Турк адабиёти тарихи


JALOLIDDIN RUMIY (1207-1273)



Download 457 Kb.
bet5/63
Sana11.01.2017
Hajmi457 Kb.
#22
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63

K O‘ Sh M A


Xalq adabiyoti nazm shakllaridan biri. Asosan 11 hijoli, bandlari to‘rt misrali, eng oz uch, eng ko‘p 6, gohida undan ortiq to‘rtlik bo‘ladi. Ko‘shmalar mazmuniga qarab turlicha nomlanishi mumkin. Tabiat va inson go‘zalligidan bahs etganlari go‘zalleme, yigitlik mardlik, urush mavzusi bo‘lsa ko‘chaklama, o‘lim haqidagi ayit, bir kimsa yoki guruhning yomon tomonlarini ko‘rsatgani tashlama. Ko‘p uchraydigan qofiya shakllari.

________ a _________ a __________ x

________ a _________ b __________ b

________ b _________ a __________ x

________ a _________ b __________ b

Ko‘shmalar ohang uslubiga ko‘ra, Ajam, Anqara, Kerem, Sivrihisar ko‘shmalari nomlari bilan atalishi mumkin. Tuzilishiga ko‘ra ko‘shmalar duz, yedekli, musammat, ayakli zanjirband ayakli, zinjirleme kabi turlarga bo‘linadi.

Musammat ko‘shmaning ilk bandidagi birinchi va ikkinchi baytlarida besh hijoli ziyoda bog‘lovchi so‘z bo‘ladi.

Ey banim jononim, jon ichra jonim

Sho‘x navjuvonim o‘lma bevafo

Rahmayla bana

Men sana qurban kel kes gardanim

To‘k yerlarga qonim faqat bo‘l oshino

Bo‘lma bevafo

Ko‘shma so‘zi “qo‘shoq” fe’lidan. Prof. Fuad Ko‘pruli qo‘shmani “so‘zga kuy bog‘lamoq va moslamoq” deydi.



K O‘ Sh M A

Go‘zal ko‘zlarini sevdigim dilbar

Kel bizim ellarni kez, karam ayla

Go‘la qo‘llaring var, kezar qalamla

Ol meni daftara yoz, karam ayla

Yiroqtir yo‘llarim, adashdim keldim

Totlidir tillaring, aylandim keldim

Vafolim bo‘ynuna, endi men o‘ldim

Mozor ko‘ksinga qaz, karam ayla



Download 457 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   63




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
davlat pedagogika
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
vazirligi muhammad
таълим вазирлиги
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
Ishdan maqsad
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
fanidan mustaqil
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
covid vaccination
qarshi emlanganlik
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
o’rta ta’lim
matematika fakulteti
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti