Andijon Mashinasozlik Instituti Mashinasozlik texnologiyasi fakulteti “Iqtisodiyot” k-65-20 guruhi talabasi Yunusov Murodjonning “Iqtisodchilar uchun matematika”fanidan mustaqil ishi



Download 370,69 Kb.
Sana01.06.2022
Hajmi370,69 Kb.
#624866
Bog'liq
Matematikadan mustaqil ish. Yunusov Murodjon
“Бир фарзандга – уч китоб”, 1a4af0834d1f1825c283ad21608a673505a93d91, Узбекистон тарихи 1-курс 1-2 семестр тарих факультети 2019-2020., Korxona O`ktam, ANDALIB DOSTONLARINING TIMSOLLAR OLAMI, ANDALIB DOSTONLARINING TIMSOLLAR OLAMI, 27 CHIZMANI TAXT QILISH QONUN–QOIDALARI VA GEOMETIRIK YASASHLARNI O’RGATISH, Принцип построения систем допусков ипосадх, Yengil atletika yugurish turlari, 8.Tizimli qizil bo\'richa, Korrelyatsion-regression tahlil

Andijon Mashinasozlik Instituti Mashinasozlik texnologiyasi fakulteti “Iqtisodiyot” K-65-20 guruhi talabasi Yunusov Murodjonning “Iqtisodchilar uchun matematika”fanidan mustaqil ishi

Mavzu: Iqtisodiy masalalarni simpleks usulda yechish

Reja:

  • Simpleks usulning dasturiy taʼminoti.
  • Simpleks usulning geometrik talqini.
  • Simpleks algoritm.

1. Simpleks usulning dasturiy taʼminoti

  • Ma’lumki, simpleks usuli bo’yicha bir nechta jadvallar hosil qilinadi. Ana shu jadvallarda simpleks usuli uchun kerakli ma’lumotlar kiritiladi. Masalan, 3 ta no’malumli bo’lgan holdagi chiziqli dasturlash masalasi quyidagi ko’rinishga ega:
  • Zmах =c1x1+c2x2+ c3 x3 a11x1 + a12x2 + a13 x3 =b1 , a21x1 + a22x2 + a23 x3 =b2 , (2.3.1) a31x1 + a32x2 + a33 x3 =b3 , х1 , 2 ,3 ≠ 0

  • Ushbu tengsizliklar sistemasini tenglamalar sistemasiga keltirish uchun qo’shimcha o’zgaruvchilar kiritganda so’ng u quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi:
  • a11x1 + a12x2 + a13 x3 y1 = b1 , a21x1 + a22x2 +a23 x3 y2 = b2 , a31x1 + a32x2 + a33 x3 y3 = b3 . (2.3.2) Zmах = c1x1+c2x2+ c3 x3 +c4 y1+c5 y2+ c6 y3 = =c1x1+c2x2+ c3 x3 +0y1+0y2+0y3 .

Endi (2.3.2) da berilganlarni simpleks jadvalga joylashtirsak, u quyidagi ko’rinishga keladi :


Ana shu jadvalni biz DELPHI formasida yaratamiz. Buning uchun Delphining Additional komponentlar palitrasidagi Stringgrid komponentasidan foydalanamiz. Dasturda ishlayotganda o’zgaruvchilar o’rnida aniq sonlar qo’yiladi.
Bu yerda biz bir va ikki o’lchovli massivlardan foydalandik. Simpleks usulining algoritmi bo’yicha oxirgi, maqsad satrini qaraymiz. Jadval ana shu satrda manfiy element qolmaguncha qayta hisoblab boriladi. Maqsad satr, ya’ni jadvaldagi oxirgi satrdan absolyut qiymati bo’yicha eng kattasini topishimiz kerak. Bizning misolda bu -3, ya’ni x[3] satri. Bu bilan biz hal qiluvchi satrni topgan bo’lamiz.

Topilgan qiymatlar jadvalga yoziladi. Bu holdagi jadval ko’rinishi quyidagicha:

Ushbu chizmadan ko’rinadiki, hal qiluvchi satr 4,20 soni turgan satr va hal qiluvchi element 5, ya’ni hal qiluvchi ustun va hal qiluvchi satr kesishgan katakdagi son.

Endi 2.3.4-chizmadagi jadvalning maqsad, ya’ni oxirgi satriga qarasak, bitta manfiy element qolgan. Demak yana jadval almashtirishini bajarishimiz kerak. Buning uchun 2-jadvaldan foydalanib hal qiluvchi ustunni aniqlaymiz. Bu ustun x[2] ustuni ekani ko’rinib turibdi, lekin uni dasturda ham aniqlaymiz. So’ng B[J] ustunidagi elementlarni shu hal qiluvchi ustun elementlariga ketma-ket bo’lib chiqamiz. Bo’lib chiqish natijalari 2.3.4-chizmada ko’rsatilgan. Jadvaldan ko’rinadiki, hal qiluvchi satr bu 1,75 soni turgan satr, buni dastur orqali ham aniqlaymiz. Demak, hal qiluvchi element bu 0,80. Demak,ushbu ustunni 0 bilan to’ldirib, satr elementlarini esa hal qiluvchi elementga bo’lib chiqamiz. Hal qiluvchi ustun sarlavhasi X[2] ni hal qiluvchi satr sarlavhasi Y1 bilan almashtiramiz. Jadvalning qolgan elementlarini Jordan-Gauss chiqarish algoritmi orqali hisoblaymiz. Ushbu barcha o’zgarishlarni endi 3-jadvalga joylashtiramiz. Agar barcha ishlarni bajarsak, 3-jadval quyidagicha bo’ladi:

  • Sunday qilib, optimal echim topildi. Optimal echimni topishda biz 3 ta jadval hosil qildik. Demak, biz Delphi formasiga 3 ta Stringgrid jadvalini tashlar ekanmiz. Undan tashqari sarlavhalarni yozish uchun Label komponentasidan foydalanamiz. Birinchi jadvalda asosan boshlang’ich ma’lumotlar yoziladi. Ularni tahrirlash imkoniyatini berish uchun StringGrid1 komponentasining Properties xossasi Options bo’limini aktivlashtirib, Goediting satridagi FALSE so’zini TRUE so’zi bilan almashtiramiz.
  • Ushbu ishdan talabalarga “Iqtisodiy-matematik usullar” va “Jarayonlar tadqiqoti” fanlarini o’tishda ko’rgazmali vosita sifatida foydalanish mumkin.

E’tiboringiz uchun rahmat


Download 370,69 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti