Ayrim undoshlar imlosi



Download 2,27 Mb.
Sana21.02.2022
Hajmi2,27 Mb.
#461393
Bog'liq
ismlarning munosabat shakillanishi

Ismlarning munosabat shakillari.

Tovushlar 2xil

Undosh tovushlar

  • O`zbek tilida 24 ta undosh tovush mavjud ( !!!harfdan farqlang)
  • Undoshlar quyidagicha guruhlanadi:

Hosil bo`lish o`rniga ko`ra undosh tovushlar:

  • Hosil bo`lish o`rniga ko`ra undosh tovushlar:

Til undoshlari
Lab undoshlari
Bo`g`iz undoshi
h
Lab-lab
Lab-tish
b, m, p
v, f
Yuqori jag` va pastki labning bir-biriga tegishi natijasida hosil bo`ladi
Til oldi
Til o`rta
Til orqa
y
D,t, s, z, sh, j, dj, l, r, ch
a)Sayoz til orqa: g, k,ng b)chuqur til orqa: q, g`, x

Hosil bo`lish usuliga ko`ra

Ovoz va shovqinning ishtirokiga ko`ra

Tarkibi (un(tovush) paychalarining ishtiroki) ga ko`ra


Sonorlar (ovozdorlar)
Shovqinlilar
m, n, ng, l, r
b, p, v, f, z, s, g, k, d, t, j, dj, y, q, h, sh, ch, x

ENDI AYRIM UNDOSH TOVUSHLARIMIZNING TALAFFUZIGA TO`XTALSAK.

  • !!! So`z oxirida b-p, d-t, z-s singari jarangli va jarangsiz undoshlar o`rtasida farq yo`qolib, bir xil- jarangsiz undosh holida talaffuz etiladi, ammo b, d, z yoziladi
  • Masalan: maktab-maktap, farzand-farzant, tuz-tus

!!! B va M harflaridan oldin kelgan n harfi m holida o`qiladi, lekin n yoziladi.

Masalan: yakshanba – yakshamba, bilganmi- bilgammi va boshqalar


F, f undoshi
F undoshi fil, futbol singari so`zlarda p holidsa o`qilsa ham, f bilan yoziladi
Afzal, afg `on kabi so`zlarda f undoshi, p yoki v holida o`qilsa ham, f bilan yoziladi.
J, j harfi jo`ja, jajji kabi so`zlarda til oldi , portlovchi, jarangli (o`zbekcha-j) tovushni ifodalaydi. Jurnal, jirafa kabi so`zlarda esa til oldi sizg`aluvchi, jarangli (dj) tovushini ifodalash uchun qo`llaniladi.
J, j va dj harflari imlosi
Ng, ng harfiy birikmasi
Ng harflar birikmasi bitta til orqa undoshini ifodalaydi. Bu harflar birikmasini ikkita alohida n va g undoshlarini ifodalovchi harflarning yonma-yon kelishidan farqlash lozim. Ng harflar birikmasi bir bo`g`in tarkibida, n va g harflari boshqa-boshqa bo`g`inlar tarkibida keladi.
Download 2,27 Mb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish