadi va quyidagi tomonlariga e’tibor beriladi.

1. O’simliklarning turlar tarkibi. 2. Ulardagi biologik jaroyonlarni kuzatish 3. Fenologik holatlari. 4. Ulardagi o’zgarishlar.



Ekskursiyaning borishi: O’quvchilarni kichik guruhlarga bo’linadi.

1.to’qay yoki shahar o’rmonlaridan 100 m2 namuna maydonchasi ajratib oling va u yerdagi daraxt va butalarni aniqlang. Namuna maydonchasidagi o’simliklarning biolagik o’zgarishlar.

natijalarni quyidagi jadvalga qayd eting.



O’simlikning

nomi

Daraxtlardagi

o’zgarishlar

O’t o’simliklardagi o’zgaishlar

Ayrim turlarda uchraydigan fasllarga xos bo’lmagan o’zgarishlar

1













2. Quyidagi jadvalni to’ldiring.



O’simlikning

nomi



Bahor

Yoz

Kuz

Qish

Urug’idan unib chiqadi

Gullaydi

Mevasi pishadi

Xazon bo’ladi

Tinim davri

Urug’idan unib chiqadi

Gullaydi

Mevasi pishadi

Xazon bo’ladi

Tinim davri

Urug’idan unib chiqadi

Gullaydi

Mevasi pishadi

Xazon bo’ladi

Tinim davri

Urug’idan unib chiqadi

Gullaydi

Mevasi pishadi

Xazon bo’ladi

Tinim davri

Qora ituzum

+
















+













+

+
















+




































































Uyga vazifa: Jadvalni to’ldirib xulosa yozib kelish.

6-sinf biologiya.

2-Laboratoriya mashg’uloti.

Mavzu: Bir va ko’p hujayrali yashil suvo’tlarini o’rganish.
Mashg’ulotning maqsadi: O’quvchilarga bir va ko’p hujayrali yashil suvo’tlarini tuzilishini o’rgatish.

Kerakli jihozlar: Mikroskop, suvo’tlari o’stirilgan akvarium, lupa, shisha naycha.



Mikroskop Suvo’tlari o’stirilgan akvarium Lupa
Ishning borishi: O’quvchilar 3 guruhga ajratiladi.

I. Bir hujayrali suv o’tlarini mikraskopda o’rganish.

1. Akvarium suvidan naycha yordamida oling.

2. Undan preparat tayyorlab mikroskopning dastlab kichik keyin katta obektivida kuzating.

3. Bir tomchi suvda bir hujayrali suv otlarini tuzilishini kuzating.

4. Hujayralar ko’k-yashil rangda bo’lib ularning harakatini kichik va katta obektivlarda kuzating.

5. Katta obektivda har bir hujayra mayda yadrosiz xloroplastsiz hujayralardan tuzilganiga e’tibor bering.



Xlorella

II. Ko’k yashil suvo’tini mikroskopda ko’rish.

1. Akvarium devori yoki ko’lmak suvdan olingan suv o’tlari hosil qilgan yupqa pardani nina yordamida oling.

2. Undan preparat tayyorlab mikroskopning dastlab kichik keyin katta obektivida kuzating.

3. Yupqa parda ingichka ko’p hujayrali iplardan tashkil topganiga e’tibor bering.

4. Ipchalar ko’k-yashil rangda bo’lib ularning tebranayotganligini kichik va katta obektivlarda kuzating.

5. Katta obektivda har bir ipcha bir hildagi mayda yadrosiz xloroplastsiz hujayralardan tuzilganiga e’tibor bering.

6. Hujayraning o’rta qismi rangsiz va chekkalari esa pigmentlardan iborat biroz to’qroq rangda ekenligini kuzating.





Ulotriks

Uyga vazifa: Xulosa yozib kelish.

6-sinf biologiya.

2-Ekskursiya.

Mavzu: Yopiq urug’li yoki gulli o’simliklar haqida tushuncha. Ikki va bir urug’pallali o’simliklar sinflari va ularning o’ziga xos xususiyatlari.

Mashg’ulotning maqsadi: O’quvchilarga. yopiq urug’li osimliklarni murtagining tuzilishi, ildiz sistemasi, barglarining tomirlanishi, poyasining tuzilishi, gulqismlarining halqada joylashishi o’rgatish

Kerakli jihozlar: Gerbariy papkasi, tesha, qog’ozlar, aniqlagichlar, blaknot, qalam, fotoaparat.



Gerbariy papkasi Tesha Qog’ozlar Qalam Fotoaparat

Ekskursiyaning borishi: O’quvchilarni kichik guruhlarga bo’linadi.

1. yopiq urug’li osimliklarni murtagining tuzilishi, ildiz sistemasi, barglarining tomirlanishi, poyasining tuzilishi, gulqismlarining halqada joylashishi nazariy bilimlaringizga tayanib quyidagi jadvalni to’ldiring



Solishtirish uchun belgilar

Yopiq urug’li o’simliklar

Ikki urug’pallali o’simliklar

Bir urug’pallali o’simliklar

Murtadining tuzilishi







Ildiz sistemasi







Barglarining tomirlanishi







Poyasining tuzilishi







Gulqismlarining halqada joylashishi







2. isiqhonalardagi gulli o’simliklarni sinfini, ildizini tuzilshini, barglarini tomirlanishini poyasining tuzilishini, gullarini tuzilishini aniqlang va quyidagi jadvalni to’ldiring.


O’simlik nomi

Sinfi

Ildiz sistemasi

Barglarining tomirlanishi

Poyasining tuzilishi

Gulqismlarining halqada joylashishi

Pamidor

Ikki urug’pallali

O’q ildiz

To’rsimon tomirlangan

Kombiyli

Halqada gul qisimlari

5 tadan joylashgan



3. ko’rganlaringizni rasmini rasm daftaringizga tushuring.

5. isiqhonalardagi gulli o’simliklardan gerbariy tayyorlang. (qoidaga amal qilib yig’ing).





Taxtakash Yig’ilgan o’simlik Taxtakash

Uyga vazifa: Jadvalni to’ldirib xulosa yozib kelish.

6-sinf biologiya.

2-Amaliy mashg’ulot.

Mavzu: Aniqlagichlardan foydalanib gulli o’simliklarning oilalarini o’rganish.

Mashg’ulotning maqsadi: O’quvchilarga aniqlagichdan foydalangan holda o’simlik oilalarini topishni o’rgatish.

Kerakli jihozlar: Aniqlagich kitobi, tabiatdan yig’ib keltirilgan o’simliklar, gerbariylar.


Aniqlagich kitobi Tabiatdan yig’b keltirilgan o’simliklar Gerbariylar.

Ishning borishi: O’quvchilar 3 guruhga bo’linadi.

1. Gerbariylardan foydalanib bir va ikki urug’pallali o’simliklarni aniqlash.



O’xshashliklar

Sinf

Ildiz

Poya

Barg

Gul

Meva

Bir urug’pallali o’simliklar
















Ikki urug’pallali o’simliklar
















Farqlar


Toqqoslanadigan jihatlar

Bir urug’pallali o’simliklar

Ikki urug’pallali o’simliklar

1

2

3

Ildiz sistemasi







Bargi







Bargining tomirlanishi







Poyasi







Gul tuzilishi







Gulqo’rg’oni







Mevasi







Urug’i







2.Aniqlagichdan foydalanib tabiatdan yig’b keltirilgan o’simliklar o’simlik oilalarini topish va quyidagi jadvalni to;ldurish.

O’simlik nomi

Oilasi

Hayotiy shakli

Ildiz sistemasi

Poyasi

Bargi

Gul tuzilishi

Mevasi

Urug’i

Olma

Ro’noguldoshlar

Daraxt

O’q

Tik o’suvchi

Oddiy

To’g’ri K5T5CH&U5

Ho’l sohta

2 pallali

O’rik


























3.O’simliklarning tabiatdagi a insonlar hayotidagi ahamiyati. O’zbekiston “Qizil kitob”iga kiritilgan o’simliklar.

Oila nomi

Oilaga mansub o’simliklar

Ahamiyati

Shu oilaning “Qizil kitob”ga kiritilgan turi













Uyga vazifa: Jadvalni to’ldirib xulosa yozib kelish.

6-sinf biologiya.

3-Ekskursiya.

Mavzu: O’simliklar qoplami.

Mashg’ulotning maqsadi: O’quvchilarda o’simliklarni tashqi muhit bilan o’zoro aloqasi va moslanishlari kabi tushunchalarni rivojlantirish hamda flora va o’simliklar qoplami, mahalliy o’simliklar hamjamoalari bilan tanishtirish. O’quvchilarni tabiatda o’zini tutish ko’nikmalarini rivojlantirish, o’simliklar dunyosiga nisbatan ongli munosabatda bo’lishni o’rgatish.

Kerakli jihozlar: Gerbariy papkasi, tesha, qog’ozlar, aniqlagichlar, blaknot, qalam, fotoaparat.




Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa