Axborot soati materiallari 27 may 2014 yil O‘zaro ishonchli munosabatlarni yanada rivojlantirish yo‘lida



Download 57.26 Kb.
Sana11.01.2017
Hajmi57.26 Kb.

www.mtm.buxdu.uz

AXBOROT SOATI MATERIALLARI

27 may 2014 yil
O‘ZARO ISHONCHLI MUNOSABATLARNI YANADA RIVOJLANTIRISH YO‘LIDA

O‘zA, Bahodir Ergashev, Sarvar O‘rmonov (surat), 22.05.2014 04:09



Avval xabar qilinganidek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin bilan uchrashuv o‘tkazish hamda Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengashning IV sammitida ishtirok etish uchun Xitoy Xalq Respublikasiga tashrif buyurdi.

O‘zbekiston Prezidenti Islom Karimov va XXR Raisi Si Szinpin Xitoy rahbarining Shanxay shahridagi qarorgohida uchrashuv o‘tkazdi. Suhbat chog‘ida tomonlar mamlakatlarimiz o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning bugungi holatini yuksak baholadi va hamkorlikni yanada rivojlantirish istiqbollarini belgilashda bunday uchrashuvlar muhim ahamiyatga ega ekanini ta’kidladilar.

Davlatimiz rahbari o‘zaro hamkorlik izchil rivojlanayotganini qayd etib, Xitoy rahbariga samimiy qabul uchun minnatdorlik bildirdi.

XXR Raisi mamlakatlarimiz o‘rtasidagi strategik sheriklikni mustahkamlash tarafdori ekanini ta’kidladi. Si Szinpin O‘zbekiston rahbari bilan bundan buyon ham yaqin shaxsiy muloqotni davom ettirishga, ikki tomonlama munosabatlarda “yanada yuksak marralarga erishish uchun barcha sa’y-harakatlarni ishga solishga” tayyor ekanini qayd etdi.

Xitoy rahbari davlatlarimiz o‘rtasida mintaqaviy va xalqaro masalalar yuzasidan o‘zaro hamkorlikni yanada rivojlantirish lozimligini ta’kidladi. Si Szinpin O‘zbekiston mintaqadagi muhim davlat ekanini qayd etib, Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi ishonchni, mintaqada tinchlik va barqarorlikni mustahkamlash, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot borasida mamlakatimiz bilan o‘zaro sa’y-harakatlarni birlashtirishni taklif etdi.

Islom Karimov va Si Szinpin o‘zaro hamkorlikka doir qator masalalarni, jumladan, siyosiy, savdo-iqtisodiy, madaniy-gumanitar va boshqa sohalardagi aloqalarni yanada mustahkamlash masalasini atroflicha muhokama qildi.

Davlat rahbarlari mintaqaviy va xalqaro ahamiyatga ega dolzarb masalalar yuzasidan fikr almashdi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengashning Shanxay shahrida bo‘lib o‘tgan IV sammitida ishtirok etdi va nutq so‘zladi.

Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengash qit’ada hamkorlikni mustahkamlash, tinchlik, xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan xalqaro forumdir. Bugungi kunda Kengashga 24 davlat a’zo. To‘qqiz mamlakat va to‘rt xalqaro tashkilot uning kuzatuvchilaridir.

Davlatimiz rahbari o‘z nutqida ta’kidlaganidek, bugun dunyoda ro‘y berayotgan tahlikali, beqaror siyosiy va iqtisodiy voqealardan xavotirga tushmagan davlat, jamiyat bo‘lmasa kerak. Bu, o‘z navbatida, xalqaro xavfsizlikka ham ta’sir o‘tkazmasdan qolmaydi. So‘nggi vaqtlarda jahonning ayrim mintaqalarida yuzaga kelayotgan vaziyatni kuzatar ekanmiz, barqarorlikni izdan chiqaruvchi omillar – kuch ishlatish va zo‘ravonlik xavfi tobora kuchayib borayotganini afsus bilan qayd etmoq lozim. Xalqaro terrorizm, ekstremizm, narkotrafik xavfi, millatlararo va konfessiyalararo qarama-qarshiliklar ham kamaygani yo‘q.

Islom Karimov sammit qatnashchilari e’tiborini muhim masala – ishonch masalasiga qaratdi. O‘zbekiston rahbari qarama-qarshi tomonlarni murosaga keltirish uchun, avvalambor, ular o‘rtasida yuzaga kelgan muammoni hal etishga qaratilgan o‘zaro xayrixohlikka erishish zarurligini ta’kidladi. Aks holda, ular o‘rtasidagi barcha muzokaralar bir-biriga e’tiroz bildirishdan nariga o‘tmay qolishi va bu holat cheksiz davom etaverishi mumkin. Bu, o‘z navbatida, dunyoning turli mintaqalarida hal etilmay kelayotgan ziddiyatlarni yuzaga chiqaradi. Faqat o‘z manfaatini ko‘zlaydigan tashqi kuchlar ushbu ziddiyatlarning avj olishi va hatto chegaradan chiqib ketishiga sabab bo‘lmoqda. Biroq, vaziyat qanday tus olmasin, bunday ziddiyatlarning asosiy sababi bir-biriga qarshi kurashayotgan tomonlar o‘rtasida o‘zaro ishonchning yo‘qolishidir. Bu ishonchni qayta tiklash va albatta mustahkamlash zarur.

Prezidentimiz ishonch – bu muhim element va asosiy majburiyat ekanini, busiz tinchlik va barqarorlikni ta’minlash borasidagi har qanday muzokaralar jarayonida bahsli masalalarni hal etish, o‘zaro tushunish hamda xalqaro hamkorlikni mustahkamlash sari qo‘yilgan maqsadlarga erishib bo‘lmasligini ta’kidladi. Ammo ekspertlarning fikricha, zamonaviy dunyoda, birinchi navbatda, xalqaro munosabatlarda o‘zaro ishonch mustahkamlanish o‘rniga susayib bormoqda.

Yuzaga kelayotgan real vaziyat bugun ushbu masalalar o‘z yechimini talab qilayotgan g‘oyat dolzarb muammolar ekanini ko‘rsatmoqda. Aksariyat tahlilchilar bugungi kunda jahondagi vaziyat shiddat bilan o‘zgarayotgani va globallashuv ko‘lami kengayib, xomashyo resurslari va kommunikatsiyalarni nazorat qilish bo‘yicha geosiyosiy raqobat kuchayib borayotgani, beqaror davlatlarda bo‘lgani kabi rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar o‘rtasida ham daromad teng taqsimlanmayotgani bunday holatlar yuzaga kelishining asosiy sabablari, deb hisoblaydi.

Islom Karimov ta’kidlaganidek, bugungi kunda radikalizm, xalqaro terrorizm, ekstremizm va narkotrafik mafkurasi bir mamlakat yoki muayyan mintaqa muammosi emas. Bu muammolar milliy chegarani bilmaydi, ayniqsa, yosh avlodni o‘z domiga tortmoqda. Davlatimiz rahbari terrorizmni faqat islom dini bilan bog‘lash mutlaqo noto‘g‘ri yondashuv ekanini alohida qayd etdi.

Ko‘pgina ekspertlarning fikricha, xalqaro boshqaruv institutlarining muvofiqlashtiruvchi roli, birinchi navbatda, xalqaro huquqning asosiy normalariga qat’iy rioya etish bo‘yicha yagona yondashuvning zaiflashgani vaziyatning tobora keskinlashuviga sabab bo‘lmoqda.

O‘zbekiston davlatlararo va xalqaro darajadagi ishonchni qayta tiklash va mustahkamlash, shubhasiz, dunyoda ziddiyatli jarayonlar kuchayishining oldini olishda muhim tayanch va asosiy to‘siq, notinch mintaqalarda o‘zaro kurashayotgan markazlarning bir-biri bilan raqobatlashishining, vaziyat keskinlashuvi va izdan chiqishini to‘xtatishning ishonchli va muhim vositasi, deb biladi.

Shu munosabat bilan, davlatimiz rahbari Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin nutqida Osiyoda xavfsizlikning yangi konsepsiyasini ishlab chiqish bo‘yicha bildirilgan takliflar e’tibor va qo‘llab-quvvatlashga loyiq ekanini, o‘zaro ishonch, manfaat, tenglik va hamkorlik kabi prinsiplarni amalga oshirish ushbu konsepsiyaning asosiy maqsadlari bo‘lishi darkorligini ta’kidladi. Ijtimoiy tizim va unga yondashuvdagi qarama-qarshiliklarni bartaraf etish, boshqa mamlakatlarning ichki ishlariga aralashmaslik muhim vazifadir. Shuningdek, mintaqaviy iqtisodiy hamkorlikni izchil rivojlantirish va mustahkamlash, savdo va investitsiya faoliyati uchun qulay sharoitlar yaratish, transport-kommunikatsiya va energetika sohalarida yirik qo‘shma infratuzilma loyihalarini amalga oshirish, zamonaviy yuqori texnologik ishlab chiqarish va quvvatlarni tashkil etishga doir takliflar ham qo‘llab-quvvatlashga loyiq. Prezidentimiz zamonaviy dunyoda talab yuqori bo‘lgan bunday yangicha yondashuvlar bugungi kunda ayniqsa muhim ahamiyatga ega ekanini ta’kidladi.

O‘zbekiston rahbari qo‘shni Afg‘onistonni rivojlantirish istiqbollari to‘g‘risida ham o‘z fikr-mulohazalarini bildirdi. Bugun shuni ishonch bilan aytish mumkinki, Afg‘oniston muammosini hal etishdan manfaatdor barcha tomonlar bir fikrda yakdil – Afg‘onistonda harbiy yo‘l bilan tinchlik o‘rnatib bo‘lmaydi. Islom Karimov O‘zbekiston bu fikrni NATOning 2008-yil apreldagi Buxarest sammitida ham ilgari surganini qayd etdi.

Mojaroni bartaraf etishning yagona to‘g‘ri yo‘li – siyosiy yo‘l bo‘lib, muzokaralar orqali qarama-qarshi tomonlarning o‘zaro kelishuviga erishish, mamlakatning asosiy milliy-etnik guruhlari vakillaridan iborat hukumatni shakllantirishdir. O‘zbekiston rahbari Afg‘onistonda prezident saylovining ikkinchi bosqichi qonun doirasida o‘tkazilishiga umid bildirdi va bu jafokash Afg‘oniston xalqi uchun tinch hayot sari yo‘l ochib berishi mumkinligini ta’kidladi.

O‘zbekiston Afg‘onistonning yaqin qo‘shnisi sifatida uning ichki ishlariga aralashmaslik, hamkorlikni faqat ikki tomonlama asosda tashkil qilish, Afg‘oniston xalqi saylagan hukumatni qo‘llab-quvvatlash siyosatida qat’iy turadi.

O‘zbekiston murosaga kelayotgan tomonlar oldiga nafaqat muzokara jarayonini cho‘zadigan, balki keskinlikning yana avj olishiga, ziddiyat va tortishuvlarning yanada kuchayishiga olib keladigan shartlar qo‘yilishi mutlaqo samarasiz va bunga sira yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi, deb hisoblaydi. Afg‘onistondan AYSAF tinchlikparvar kuchlarining chiqarilishiga kelsak, ushbu mamlakatda yuzaga kelgan vaziyat qo‘shinlarni 2014-yilning oxiriga qadar olib chiqib ketish yakuniy muddatini uzaytirishni talab qiladi.

Davlatimiz rahbari O‘zbekiston Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengash oldida qanday murakkab, hal etish mushkul bo‘lgan muammolar turganini yaxshi tasavvur qilishini ta’kidladi. Ushbu vazifalarning hal etilishi davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarni yanada yaxshilash, keskinlik va qarama-qarshiliklarni yuzaga keltiradigan sabablarga barham berish borasidagi barcha sa’y-harakatlarimizni oqlashi mumkin.

Prezidentimiz Islom Karimov Xitoy Xalq Respublikasining Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengashga raislik qilishi Osiyo mintaqasida xavfsizlik va barqarorlikni ta’minlash borasidagi murakkab muammolarni hal etishda muhim rol o‘ynashiga ishonch bildirdi. Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengashga raislik 2016-yilgacha Xitoyga o‘tdi.

Shuning bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Xitoy Xalq Respublikasiga tashrifi nihoyasiga yetdi. Prezidentimizning XXR Raisi bilan o‘tkazgan uchrashuvlari ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi ishonchli munosabatlarga, mamlakatlarimizning o‘zaro manfaatli hamkorligini strategik sheriklik ruhida rivojlantirishga xizmat qiladi.



O‘ZBEKISTON VA XITOY O‘ZARO MANFAATLI HAMKORLIKNI MUSTAHKAMLAMOQDA

O‘zA, Bahodir Ergashev, Sarvar O‘rmonov (surat), 20.05.2014 21:09



Avval xabar qilinganidek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengashning IV sammiti yig‘ilishida ishtirok etish uchun Xitoy Xalq Respublikasiga tashrif buyurdi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov va XXR Raisi Si Szinpin 20-may kuni Xitoy rahbarining Shanxay shahridagi qarorgohida uchrashuv o‘tkazdi. Suhbat chog‘ida tomonlar mamlakatlarimiz o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning bugungi holatini yuksak baholadi va hamkorlikni yanada rivojlantirish istiqbollarini belgilashda bunday uchrashuvlar muhimligini ta’kidladilar.

Davlatimiz rahbari o‘zaro hamkorlik izchil rivojlanayotganini qayd etib, Xitoy rahbariga samimiy qabul uchun minnatdorlik bildirdi.

XXR Raisi mamlakatlarimiz o‘rtasidagi strategik sheriklikni mustahkamlash tarafdori ekanini ta’kidladi. Si Szinpin O‘zbekiston rahbari bilan bundan buyon ham yaqin shaxsiy muloqotni davom ettirishga, ikki tomonlama munosabatlarda “yanada yuksak marralarga erishish uchun barcha sa’y-harakatlarni ishga solishga” tayyor ekanini qayd etdi.

Xitoy rahbari davlatlarimiz o‘rtasida mintaqaviy va xalqaro masalalar yuzasidan o‘zaro hamkorlikni yanada rivojlantirish lozimligini ta’kidladi. Si Szinpin O‘zbekiston mintaqadagi muhim davlat ekanini qayd etib, Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi ishonchni, mintaqada tinchlik va barqarorlikni mustahkamlash, ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot borasida mamlakatimiz bilan o‘zaro sa’y-harakatlarni birlashtirishni taklif etdi.

Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpinning 2013-yil sentabr oyida O‘zbekistonga ilk davlat tashrifi ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirishda tarixiy voqea, mamlakatlarimiz va xalqlarimiz o‘rtasidagi munosabatlarning tobora mustahkamlanib borayotgan asoslarining amaliy ifodasi ekani ta’kidlandi. Toshkentda bo‘lib o‘tgan muzokaralar yakuni bo‘yicha Islom Karimov va Si Szinpin Do‘stlik va hamkorlik to‘g‘risidagi shartnoma hamda Ikki tomonlama strategik hamkorlikni yanada chuqurlashtirish va rivojlantirish haqidagi qo‘shma deklaratsiyani imzoladi. Shuningdek, texnik-iqtisodiy hamkorlik to‘g‘risida hukumatlararo bitim, iqtisodiy, moliyaviy, neft-gaz, ta’lim sohalaridagi munosabatlarni yanada rivojlantirishga qaratilgan qator hujjatlar imzolandi.

Ayni paytda O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi aloqalar Do‘stlik, hamkorlik va sheriklik munosabatlari to‘g‘risidagi shartnoma hamda Strategik sheriklik o‘rnatish to‘g‘risidagi qo‘shma deklaratsiya ruhida barcha sohalarda rivojlanmoqda. O‘zaro manfaatdorlikka asoslangan ushbu hamkorlik munosabatlarning barcha yo‘nalishlarini qamrab olgan. Bunda davlat rahbarlarining o‘zaro ishonch va hurmat ruhidagi shaxsiy muloqotlari muhim omil bo‘lmoqda. Oliy darajadagi uchrashuvlar va tashriflar muntazamlik kasb etgan.

O‘zaro savdo aylanmasi hajmining barqaror o‘sib borayotgani ham diqqatga sazovordir. Masalan, so‘nggi olti yilda mamlakatlarimiz o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi qariyb 6 barobar oshdi va 2013-yilda 5,2 milliard dollarga yetdi.

Eslatib o‘tish joizki, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil iyun oyida Xitoyga tashrifi chog‘ida o‘ttizdan ortiq investitsiya loyihalarini amalga oshirishga qaratilgan 5,3 milliard dollardan ziyod miqdordagi hujjatlar imzolangan.

XXR Raisining 2013-yil sentabr oyida O‘zbekistonga davlat tashrifi doirasida umumiy qiymati 15 milliard dollarga teng loyihalarni amalga oshirishga oid 31 hujjat imzolandi. Ushbu hujjatlarda Xitoydan 7,7 milliard dollarlik moliyaviy resurslar, shu jumladan, Xitoy kompaniyalarining 1,3 milliard dollarlik to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalari, ushbu mamlakat banklarining 6,1 milliard dollarga teng kredit mablag‘lari va 0,3 milliard dollarlik davlat grantlarini jalb etish ko‘zda tutilgan.

O‘zbekistonda Xitoy kapitali ishtirokidagi 466 korxona, jumladan, to‘la Xitoy sarmoyasi bilan tashkil etilgan 77 korxona faoliyat yuritmoqda. Mamlakatimizda Xitoyning 71 kompaniyasi o‘z vakolatxonasini ochgan.

Noxomashyo va yuqori texnologiyali sohalarda ham investitsiyaviy sheriklik izchil rivojlanmoqda. O‘zbekiston va Xitoy hukumatlari o‘rtasida 2010-yilda imzolangan Hamkorlik dasturi bu borada muhim asos bo‘lib xizmat qilmoqda.

O‘zbekiston XXR rahbariyati tomonidan 2011-yilda ilgari surilgan Xitoy kompaniyalari ishtirokida O‘zbekiston – Xitoy yuqori texnologiyalar sanoat parkini tashkil etish to‘g‘risidagi tashabbusni qo‘llab-quvvatladi. Ushbu maqsadda 2013-yilning mart oyida Sirdaryo viloyatida filiali bo‘lgan “Jizzax” maxsus industrial zonasi tashkil etildi. 2013-yil iyun oyidan boshlab ushbu industrial zona hududida mobil telefonlar, qurilish materiallari va boshqa mahsulotlar ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi.

Joriy yilda “Jizzax” maxsus industrial zonasida Xitoy kompaniyalarining qiymati 50 million dollardan ziyod to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalari ishtirokida o‘n beshdan ortiq qo‘shma loyihani amalga oshirish ko‘zda tutilgan.

Yoqilg‘i-energetika kompleksida ham XXR bilan hamkorlik izchil rivojlanmoqda. Markaziy Osiyo – XXR gaz quvurining to‘rtta tarmog‘i ham O‘zbekiston Respublikasi hududidan o‘tishi neft-gaz sohasida yuksak darajadagi o‘zaro ishonch va yaqin hamkorlikdan dalolat beradi.

Xitoy Milliy neft-gaz korporatsiyasi nafaqat istiqbolli uglevodorod konlarini o‘rganish va ularni o‘zlashtirish, balki Muborak gaz-kimyo majmuasida tabiiy gazni chuqur qayta ishlash loyihasini amalga oshirishda ham qatnashmoqda.

Mamlakatlarimiz o‘rtasida eng qisqa temir yo‘l tarmog‘ini barpo etish o‘zaro iqtisodiy hamkorlikning dolzarb strategik yo‘nalishlaridandir. Bu Xitoyning Markaziy Osiyo, undan keyin Janubiy Osiyo mamlakatlariga chiqishini ta’minlaydi. Mazkur yo‘nalish Angren-Pop temir yo‘li qurilishi loyihasini o‘z ichiga olgan. «O‘zbekiston temir yo‘llari» davlat aksiyadorlik kompaniyasi va Xitoyning «China Railway Tunnel Group» kompaniyasi o‘rtasida dovondan tunnel orqali o‘tadigan Angren-Pop temir yo‘lini qurish bo‘yicha umumiy qiymati 455 million dollarlik shartnoma imzolandi va xitoylik hamkorlar ishtirokida 2013-yilning iyun oyida mazkur yo‘l qurilishi boshlandi.

Moliyaviy sohadagi hamkorlik, jumladan, Xitoy Davlat taraqqiyot banki va Eksimbanki bilan aloqalar faol rivojlanmoqda. Xitoy moliya institutlarining jami kreditlari hajmi 4,5 milliard dollardan, shu jumladan, hukumat kafolatisiz kreditlar 3,5 milliard dollardan oshdi.

Ta’kidlash joizki, Xitoy Davlat taraqqiyot banki energetika, transport, telekommunikatsiya, sog‘liqni saqlash, ta’lim va boshqa yo‘nalishlardagi umumiy qiymati 3,8 milliard dollardan ziyod turli loyihalarda ishtirok etmoqda.

Xitoyning Eksimbanki tomonidan 2005-yildan boshlab umumiy qiymati 1,15 milliard dollarlik 32 loyihani moliyalashtirish tasdiqlangan.

Mamlakatlarimiz o‘rtasidagi madaniy-gumanitar aloqalarni, fan va texnika, turizm sohalaridagi hamkorlikni ham yanada rivojlantirish ustuvor ahamiyatga egadir. Ta’kidlash kerakki, 2013-yil 15-may kuni Shanxay shahrida Xitoyda birinchi marta Shanxay universiteti huzuridagi ShHT Jamoat diplomatiyasi ilmiy-tadqiqot instituti negizida O‘zbekiston tadqiqotlari va ta’lim almashuvlari markazi ochildi. Toshkent va Shanxay, Samarqand va Sian, Navoiy va Chjuchjou shaharlari, Toshkent viloyati va Xunan viloyati, Samarqand viloyati va Shensi viloyati o‘rtasida birodarlik aloqalari o‘rnatilgan.

Ikki davlat rahbarlarining bu galgi uchrashuvi O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasida o‘zaro manfaatli va serqirra hamkorlikni yangi bosqichga ko‘tarishga va strategik sheriklikni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Prezident Islom Karimov samimiy suhbat va samarali muloqotdan so‘ng XXR Raisi Si Szinpinning taklifiga binoan Osiyoda hamkorlik va ishonch choralari bo‘yicha kengash sammitiga a’zo davlatlar rahbarlari sharafiga tashkil etilgan Xitoy san’at ustalarining tantanali konsertiga tashrif buyurdi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Xitoy Xalq Respublikasiga tashrifi davom etmoqda.



LATVIYA PREZIDENTINING O‘ZBEKISTONGA TASHRIFIGA DOIR

23.05.2014 19:59

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning taklifiga binoan Latviya Respublikasi Prezidenti Andris Berzinsh 2014-yil 27-29-may kunlari rasmiy tashrif bilan mamlakatimizda bo‘ladi.

Tashrif doirasida ikki davlat rahbarlari siyosiy, savdo-iqtisodiy, madaniy-gumanitar va boshqa sohalardagi o‘zaro hamkorlikning bugungi holati va uni yanada rivojlantirish istiqbollarini muhokama etadilar, dolzarb mintaqaviy va xalqaro masalalar yuzasidan fikr almashadilar.

Muzokaralar yakunlari bo‘yicha ikki davlat rahbarlarining Qo‘shma bayonotini qabul qilish, O‘zbekiston va Latviya o‘rtasida turli sohalardagi hamkorlikka oid qator hujjatlarni imzolash mo‘ljallanmoqda.

SARMOYAVIY MUHIT SAMARALARI

O‘zA, Nodira Manzurova, Yolqin Shamsiddinov (surat), 20.05.2014 18:18



Poytaxtimizda VII Toshkent xalqaro sarmoyaviy-moliyaviy forumi ochildi.

Saipro” axborot-reyting agentligi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki va Bosh Arab sug‘urta federatsiyasi hamkorligida tashkil etilgan mazkur anjumanda xalqaro moliya institutlari, sug‘urta, lizing, auditorlik va investitsiya kompaniyalari, reyting agentliklari, vazirlik hamda idoralar, jamoat tashkilotlarining qariyb 500 nafar vakili ishtirok etmoqda.

O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot vazirining birinchi o‘rinbosari B.Xo‘jayev, moliya vazirining birinchi o‘rinbosari B.Yusupov, Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi raisi A.Abduhakimov, Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Sanoat, qurilish va savdo masalalari qo‘mitasi raisi S.Jabborov, “Saipro” axborot-reyting agentligi bosh direktori R.Jo‘rayev va boshqalar Prezidentimiz Islom Karimov tomonidan ishlab chiqilgan taraqqiyotning “o‘zbek modeli” asosida mamlakatimiz iqtisodiyotida bosqichma-bosqich izchil tarkibiy o‘zgarishlar amalga oshirilayotganini ta’kidladi.

Iqtisodiyotni modernizatsiyalash va diversifikatsiyalash, zamonaviy biznes infratuzilmasini rivojlantirish borasida tizimli ishlar bajarilmoqda. Makroiqtisodiy barqarorlik va qulay sarmoyaviy muhit ta’sirida eng rivojlangan davlatlar, nufuzli moliya muassasalari mamlakatimiz bilan hamkorlikka intilmoqda.

2013-yilda Investitsiya dasturini amalga oshirish doirasida mamlakatimizda 13 milliard AQSh dollari qiymatidagi kapital qo‘yilmalar o‘zlashtirildi. Bu 2012-yildagi ko‘rsatkichga nisbatan 11,3 foiz ko‘pdir. O‘zlashtirilgan umumiy kapital qo‘yilmalar hajmining 3 milliard dollardan ortig‘ini xorijiy investitsiyalar tashkil etdi.

– Davlatimiz rahbarining joriy yil 7-aprelda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasida investitsiya iqlimi va ishbilarmonlik muhitini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi farmoni sohaga oid yana bir muhim hujjat bo‘ldi, – deydi “O‘zinfoinvest” agentligi direktorining o‘rinbosari Jamshid Abdurahimov. – Ushbu farmonga muvofiq litsenziya va ruxsat berish tartiblari muddatlarini tubdan qisqartirish, soddalashtirish va arzonlashtirish, xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishga qaratilgan qator chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Iqtisodiyotga mahalliy va xorijiy investitsiyalarni keng jalb etish uchun yanada qulay sharoit va imkoniyatlar yaratilmoqda.

Forumda yirik sarmoyaviy loyihalarni amalga oshirishda “Navoiy” erkin industrial-iqtisodiy, “Jizzax” va “Angren” maxsus industrial zonalari muhim o‘rin tutayotgani ta’kidlandi. Masalan, “Navoiy” erkin industrial-iqtisodiy zonasi tashkil etilganidan buyon bu yerda umumiy qiymati 100 million dollardan ziyod bo‘lgan 19 investitsiyaviy loyiha bo‘yicha sanoat korxonalari ishga tushirildi. Yuksak texnologiyalar asosida modem va televizorlar uchun pristavkalar, elektr energiyani elektron hisoblagichlar, yuqori kuchlanishga chidamli kabellar, issiqlik va suv isitish qozonlari, mobil va statsionar telefon apparatlari, tayyor dori vositalari va boshqa turdagi mahsulotlar ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yildi.

“Angren” maxsus industrial zonasi hududida qisqa muddatda umumiy qiymati qariyb 44 million dollar bo‘lgan 5 loyiha asosida energiyani tejaydigan diodli yorug‘lik lampalar, turli kattalikdagi mis quvurlar, ko‘mir briketlari kabi yuksak texnologiyalar asosidagi mahsulotlar ishlab chiqarish o‘zlashtirildi. Shakar ishlab chiqarish zavodi va boshqa korxonalar tashkil etildi.

“Jizzax” maxsus industrial zonasi hududida esa transport, ishlab chiqarish va muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasini jadal rivojlantirish bo‘yicha faol ishlar olib borilmoqda. O‘tgan yilning o‘zida mazkur zona hududida Xitoy kompaniyalari ishtirokida 100 ming dona mobil telefon ishlab chiqarish, shuningdek, chorva mahsulotlarini qayta ishlash va ozuqa tayyorlash bo‘yicha umumiy qiymati qariyb 6 million dollar bo‘lgan dastlabki 3 loyiha amalga oshirildi.

Forum ishtirokchilari mamlakatimiz ijtimoiy, iqtisodiy, sarmoyaviy va moliyaviy sohalarida amalga oshirilayotgan islohotlar, xususiylashtirish jarayoni, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishga qaratilayotgan e’tibor, “Navoiy” erkin industrial-iqtisodiy, “Jizzax” va “Angren” maxsus industrial zonalaridagi qulaylik va imtiyozlar, xorijiy davlatlarning mamlakatimizda muvaffaqiyatli ish yuritayotgan kompaniyalari faoliyati bilan atroflicha tanishtirildi.

– Federatsiyamiz 1964-yili tashkil etilgan, – deydi Bosh Arab sug‘urta federatsiyasi bosh kotibi Abdul Xoliq Rauf Xalil (Misr). – Tashkilotimizga dunyoning 350 dan ziyod sug‘urta kompaniyasi a’zo bo‘lgan. O‘zbekiston sug‘urta bozori jadal rivojlanayotganini alohida ta’kidlashni istardim. O‘zbekistonda istiqlolning dastlabki yillaridan amalga oshirib kelinayotgan iqtisodiy strategiya bugun o‘zining yuksak samaralarini bermoqda. Mamlakatingizda makroiqtisodiy barqarorlik saqlanib turibdi, keng ko‘lamli tarkibiy o‘zgarishlar va bozor mexanizmlarini mustahkamlash davom etmoqda, ishlab chiqarish yuksalmoqda, eksport ko‘rsatkichlari oshmoqda, xorijiy investitsiyalar keng jalb etilmoqda.

– “Navoiy issiqlik elektr stansiyasi” ochiq aksiyadorlik jamiyatida quvvati 450 megavoltga teng ikkinchi bug‘-gaz qurilmasini barpo etish bo‘yicha hamkorlikda ish olib boryapmiz, – deydi “Tokyo Electric Power Services” kompaniyasi vakili Fumio Takayama (Yaponiya). – Mazkur loyiha aholiga talab darajasida issiqlik manbai va elektr energiyasi yetkazib berish, sanoat korxonalarining muntazam va barqaror ishlashini ta’minlashga xizmat qiladi. Shu bilan birga, ushbu qurilmaning ishga tushirilishi “Navoiy issiqlik elektr stansiyasi”da yiliga 550-580 million kubmetr gaz yonilg‘isini tejash imkonini beradi. Yurtingizda chet el ishbilarmonlari uchun yaratilgan qulay sharoit va keng imkoniyatlar yaponiyalik biznesmenlarning qiziqishini tobora kuchaytirmoqda. Ushbu forum mamlakatlarimiz o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy hamkorlikni yanada kengaytirish va mustahkamlashga xizmat qiladi.

– Mineral o‘g‘itlar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan kompaniyamiz O‘zbekistonda qariyb yetti yildan buyon faoliyat ko‘rsatmoqda, – deydi “Ammofos-Maxam” O‘zbekiston-Ispaniya qo‘shma korxonasi menejeri Lukash Kovalevski. – Kompaniyamiz mahsulotlari Vengriya, Hindiston, Italiya, Xitoy, Estoniya, Latviya, Litva, Polsha, Slovakiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Turkmaniston, Tojikiston kabi davlatlarga eksport qilinadi. O‘zbekistonda ishbilarmonlar uchun zarur shart-sharoit va qulay sarmoyaviy muhit yaratilgani, soliq va bojxona imtiyozlari berilgani muvaffaqiyatlarimiz omili bo‘lmoqda. Mazkur anjumanda xalqaro tashkilotlar, firma va kompaniyalar, xorijiy ishbilarmon doiralar vakillari tomonidan O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan savdo-iqtisodiy, sarmoyaviy va moliyaviy islohotlarga yuksak baho berilmoqda.

Anjuman ishtirokchilari O‘zbekistonda barcha sohalar qatori bank-moliya yo‘nalishida ham barqaror o‘sish sur’atlariga erishilayotganini qayd etdi. “Moody’s” xalqaro reyting agentligi tomonidan 2014-yil 15-aprel kuni nashr qilingan “O‘zbekiston bank tizimining rivojlanish istiqbollari” yangi hisobotiga muvofiq O‘zbekiston bank tizimi rivojlanish istiqbollari ketma-ket beshinchi yil “barqaror” deb tasdiqlangani buning amaldagi yorqin ifodasidir.

Bank xizmatlaridan foydalanish darajasini alohida e’tirof etish joiz. Masalan, yurtimizda har yuz ming katta yoshdagi aholiga 49,7 bank muassasasi to‘g‘ri kelayotgani, har ming kishi nomiga 1 ming 28 bank hisobraqami ochilgani xalqaro normalar bo‘yicha “yuqori” degan baho ko‘rsatkichiga mos keladi. Bu boradagi ishlar samaradorligini oshirishda davlatimiz rahbarining 2010-yil 26-noyabrda qabul qilingan “2011-2015-yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirish hamda yuqori xalqaro reyting ko‘rsatkichlariga erishishning ustuvor yo‘nalishlari to‘g‘risida”gi qarori muhim huquqiy asos bo‘lmoqda.

– Prezident Islom Karimov rahnamoligida mamlakatingizda biznesni boshlash va uni muvaffaqiyatli olib borish imkoniyatlari yil sayin kengayib bormoqda, – deydi “K.M.Dastur” kompaniyasining mintaqaviy menejeri Arun Kumar Jxa (Hindiston). – Mazkur xalqaro forum ijtimoiy yo‘naltirilgan bozor iqtisodiyotini barpo etish, keng ko‘lamli tarkibiy o‘zgarishlarni amalga oshirishga yo‘naltirilgan rivojlanishning “o‘zbek modeli” butun dunyoda katta qiziqish uyg‘otayotganining amaldagi namunasidir. O‘zbekistonda odamlarning ko‘tarinki kayfiyati, o‘z hayotidan mamnunligi va kelajakka bo‘lgan ishonchi mustahkam ekanini ko‘rdim. Mamlakatni yanada modernizatsiya qilish va yangilash, xalq farovonligini oshirish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlarni chuqurlashtirishga doir O‘zbekiston tajribasi ko‘plab davlatlar uchun barqaror rivojlanish namunasi bo‘lib xizmat qiladi.

Forumda bank-moliya, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, sayyohlik, transport kommunikatsiyalari, matbaachilik, tog‘-kon sanoati kabi sohalarni rivojlantirish masalalari muhokama etilmoqda. Anjuman doirasida Sug‘urtalash va qayta sug‘urtalash hamda Lizing bo‘yicha VII Toshkent xalqaro konferensiyalari, Banklar va investitsiyalar portfeli bo‘yicha III Toshkent xalqaro anjumani hamda iqtisodiyot tarmoqlari va sohalari imkoniyatlari va sarmoyaviy salohiyatiga oid davra suhbati o‘tkazilmoqda.

Forum doirasida Bosh Arab sug‘urta federatsiyasi bilan O‘zbekiston Sug‘urta bozori professional ishtirokchilari uyushmasi o‘rtasida hamkorlikka oid bitim imzolandi.



O‘ZBEKISTONDA FAN, TA’LIM VA MADANIYAT JADAL RIVOJLANMOQDA

O‘zA, Nodira Manzurova, 22.05.2014 18:38



O‘zA maxsus muxbiri 15-16-may kunlari Samarqand shahrida o‘tgan “O‘rta asrlar Sharq allomalari va mutafakkirlarining tarixiy merosi, uning zamonaviy sivilizatsiya rivojidagi roli va ahamiyati” mavzusidagi xalqaro konferensiya ishtirokchilarining taassurotlari bilan qiziqdi.

Mansura Haydar, Indira Gandi nomidagi milliy madaniyat markazining ilmiy rahbari, professor (Hindiston):

– Mustaqillik yillarida O‘zbekiston dunyo hamjamiyatida munosib o‘rin egalladi. Bugun uning jahondagi obro‘-e’tibori tobora yuksalmoqda. Mamlakatingiz rahbarining uzoqni ko‘zlab yuritayotgan oqilona siyosati tufayli O‘zbekistonda ko‘plab sohalar, jumladan, fan, ta’lim va madaniyat jadal taraqqiy etmoqda.

Prezident Islom Karimov ta’kidlaganidek, o‘z tarixiga, to‘plangan tajribaga, dunyoda eng katta boylik sanalgan intellektual salohiyatga chuqur hurmat bilan yondashish har qanday davlatning moddiy va ma’naviy taraqqiyoti asosini tashkil etadi. Bu jihatdan O‘zbekiston juda boy mamlakat. Bu zamindan jahon sivilizatsiyasi rivojiga ulkan hissa qo‘shgan ko‘plab buyuk siymolar yetishib chiqqan. Ulug‘ alloma va mutafakkirlaringiz qoldirgan bebaho meros asrlar osha insoniyat tafakkurining rivojiga xizmat qilib kelmoqda.

Men Amir Temurning davlatchilik siyosatiga Nizomiddin Shomiyning “Zafarnoma” asarini o‘rganish mobaynida ishonch hosil qilganman. Bu boradagi xulosa va qarashlarim “Nizomiddin Shomiyning “Zafarnoma” asarining tarixiy ahamiyati” nomli ilmiy monografiyamda o‘z ifodasini topgan.

Sohibqironning Movarounnahr xalqlari madaniyati va ilm-fani taraqqiyotida tutgan o‘rni beqiyos. Amir Temur va temuriylar davrida qurilgan tarixiy obidalar o‘rta asrlar madaniyatining eng go‘zal namunalaridir. Ularning me’moriy yechimi, mustahkamligi o‘sha davrda matematika, geometriya, fizika, kimyo kabi aniq fanlar rivojlanganidan dalolat beradi.

Eyji Mano, Ryukoku universiteti professori, Markaziy Osiyo tarixi bo‘yicha mutaxassis, boburshunos olim (Yaponiya):

– Prezident Islom Karimov tashabbusi bilan o‘tkazilgan ushbu anjuman xalqaro ilm-fan jamoatchiligi vakillari uchun nihoyatda muhim, tarixiy ahamiyatga molik tadbir bo‘ldi. Konferensiya turli mamlakatlardan kelgan olim va mutaxassislarga o‘zaro fikr va tajriba almashish imkonini berdi.

Boburiylar tarixiga juda qiziqaman. Zahiriddin Muhammad Bobur hayoti va ijodini 40-yildan buyon o‘rganib kelyapman. Bobur tarixi va asarlariga oid shaxsiy kutubxonam ham bor. Bobur va uning avlodlari jahonda ilm-fan va madaniyat rivojiga ulkan hissa qo‘shgan. Shu bois ular yaratib qoldirgan boy moddiy va ma’naviy merosni chuqur tadqiq etish, kelgusi avlodlarga yetkazish lozim, deb o‘ylayman. “Bobur va uning davri” deb nomlangan to‘rt jildlik ilmiy asarim bu yo‘ldagi kamtarona qadamdir.

O‘zbek davlatchiligi tarixi, Sharq mamlakatlarining geografiyasi, etnografiyasiga oid ko‘plab ma’lumotlarni o‘zida mujassam etgan “Boburnoma” asari ilmiy ahamiyati bilan dunyoda alohida shuhrat qozongan. Mazkur asar jahonning o‘ttizdan ortiq tillariga tarjima qilingan. Men ham 1998-yili bu asarni yapon tiliga o‘girganman. Ayni paytda “Boburnoma” bo‘yicha ilmiy tadqiqot olib boryapman.

Xalqaro konferensiyada O‘zbekiston boburshunoslari bilan fikrlashdim. Ulardan ko‘plab qimmatli ma’lumotlar oldim.

Gabriel Piriki, Sharqshunoslik jamiyati raisi (Slovakiya):

– O‘zbekistonga bundan o‘n olti yil avval kelgan edim. Bu gal uni, rosti, taniyolmay qoldim. Mamlakatingizdagi o‘zgarishlar va yangilanishlar bunyodkor xalqingizning yuksak salohiyati, tafakkur qudrati, iste’dod va mahoratining ifodasidir.

O‘zbek xalqi boy tarix, yuksak madaniyat va buyuk ma’naviyat vorisidir. Bu yerdan yetishib chiqqan mutafakkirlarning ilmiy merosi ko‘plab mamlakatlarda, jumladan, Slovakiyada ham katta qiziqish bilan o‘rganilmoqda. Jumladan, Abu Ali ibn Sino asarlari slovakiyalik sharqshunos Yan Bakosh tomonidan fransuz tiliga tarjima qilingan.

Muso al-Xorazmiy asarlarini o‘qiganman. Algebra fani asoschisi Xorazmiy dunyo ilm-fani taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan. Anjumanda slovakiyalik olimlar tomonidan o‘rta asrlar Sharq allomalarining fransuz tiliga tarjima qilingan asarlarining bugungi kundagi ahamiyati va mazmun-mohiyatiga bag‘ishlangan ma’ruzam ko‘pchilikda katta qiziqish uyg‘otganidan behad mamnunman.

Buyuk Amir Temurning nabirasi, buyuk olim Mirzo Ulug‘bekning o‘rta asrlar sharoitida namoyon etgan ilmiy jasorati esa bugungi kun odamlarini hayratga solmasdan qo‘ymaydi. Mirzo Ulug‘bekning “Ziji jadidi Ko‘ragoniy” asari astronomiya va matematika sohasidagi yutuqlarga asoslangan va hech qachon o‘z ahamiyatini yo‘qotmaydigan jahonshumul ilmiy kashfiyotdir.

Shuni alohida ta’kidlashni istardimki, bunday yirik xalqaro konferensiyalarning o‘tkazilishi O‘zbekistonda hukm surayotgan tinchlik va osoyishtalik, ilm-fan fidoyilariga qaratilayotgan ulkan e’tibordan dalolatdir.



Loran Sodaren, Xalqaro DORIS xizmatining geodeziya va orbitografiya bo‘yicha muhandis-tadqiqotchisi (Fransiya):

– Abu Rayhon Beruniyning ilmiy faoliyatiga qiziqishim katta. Beruniy harakat trayektoriyasi va osmon yoritqichlari shaklining ellipsoid ekanligi haqida birinchi bo‘lib fikr yuritgan olimlardan. U trigonometriyani, geometriyani keng qo‘llash orqali o‘zidan oldingi astronomlarga nisbatan ancha aniq natijalarga erishdi. Turli joylarning geografik kengligi va uzoqligini aniqlashda Beruniy erishgan natijalar hatto hozirgi zamon olimlarini ham hayratda qoldiradi.

O‘zbekistonning jahon sivilizatsiyasi rivojining o‘chog‘i sifatida dunyoga tanilishida uning nafaqat tarixi va boy ma’naviy merosi, balki istiqlol yillarida erishgan yutuqlari ham muhim o‘rin tutadi.

Samarqandda o‘tgan konferensiya biz, tadqiqotchilar uchun dunyoning mashhur olimlari, jumladan, o‘zbekistonlik mutaxassislar bilan o‘zaro hamkorlik aloqalarini yanada mustahkamlash imkonini berdi.



Buxoro davlat universiteti huzuridagi

viloyat Mintaqaviy tadqiqot Markazi (MTM)

www.mtm.buxdu.uz



Do'stlaringiz bilan baham:


Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2017
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa